Onte fomos ver "Síbaris", a montaxe teatral da única obra que escribiu o chorado novelista Domingo Villar, que morreu dun ictus no Día das Letras Galegas de 2022. Actuaban no Teatro Rosalía de Castro durante dous días seguidos e practicamente encheron os dous días, non é mala marca para esta cidade.
A verdade é que non está nada mal, é unha comedia de enredo cun desenvolvemento algo sorprendente e un final que aínda o é máis, pero vai na liña do anterior. Xira en torno a un escritor que tivo un grande éxito hai case 20 anos e que está a piques de rematar a súa nova novela, pero non consegue culminala, está cun bloqueo creativo que llo impide. Ao redor diso está tamén que os cartos vanse acabando e que el e a súa muller queren axudar á súa filla a estudar unha carreira en Oxford, pero os cartos non chegan, así que pensan en formas creativas de conseguilos.
A obra está protagonizada principalmente por Carlos Blanco e Belén Constenla. Tamén aparecen Oswaldo Digón e Pablo Novoa, e ao final de todo creo que hai incluso unha brevísima intervención (pero non se lle recoñece) de Lois Blanco, fillo de Carlos e director da obra. Cando saen a saudar, un dos xestos dos actores e director é o que vedes na foto, que se supón que é para Domingo Villar, falecido sorpresivamente no 2022, como xa dixemos.
Non é moi habitual que vaia eu ás salas de cine comercial, pero tamén é certo que no Nadal, se houbo algún lanzamento dalgunha película que me poida interesar (raro, pero ás veces pasa), me pase a vela. E este ano estrearon o "Napoleón" de Ridley Scott.
Foi dirixida (máis ben estreada) en 2023 por Ridley Scott, e o protagonismo case total foi para Joaquin Phoenix. Vanessa Kirby fixo de Xosefina e o máis destacado dos secundarios foi Rupert Everett facendo de Duque de Wellington, o xeneral inglés que consegueu vencer a Napoleón.
Non vou contar de que vai a película porque seguro que xa vos facedes unha idea. Pero si vou facer unha reflexión ou valoración do que vin e lin sobre a mesma. A ver, a Historia gústalle moito a moita xente, por esa razón tanta xente é devota da novela histórica e do cine histórico. Eu podía estar entre esas persoas.
Cando se fai unha nova obra artística, pódense permitir algunhas licencias "poéticas" que se saian da realidade rigurosa, pero todo parece indicar que nesta película foron totalmente por libre. Polo visto, o catálogo de erros históricos é moi variado e abundante. E tamén parece que, cando o director foi preguntado sobre este tema, respondeu cunha estupidez do calibre de "os historiadores non estaban alí, así que deben calar a boca". Aínda que este tipo xa é bastante maior, 85 anos ou máis, el tampouco estaba alí cando sucederon estes feitos, e parece que ten bastante menos interese por manter o rigor dos feitos que os historiadores.
O personaxe de Napoleón aparece algo desdebuxado, non semella crible, a pesar de que o actor é moi bo, pero parece que sobreactúa nalgúns momentos, noutros parece que ten parálise facial, non sei, todo é moi raro. A película apenas ten ritmo. O único que me chamou algo a atención foron as escenas de batallas, que resultaron algo vistosas (pero semella que o rigor tampouco brillou pola súa presencia). Das moitas batallas que liderou, basicamente só se ven catro: Toulon, Austerlitz, Borodinó e Waterloo. E a película remata cuns créditos nos que consta que morreron uns 3 millóns de soldados nas súas batallas, dato bastante tendencioso, porque o balance da xestión de Napoleón tamén se plasmou en moitas outras cousas que nin se mencionan na película.
A película tamén se centra moito na controvertida relación entre Napoleón e Xosefina, que seguro que é interesantísima, pero a min me interesa menos, e nesta película non conseguiron que me interesara máis.
Como dicía o outro día, en TeleVigo botan bo cine, o problema é que ás veces só din que van botar unha película, pero non anuncian cal é. Pero cando o fan, podes atopar perlas como esta película histórica "O león do deserto", que fala da loita pola independencia de Libia a comezos do século XX.
Foi dirixida por Moustapha Akkad en 1981, e no elenco destacan Anthony Quinn, Oliver Reed, Rod Steiger, Irene Papas, John Gielgud e Raf Vallone. O director, do que eu non oíra falar, é de orixe siria e xa tiña fama por algunha película sobre a relixión musulmana que gustou moito no mundo árabe. Nesta película nótase claramente que os "malos" son os italianos e os beduinos son os "bos" (tampouco hai que ser árabe nin musulmán para sentir iso).
Basicamente a película trata do enfrontamento entre o líder guerrilleiro beduino de Libia Omar Al-Mukhtar (interpretado por Anthony Quinn), un mestre de escola coránica que se converte en líder guerrilleiro pola insistencia da Italia de Mussolini en converter Libia nunha colonia (para ser sinceros, xa comezaran con esa teima antes da chegada de Mussolini), e Rodolfo Graziani, un dos xenerais máis sanguinarios da Italia da época, que recibiu o sobrenome de "O carniceiro de..." varios lugares, porque primeiro se ganou o alcume en Libia e na década seguinte en Etiopía, os dous países africanos que intentou colonizar Italia, con non demasiado éxito.
En 1929, Italia xa leva vinte anos intentando colonizar Libia. Algunhas zonas da costa resúltanlle bastante doadas, pero o deserto e as montañas son moito máis rebeldes. Mussolini chega ao poder en 1922, pero xa está canso de tantas derrotas a mans dos beduinos, así que manda a Graziani como gobernador. Xa tiña fama de salvaxe e sanguinario, pero a partir de aquí xa se converte nun mito.
Os guerrilleiros libios, debido á súa astucia e mellor coñecemento do terreo, conseguen frear os avances italianos, pero a abrumadora superioridade de medios italiana acaba impoñéndose. Pero para iso teñen que asasinar milleiros de civís inocentes, montan campos de concentración, envenenan pozos, queiman terras, usan gases tóxicos. Ou sexan, levan a cultura europea.
Polo visto, neste enlace está a película completa, por se queredes vela.
Só cheguei a ver esta película con 29 anos de retraso. Chamou moito a atención no seu momento, pero eu negueime a vela, probablemente por culpa de Tom Hanks, que sempre me caeu bastante mal. Porén, nos últimos tempos amosaba eu un maior interese, e non o conseguín ata esta mesma mañán do día no que escribo este artigo. Onte botábana na 1 a un horario moi tardío, pero hoxe estaba en RTVE Play, así que aproveitei.
Foi dirixida en 1994 por Robert Zemeckis. Do elenco destacaremos a Tom Hanks, Robin Wright, Gary Sinise (o que máis me gustou, seguramente) e Sally Field. Tamén destacou polos efectos especiais nos que metían ao personaxe no medio dos eventos máis salientables da súa época, que polo visto chamaron moito a atención.
A película conta a vida de Forrest Gump, un neniño bastante corto de mente e con certos problemas de psicomotricidade (polo menos ao principio), que acaba saíndo adiante con moita solvencia debido á súa tenacidade e a seguir ao pé da letra os consellos bastante estrambóticos da súa nai, que tamén era unha señora bastante rara.
A película non está mal, pero tampouco me parece para tanto. Creo que é moi pretenciosa, que quere facer unha epopea estadounidense de mediados do século XX aproveitando ese simpático personaxe, pero que forza moitas situacións para ter unha escusa para falar de determinados temas destacados. Unha das cousas que me chamou a atención é que Jenny, o amor de toda a vida de Forrest, con quen acaba casado, de forma algo estraña, morre de sida pouco despois de casarse, pero nas últimas escenas nas que aparece, apenas se lle nota nada. Non sei, creo que querían meter o sida na crónica dese século, e inventáronse unha escusa calquera.
Onte levei a sorpresa de que botaban esta película en TeleVigo. Nesta estraña cadea local botan bastante cine, e dunha certa calidade media, pero en non poucas ocasións non se sabe que película vai ser. Destinan unha franxa temporal ao cine, pero non din que película vai ser. E claro, así non hai forma. Pero onte si dicían cal era, e tiña un certo interese en vela. Recoñezo que a razón principal era ver a Timothy Hutton, actor que non me desagrada, que apuntaba moi alto ao comezo da súa carreira, pero que quedou en case nada. Tendo en conta que ganou o Óscar con esta película, cando só tiña 20 anos.
"Xente corriente" foi dirixida por Robert Redford en 1980. Os papeis principais están repartidos de xeito algo coral, sen ningún que destaque demasiado, entre Timothy Hutton, Donald Sutherland, Mary Tyler Moore e Judd Hirsch. O que xa me soa máis raro é que a Hutton lle deron o Óscar a mellor actor de reparto, cando eu creo que era o actor principal. Pero claro, debutando e tan novo, tiñan que minimizalo dalgún xeito.
A película conta a historia dunha familia máis ou menos normal. Os dous pais con dous fillos. Os fillos están navegando nun bote nunha tormentosa noite e morre o maior, Buck. O pequeno, Conrad, séntese culpable, e algún tempo despois, intenta suicidarse no baño de casa, é salvado polo pai, que casualmente estaba alí, pero non tiña por que ser así.
A película comeza cando Conrad acaba de chegar do seu ingreso no hospital. Comeza a ir a terapia cun psiquiatra que lle recomendan no hospital, aínda que el é moi escéptico en que vaia valer para algo, pero finalmente parece que acaba conectando algo co psiquiatra.
O pai intenta recompoñer a situación familiar, e intenta non criticar nin reprochar nada a Conrad. A nai, pola contra, é moito máis insensible e dura. Buck era o seu fillo preferido, e non pode evitar deixalo patente. Cando hai vacacións, a nai quere ir só co seu marido e prefire deixar a Conrad cos avós, e ao pai iso non lle gusta nada, e acaba provocando a ruptura da parella, xa que a nai acaba marchando.
Pois nada, iso, xente normal á que lle pasan cousas normais, nada do outro mundo.
Hai uns días botaban no CGAI un estraño documental titulado "Chichi Campos e máis eu". Foi realizado por Nico Campos, guionista galego fillo de Chichi, e conta a relación entre pai e fillo, xa que o pai morreu cando o fillo tiña só 11 anos. Había pouco público e creo que a metade dos que estabamos eran familiares que incluso saían no documental. Pero semella que Chichi Campos era un tipo moi interesante.
Para comezar, en Youtube semella que non hai absolutamente nada sobre el, e iso xa é un indicio de algo. Se miramos outro tipo de información e documentos, algo aparece, pero tampouco demasiado. Pero despois de ver ese documental, parece que algo fixo, e que algo de mérito acumulou.
Tamén podo dicir que eu oín falar de Chichi Campos xa hai 30 anos, debeu ser, máis ou menos, cando morreu, e dun xeito bastante singular. Un colega que tiña naquela época, madrileño, ao que lle gustaban moito os cómics e os fanzines, faloume del, non sei se foi pola súa morte ou por outra razón. Pero o certo é que Chichi morreu no ano 91, e ben podería ser naquela época. Pero dende aquela poucas mencións escoitei daquel autor.
Nos últimos tempos, con isto de que o seu fillo Nico fixo este documental, e que este ano houbo unha exposición na Fundación Luís Seoane, que tristemente non puiden ver, púxose de novo de actualidade, e quedei con ganas de saber máis. Éche o que hai.
Polo que se ve, era un portento. Tiña un sexto sentido como humorista e era capaz de debuxar a escena máis punzante e satírica en cuestión de segundos na servilleta dun bar (lembro que Martín xa dicía nos 90 que era unha das súas grandes virtudes). Polo visto, tiña un grande porvir, pero nos 80 colleu malas amizades, caeu no mundo das drogas e morreu de sida no ano 1991, cando nin sequera tiña 40 anos.
Seguro que é casualidade, pero nos últimos anos de vida tivo unha moi boa relación, que incluso provocou que se apartara algo da súa muller e do seu fillo Nico, con Piedad Cabo, que tamén foi amante de Lois Pereiro. Será casualidade, pero os dous acabaron a súa vida de forma abrupta e moito antes do previsto. E ela segue viva e tan sana, os últimos dez minutos de documental son unha charla con ela.
Hai anos tiña esta película en DVD e gozaba moito véndoa de cando en cando, porque me gusta bastante o cine de piratas clásico, pero debín prestarlla a alguén, así que tiven que ir a Youtube para disfrutala de novo. Polo que parece, está baseada nun personaxe real.
Foi dirixida en 1945 por un tal Rowland Lee. Os dous protagonistas principais son Charles Laughton e Randolph Scott. No elenco de secundarios destacan Barbara Britton, Reginald Owen, John Carradine e Gilbert Roland.
En torno ao ano 1700, un astuto pirata chamado William Kidd convence ao rei de Inglaterra de que tivo que enfrontarse a un dos barcos reais no Índico porque o seu capitán se volvera pirata (cousa que era totalmente falsa), e tamén o convence de que lle encargue a escolta doutro barco que trae un gran tesouro da India. Realmente o primeiro barco foi asaltado por el, e como non quedou ninguén para contar a verdade, transmite esta falsa historia para seguir aproveitándose desa situación.
Forma unha tripulación con presidiarios (con coidado de que non haxa ningún que poida recoñecelo) e entre eles vai un tal Adam Mercy, que realmente é fillo do nobre que supostamente traizoara ao Rei facéndose pirata. Obviamente, o seu obxectivo é desenmascarar o engano e demostrar que o seu pai se mantivo fiel á coroa. Nesta nova expedición, axiña se detecta que Mercy vai ter moitos problemas para sobrevivir, pero ao final conségueo e apresan a Kidd.
Oíra falar algunha vez desta película, outra das de Frank Capra do entorno dos anos 40, e que presentaba uns Estados Unidos moi optimistas e esperanzados nun momento no que o país o estaba pasando moi mal. A máis coñecida de todas é "Que fermoso é vivir", pero esta tamén sae moito nesas conversas. E por fin puiden vela.
Foi dirixida por Frank Capra en 1938. O elenco está encabezado por Jean Arthur e James Stewart, e entre os secundarios destacan Lionel Barrymore, Edward Arnold, Mischa Auer, Ann Miller, Spring Byington ou
Donald Meek.
A trama é sinxela. Os Kirby teñen unha grande empresa inmobiliaria e están forraos. Tony, o fillo, é vicepresidente da empresa, pero apenas fai nada, está alí basicamente por ser quen é. Ten unha secretaria chamada Alice da que está namorado, e o sentimento é mutuo.
Gustaríalles casarse, se non fora que as súas familias non poden ser máis diferentes. A familia Kirby é moi snob e clasista, non soportan mesturarse con xente máis modesta ca eles, e case todo o mundo o é. E a familia Sicamore, a de Alice, é do máis disfuncional que pode verse. O título (na súa estraña tradución en España) fai referencia a esta familia. É un auténtico caos, ninguén sabe de que viven, alí cada un fai o que lle dá a gana, e obviamente, o choque entre as dúas familias, cando teñen que coñecerse debido ao compromiso dos fillos, é terrible. Pero ao final acaba mellor do que se esperaba, por unha destas inxenuidades de Capra nos anos 40.
A tradución do título é ben curiosa. O orixinal sería algo así como "Non podes levalo contigo", e refírese a unha charla entre o patriarca dos Sicamore falándolle a Kirby pai (creo que cando están todos no calabozo), dicíndolle que dá igual as riquezas que teña, que cando morra non vai poder levar nada desas riquezas, así que non ten moito sentido acumulalas. En Arxentina e España traducírono como "Vive como queiras", que é algo fiel porque fai referencia á situación máis singular da trama, que se ve en boa parte da metraxe. E no resto de Hispanoamérica preferiron "Tómao ou déixao", que xa me parece aínda máis retorcido.
Inauguro hoxe unha sección que sospeito que terá poucos artigos no futuro, pero algúns poden caer nas vindeiras datas, igual que caeu este. Se de Ballet falamos, debutei con este, e como non me chamou nadiña a atención, sospeito que vai ser difícil que repita. Fun ao Pazo da Ópera da Coruña ver "O crebanoces" de Tchaikovsky, en versión do Ballet de Kiev. Foi composto en 1892 e semella que, aínda agora, hai varias versións, non moi diferentes, pero tampouco iguais.
Non hai nin unha soa palabra, só baile, así que hai que ter unha idea aproximada da historia, ou un grande coñecemento do medio e da actividade, para entender que é o que nos pretenden transmitir. Supoñendo, claro, que iso sexa esencial, ao mellor a plasticidade dos corpos xa é suficiente premio. Pero eu practicamente non me enterei de nada, estou revisando agora na Wikipedia o argumento, e hai moitas partes das que non teño nin idea.
Polo visto, celébrase unha festa de cumpreanos nunha casa, un mago reparte agasallos para todos, e cando parece que esqueceu o da homenaxeada, aparece cun "crebanoces". Aquí vén a primeira barreira cultural. Eu non sabía que o crebanoces é un xoguete tradicional en centro Europa, con forma de soldado, ao que se lle pode mover a mandíbula cunha palanca para que crebe as noces.
Por un encanto do mago, o crebanoces convértese nun soldado, que cos seus compañeiros loita contra un exército de ratóns, que é do que trataba o conto orixinal de Hoffmann no que estaba baseado o libreto. O exército vence aos ratóns, e diso trata o primeiro acto do ballet. No segundo supostamente aparece unha Fada do Sucre, e outros personaxes que eu non fun quen de identificar cando asistín ao espectáculo.
En conclusión, que si, que moito mérito, pero dubido moito que volva ao Ballet, porque parece que o modelo de comunicación do evento cultural non me satisfai, non me transmite nada.
Pois como vos dicía, últimamente entroume o vicio de ver películas de cine mudo, moitas alemás dos anos 20, cando Alemaña acababa de perder a I Guerra Mundial, pero o seu cine semellaba moi vivo e vangardista. Se o día anterior fora "Nosferatu", esta vez tocaba "O gabinete do Doutor Caligari". E mira ti por onde, que véndoa, comezaron a soarme algunhas escenas e personaxes. Revisei neste blog, que abrín no Nadal do ano 2006, e resulta que esta película xa a vin no ano 2015, no festival S8 da Coruña, con música en directo, que sempre queda mellor.
Foi dirixida en 1920 por Robert Wiene, e no elenco destacan Werner Krauss, Conrad Veidt, Friedrich Feher e Lil Dagover, por se vos soan de algo. Polo visto, é o exemplo perfecto de cine expresionista alemán.
Hai un tipo, chamado o Doutor Caligari, que ten un espectáculo nas feiras ambulantes que van ás cidades alemás. O seu número resulta moi intrigante, xa que consiste en espertar a un sonámbulo chamado Cesare que ten a capacidade para predicir o futuro. Alan, un amigo de Francis, o protagonista, pregúntalle a Cesare ata cando vivirá, e queda aterrado cando lle di que morrerá esa mesma noite, pero tampouco lle fai moito caso. Pero realmente si morre apuñalado esa mesma noite na súa cama.
Francis pide permiso para investigar esa morte xunto á súa moza, Jane, e o pai dela, un doutor. A policía concédello e observan que comeza a haber mortes e intentos de asasinato continuamente, cousa que antes non pasaba. Comezan a sospeitar que o Doutor Caligari e/ou Cesare teñen algo que ver no tema e vixílanos, pero semella que non se moven da súa carruaxe. Máis tarde descubren que o Cesare que semellaba durmir no seu ataúde realmente é un maniquí, e polo tanto, Cesare si é o asasino.
Perseguen ao Doutor Caligari e pérdenlle a pista na entrada a un manicomio. Entran alí para intentar localizalo, semellan ter moita axuda do persoal, pero parece que non poden axudarlles demasiado. Ata que chega o Director, e cren que é o Doutor Caligari, pero algo disfrazado.
Aí comeza a parte final da película, na que non está claro quen está sano e quen está tolo, na que todos pasan polos dous papeis, e ao final semella que é o Director do manicomio quen vai intentar sanar a Francis.
"Pensa Nao" foi publicada a finais do século anterior e ganou o Premio Xerais, e significou un fito importante porque era o emerxer dun novo autor que prometía moito e que utilizaba unha lingua moi rica que sorprendeu. Eu lina hai unhas semanas porque é o volume 102 da colección Biblioteca Galega 120 que A Voz de Galicia editou a comezos deste século da man de Tucho Calvo.
O autor é Anxo Angueira, que estivo moi activo naquel cambio de século e milenio, pero agora non o está tanto, as súas novidades son moi espazadas no tempo. Dende hai anos, é o presidente da Fundación Rosalía de Castro, que axudou a dinamizar moito, e non debe ter moito tempo para dedicarse á literatura, supoño.
Unha das cousas que máis me gustou da novela, flipade, é que está ambientada no concello de Dodro, un dos moitos que hai no país dos que non se sabe case nada. Mirando agora acabo de ver que algúns topónimos do concello son moi famosos por estar relacionados co mundo rosaliano, como Lestrobe e Laíño. Para os que non o saibades, está na desembocadura do río Ulla, en fronte de Pontecesures e Valga.
En canto á liña temporal, está ambientada no final da II República e o comezo do golpe de estado militar. Fálase das liortas entre os agraristas máis progresistas, algúns deles que volveron da emigración americana con novas ideas de modernización e mecanización, e os máis tradicionais e conservadores. O ambiente moi caldeado da época e o lugar acaba nas primeiras venganzas dos falanxistas e os intentos dos progresistas de defenderse ou fuxir.
E si, a lingua utilizada, con dialectalismos da zona, non é doada de seguir.
Hai unhas semanas pasou algo ben curioso. Por algunha razón descoñecida, o meu router deixou de xerar as dúas wifis habituais, e iso imposibilitou que eu puidera acceder na Smart TV a todos os contidos que non chegan polo cable de R. Levaba tempo sen usar esa capacidade, pero verme privado dela temporalmente fíxome valorala máis. Á mañá seguinte conseguín resolver o problema técnico, e propúxenme facer máis uso desa potencialidade, por se acaso, para non arrepentirme máis adiante. E decidín que ía seguir vendo máis películas en Youtube de libre acceso, e sobre todo clásicos en branco e negro, que é o que máis hai. E hai tempo xa que quería ver "Nosferatu".
"Nosferatu" é unha película alemá de cine mudo do ano 1922, dirixida por Friedrich Wilhelm Murnau. Os nomes dos actores e actrices resúltanme absolutamente descoñecidos, simplemente vou poñer a Max Schreck, que fai o papel de Nosferatu. A historia está claramente baseada no "Drácula" de Bram Stoker, pero a viúva do autor non lles deu permiso para facela, así que intentaron ocultar esa relación, pero o caso é que os estudios onde se rodou entraron en quebra polas demandas e non rodaron ningunha película máis.
A historia está ambientada na cidade ficticia de Wisborg. Alí, unha inmobiliaria recibe a petición dun tal Conde Orlok para mercar unha casa. O xefe da inmobiliaria, que é seguidor dese "escuro" Conde, alégrase moito, e pídelle a un dos seus axudantes, Thomas Hutter (similar ao Harker da novela orixinal), que vaia a Transilvania para pechar o acordo.
Thomas vai para alá, a pesar de que á súa muller, que algo xa se cheira, non lle gusta nada a idea. Cando se está achegando ao castelo do Conde Orlok, xa hai indicios de que á xente do lugar non lles gusta nada o castelo nin o conde, e por algo será. Chega ao castelo, onde non está máis que o Conde, non ve a ningún dos seus axudantes, e xa percibe que o tipo é bastante sinistro. O conde asina encantado o contrato en canto ve unha foto da fermosa muller de Hutter, Ellen.
Thomas volve por terra a Wisborg, e o conde Orlok vai en barco, metido nun cadaleito e acompañado con outros cadaleitos con terra de Transilvania chea de ratas. O barco chega a Wisborg con todos os tripulantes mortos, xa que foron caendo pola peste provocada polas ratas. O Conde báixase do barco cun ataúde cheo de ratas que provocan a peste na cidade.
Thomas vendeulle unha casa en ruínas que estaba en fronte da súa, e dende alí o conde espía á muller de Thomas, e consegue posuíla unha noite. Pero é tan feliz que esquece o paso do tempo, e coa chegada da mañá e da luz solar, esváese. Xa non chegan a tempo de salvar a Ellen, que foi quen si salvou á súa cidade ao provocar a morte do conde Orlok.
Alfred Hitchcock é sempre unha garantía, e dende que souben que podía ver libremente en Youtube películas antigas do seu período británico como "39 escalóns", tiven a intención de facelo. Creo que a vin hai moitos anos, pero non lembraba absolutamente nada, así que foi un exercicio moi placenteiro.
Foi dirixida por Alfred Hitchcock en 1935 (nada menos) e os dous protagonistas principais son Robert Donat e Madeleine Carroll, que triunfaron só naquela época e que non deron o salto a Hollywood, así que pouca fama acadaron, polo que parece. O resto do elenco, pois aínda menos, porque non me soa nin o primeiro.
Aínda que a película non é moi longa, pasan moitísimas cousas, a un ritmo endiañado, como lle gustaba ao director. O eixo principal da película é que hai un grupo de espías chamado "39 escalóns" que está intentando sacar secretos militares do Reino Unido, pero ninguén sabe exactamente como o pretenden facer nin que documentos son. E por suposto ninguén sabe quen son os espías.
Un tipo normal, que non ten nada que ver co tema, está un día nun teatro vendo a exhibición dun tal "Señor Memoria", que pode responder a calquera pregunta que lle faga o público. Por algunha estraña razón, hai un disparo, todo o público fuxe do teatro, e o tipo normal atópase cunha muller á que non coñece de nada, que lle di que a están perseguindo polo tema deses documentos secretos.
Lévaa á casa, e alí é asasinada. Fuxe da súa casa e vaise a Escocia, a un sitio que ela lle marcara nun mapa, onde estaba unha persoa que lle podía axudar. Tras moitos avatares, chega alí, á casa de campo dun respectable profesor, pero resulta que era o xefe dos espías. Dano por morto e consegue escapar de novo.
Atópase cunha muller que o delatara no tren que o levaba a Escocia, e ela desconfía, pero agora, por diferentes cousas que suceden, acaba descubrindo que el si estaba contando a verdade. Volven a Londres e levan á policía xusto detrás deles. A película remata nun teatro onde volve actuar o "Señor Memoria", e o tipo decátase que ese señor leva memorizados os documentos que os espías queren sacar do país.
O CGAI (creo que agora prefiren chamalo a Filmoteca de Galicia) era un lugar ao que eu ía de cando en vez antes da pandemia, e no que disfrutaba moito. Se non me engano, a última vez que fora caeu a finais de 2019, para ver unha exitosa película mexicana titulada "Roma".
Despois chegou a pandemia, as restricións, intentei ir algunha vez e cheguei a tempo, pero como había menos prazas, en canto as enchían, xa pechaban as portas. Despois estiveron meses de obras para mellorar a sala de proxecións. Penso que antes non estaba mal, pero agora estará mellor claro. Conseguín ir o outro día e non me pareceu percibir grandes cambios, só que baixou un pouco a capacidade da sala. Antes pasaba algo das 100 butacas e agora anda en torno ás 90.
E debutei con algo que me interesaba bastante, un ciclo sobre Pier Paolo Passolini. É un autor do que teño oído falar ben e nun horario que me cadraba ben botaban "O evanxeo segundo San Mateo". A min non me desagradan as películas de temática bíblica e tiña moita curiosidade por saber que fixera un ateo e comunista como Passolini.
A película está baseada no evanxeo de San Mateo porque dise que é o máis concreto dos catro que existen. Tamén lin que na película se nota a perspectiva marxista de Passolini, pero eu agora mesmo non sería capaz de percibir onde está. Pareceume unha película bíblica bastante convencional, e de feito, tanto naquel momento (no ano 1964), como recentemente, o xornal L'Observattore Romano, que é o oficial do Vaticano, dixo que era a mellor película da vida de Xesucristo. Así que a min hai algo que non me cadra demasiado. Aparte do feito de que a mensaxe de Xesucristo é bastante marxista de por si, pero hai moita xente que non quere entendelo, alá eles coas súas contradicións.
En canto á ficha técnica, non me vou parar demasiado. A película é do ano 1964, está claro quen a dirixiu, o elenco era principalmente italiano (obviamente), pero o dato máis estraño é que Xesucristo foi intepretado por un rapaz español de 19 anos anos chamado Enrique Irazoqui. Este rapaz era fillo de español e de italiana, pero parece que a voz que se escoita na película non é a del, senón a do actor e director italiano Enrico Maria Salerno. Irazoqui, aparte deste papel estelar no cine (poñendo a cara, basicamente), foi un árbitro de xadrez cunha certa traxectoria. Ou sexa, todo un personaxe. Por último, dicir que o produtor tiña previsto rodar en Terra Santa, pero finalmente o descartaron, e rodaron en diferentes lugares do sur de Italia, como a vila de Matera, auténticamente flipante como Xerusalén bíblico.
Despois da pandemia, no ano 2022 xa puiden ir por fin ao Culturgal, que para min é un dos mellores días do ano, pero non foi nas condicións que a min me gusta. Por razóns que non veñen ao caso, tiven que ir o domingo (o último dos tres días que dura o evento). Non puiden ir tranquilamente en tren, senón que tiven que ir no coche. E aínda que iso tivo as súas cousas boas, outras non o foron tanto. Este ano 2023, por fin, si puiden ir en tren o sábado, pasar alí o día, ver a mogollón de colegas, e enterarme dalgunhas cousas ben interesantes.
Algúns dos colegas aos que vexo, como por exemplo os de O Zoco GZ, teñen alí o seu stand, e poden comparar unhas edicións con outras, que se hai máis xente, que se está mellor organizado, etc. A min a cabeza non me dá para tanto, eles están alí tres días e eu estou só 5-6 horas, e vou pensando noutras cousas diferentes ás que pensan eles. Pero vaia, certa capacidade de análise teño, e algunhas cousas si as percibo.
Por exemplo, nos últimos anos desapareceron por completo as distribuidoras musicais, e é curioso, porque a música galega non está nin moito menos no seu peor momento. Por outra banda, os stands eran este ano moito máis bonitos e agradables de ver. Eran de madeira e non de material prefabricado, como antes, e resultaban máis abertos e moito máis vistosos.
En definitiva, que seguiremos indo un ano tras outro, porque a cultura galega interésame e é un dos mellores escaparates para enterarse das novidades e proxectos emerxentes.
Hai un mes, aproximadamente, como case todos os meses de novembro, tivo lugar unha nova edición do Memorial de Teatro Amador Ibán Toxeiro, neste caso a edición número 26. Celebrouse no Teatro Rosalía de Castro, organizada pola Agrupación Cultural Alexandre Bóveda.
Actuaron Quico Cadaval, que como sempre estivo fantástico (aínda que só lle deron uns poucos minutos), Carmen Conde, que estivo ben pero a teño visto mellor (son cousas que pasan), e o grupo de teatro da Agrupación Cultural Alexandre Bóveda, con diferentes escenas protagonizadas polos seus integrantes. O fío desta ocasión era a narración oral, por iso o título da gala esta vez era "Quéroche un conto".
A gala foi presentada por Sabela Hermida, dirixida por Manuela Varela, a directora do grupo de teatro da A.C. Alexandre Bóveda, e foi un recordatorio continuo de Ibán Toxeiro (coma sempre) e de Lino Braxe (tristemente desaparecido hai tres anos por estas datas). O premio que antes se chamaba Ibán Toxeiro e agora se chama Lino Braxe foille entregado a Francisco Peña, histórico presidente da A.C. Alexandre Bóveda dende 1996 a 2007, que puxo en marcha este memorial cando Ibán Toxeiro, incipiente actor do grupo de teatro, morreu inesperadamente na xuventude.
Aquí podedes ver o vídeo de toda a gala deste ano.
Aínda onte estiven falando con alguén de "Os nenos da varíola", a novela da galega María Solar sobre a alucinante expedición do doutor Balmis para levar a vacina da varíola a boa parte do planeta a comezos do século XXI. Casualmente eu non lin a novela de María Solar (que algún día caerá, porque a historia me fascina), pero si lin outras que tratan sobre o tema.
Pois hai un mes tiven a sorte de poder ver no Fórum Metropolitano da Coruña a representación teatral da adaptación desa obra a cargo da compañía Pérez & Fernández en coprodución co Centro Dramático Galego. Finalmente só actúan catro persoas, que son Victoria Pérez, Isabel Risco, Manu Fernández e Xosé Leis, que interpretan a ducias de personaxes, e en ocasións cambian dun a outro en cuestión de segundos.
A escenografía é sinxela, pero moi funcional. No fondo do escenario, á esquerda e dereita, en posición oblicua con respecto ao patio de butacas, hai dous grandes paneis, anchos e altos, que principalmente fan o papel de parede. Aínda que ao final tamén simulan ser as velas do barco no que marchan da península. E polos seus laterais e entre os dous paneis, están saíndo e entrando os actores e actrices con moita fluidez. Suponse que detrás deses paneis estaba a roupa coa que rapidamente cambiaban de personaxe e volvían saír a escena.
Non vou dedicar moito tempo a contar a historia, que xa debería ser coñecida. Se alguén non a coñece, que busque libros ou documentais sobre o tema, que xa comeza a habelos e bastantes. É unha historia fascinante, repito.
O curioso da obra de teatro, que eu non sabía, é que é bastante breve e céntrase na primeira parte da historia, cando están na península preparando a saída da expedición para América. Se non lembro mal, a obra remata cando van camiño de ou están chegando a Canarias, a primeira parada. Descoñezo se a novela de María Solar só chega ata aí ou segue máis adiante. Na novela que eu lin tamén contaban a traxectoria en América, e incluso pode que algo de Filipinas.
Hai pouco botaban no espazo de cine clásico da 2 unha película da que non oíra falar. Como lle teño certa lei a ese espazo, fixen o esforzo, aínda que as referencias non me animaban demasiado. Efectivamente, non me equivocaba demasiado, a combinación tan estadounidense de cabalos e boxeo non me encandilou, precisamente.
Foi dirixida en 1979 por Franco Zeffirelli (a súa primeira película en Estados Unidos, creo), e foi interpretada nos principais papeis por Jon Voight, Ricky Schroeder e Faye Dunaway.
A historia resulta bastante patética, polo menos para min. Bill Flynn é un ex-boxeador, algo alcoholizado e ludópata (como vedes, o mellor de cada casa), que ten un fillo pequeno que o idolatra, chamado TJ. A nai do neno abandonounos cando o neno era pequeno, para vivir unha vida de máis luxo (ou sexa, outra xoia).
O pai e o neno van malvivindo co coidado dos cabalos no entorno dun hipódromo, pero a ilusión do pai é volver ao boxeo, a pesar de que na última pelexa quedou moi tocado, pero iso é algo que só ven os demais, el non.
Despois dunha serie de avatares desafortunados, derivados principalmente da súa ludopatía, decide volver a boxear, aínda que lle aconsellan que non o faga. Nese intre a súa nai tamén aparece por casualidade, e volve ter algo de contacto co neno, cando este pensaban que a súa nai morrera, porque foi o que lle dixeron sempre.
Prepárase para a pelexa, que resulta moi dura e disputada, e acaba ganando. Pero polos moitos golpes recibidos nesa pelexa, e nas anteriores de hai tempo, acaba morrendo no vestiario despois de gañar (sinto o spoiler), na que moita xente di que é a escena máis triste da historia do cine.
Hai unhas semanas botaron no espazo de cine clásico da 2 unha película mítica, "Duelo ao sol", que eu aínda non vira, polo menos completa. É moi coñecida a escena final, na que dous dos protagonistas se bican no mesmo momento no que están morrendo. Foi unha película moi controvertida, chegou a ter 6 ou 7 directores diferentes, un deles incluso o mesmo produtor, David Selznick, que puxo como actriz principal á súa amante da época, Jennifer Jones, e coa que intentaba superar o grande éxito de "Foise co vento", cousa que non era doada, obviamente.
Foi dirixida en 1946 por King Vidor (suponse que foi o que máis peso tivo ou a rematou), Otto Brower, William Dieterle, Sidney Franklin, William Cameron Menzies, David O. Selznick e Josef von Sternberg. No elenco destacan Jennifer Jones, Joseph Cotten, Gregory Peck e Lionel Barrymore, que están acompañados por Walter Huston, Lillian Gish, Harry Carrey, Charles Bickford, Herbert Marshall e Otto Kruger.
A historia non é moi complicada. Perla Chávez é unha rapaza que é filla dun branco e dunha mestiza, e o pai mata á súa nai nun arrebato de ciumes, e é aforcado por esa razón. Xusto antes de morrer, o pai de Perla decide mandala xunto a unha antiga amiga (ou amante, xa non lembro), chamada Laura Belle, que é unha persoa moi amable. O malo é que vive nun rancho en Texas co seu marido, un estrito senador, e cos seus dous fillos: Jesse, moi amable, e Lewton, unha mala pécora (a única vez que Gregory Peck representou un papel de mala persoa). A partir de aí é un melodrama por ver cal dos dous irmáns leva o amor de Perla, que tampouco semella decidirse demasiado.
Pois o que dicíamos. David Selznick debeuse forrar con "Foise co vento" e pensou que a xogada podía repetirse, pero que aínda que tivo bastante éxito, obviamente non chegou ao nivel da outra película.
