Network

Buscando no catálogo de Amazon Prime, atopeime con esta película, que tiña bastante fama e fala sobre o mundo do xornalismo, que me interesa bastante. Aquí en España tamén a subtitularon "Un mundo implacable" e en Hispanoamérica "Poder que mata". Se caera en min a decisión, non teño nin idea do título que proporía eu para unha historia como esta. Basicamente trata da influencia que teñen as audiencias sobre os contidos televisivos.

"Network" foi dirixida en 1976 por Sidney Lumet. Os papeis principais foron para Peter Finch (Óscar póstumo a Actor Principal, morreu antes da entrega), William Holden, Faye Dunaway (Óscar á mellor Actriz principal) e Robert Duvall. Tamén levou o Óscar a mellor Actriz de reparto (só saía cinco minutos) e mellor guión.

A trama xira en torno ao personaxe de Howard Beale, o presentador do noticiario da cadea de televisión UBS. Avísano con quince días de antelación, e a razón débese á baixada na audiencia do programa. O seu mellor amigo, o produtor Max Schumacher, é o único que o apoia, e intenta que nesas dúas semanas poida despedirse do cargo con dignidade.

Pero Beale entra nunha estraña dinámica, e no primeiro programa da súa despedida anuncia por sorpresa que vai suicidarse en directo dentro duns días. O escándalo é imparable e nos altos despachos da dirección pensan en despedilo inmediatamente, pero o presentador fai e di cousas cada vez máis estrafalarias, e a audiencia sube de forma considerable, e convértese nun líder da protesta cívica da poboación.

En paralelo a iso, outra produtora da cadea que se encargaba da sección de entretemento, Diana Christenten, ve a deriva do personaxe e propón facer un novo programa á súa medida no que tamén haxa astroloxía, debates, e cousas moi morbosas, que ten un grandísimo éxito. Por se non chegara con iso, esa mesma produtora propón unha especie de serie na que participan integrantes do Partido Comunista e dun grupo terrorista que grava en vídeo os seus propios atracos a bancos, e que tamén se converten en estrelas mediáticas, caendo nos vicios propios destas.

Por se non chegara con iso, durante algún tempo dase un estraño romance entre Diana e Max, cando hai unha diferenza de idade considerable, e aparentemente tamén unha diferenza de caracteres moi grande. Obviamente, a cousa non dura moito tempo, pero ten certa influencia no resto de acontecementos.

O presentador Howard Beale segue meténdose en líos pero a súa audiencia e impacto van baixando, así que os xefes da cadea deciden que o mellor será matalo en directo, e para iso usan a varios dos integrantes do grupo terrorista, que xa case era da plantilla.

O caso é que acabo de saber que naqueles mediados dos anos 70 unha presentadora de noticiarios suicidouse en directo e que tamén tivo certa fama un grupo pseudo-terrorista moi similar ao que se ve na película, así que si, o guión está moi ben, pero hai algunhas cousas que non necesitaron inventalas, xa estaban alí.

Saúdos.

As almas mortas

Vou aquí comentar agora a última novela que lin, que apuntaba moi boas maneiras, pero que ao final desínflase debido a unha decisión tomada polo propio autor. Falamos de "As almas mortas" de Nikolai Gogol, a súa única novela, xa que el habitualmente escribía obras nas que agrupaba varios contos ou relatos. Polo que parece, por algunha razón que se descoñece, o autor queimou a segunda parte antes de publicala, e foi publicada póstumamente a partir de diferentes versións que tiñan os editores. Parece que pretendía facer unha obra en tres partes, ao xeito da "Divina Comedia" de Dante, pero a única que se conserva completa é a primeira. Na segunda hai varios fragmentos, pero incluso deses, faltan algunhas páxinas polo medio, polo tanto, a lectura desta segunda parte resulta moi confusa, porque ao final non sabes demasiado ben que é todo o que lle pasa ao fascinante personaxe que se presentaba na primeira parte.

Todo xira arredor da figura de Pável Ivánovich Chíchikov, que vai acompañado do seu criado Petrushka e do seu cocheiro Selifán. Parece que son de Ucraína pero desprazáronse a outra provincia rusa para un estraño propósito.

Naquela época, mediados do século XIX, co imperios ruso dos tsares, os terratenentes eran propietarios de terras e casas, pero tamén das vidas dos seus súbditos, todo tipos de campesiños e persoas de todo tipo de oficios, que vivían nas súas aldeas e traballaban para eles. Así que podían mercalos, vendelos ou hipotecalos como farían con calquera outro tipo de ben.

O imperio facía cada certo tempo un censo de toda esa poboación, e os terratenentes tiñan que pagar impostos polos seus súbditos. Sabendo isto, o plan de Chíchikov era pasearse por esa provincia, na que era totalmente descoñecido pero chegou facéndose ver para gañar prestixio axiña, e mercarlle a todos os terranentes posibles as súas "almas mortas". Quen eran as almas mortas? Pois todos os campesiños ou súbditos que morreran dende o último censo. Obviamente, o prezo que pagaba por elas era moi baixo ou inexistente, pero os anteriores propietarios deixaban de pagar impostos por eles, así que os beneficiaba.

As reaccións eran variadas, algúns vendían encantados, outros regalaban, pero outros desconfiaban, porque obviamente a cousa semellaba bastante turbia. De feito, Chíchikov, antes de facer a proposta, facía certa amizade co posible vendedor para ver se tiña sentido intentar facer un negocio dese tipo con esa persoa. Nalgún caso xa o descartaba antes de intentalo.

Seguramente vos estaredes preguntando para que facía iso tan estraño. A súa idea era volver á súa terra ou a algún sitio moi lonxano, onde non puideran coñecer ás almas mortas mercadas dese xeito (nalgún momento menciona a provincia de Khersón, agora célebre porque é unha das zonas máis importantes de Ucraína), que o Estado lle asignara terras debido a que era propietario de moitas "almas" (o Estado nunca sabería que esas persoas realmente xa estaban mortas) e tamén tivera acceso a un bos préstamos do Estado, para poñer a súa terra en marcha. Ao final ten que escapar por pernas da provincia que estaba visitando, porque comeza a xurdir o escándalo das "almas mortas", que algúns cren ilegal.

A segunda parte xa é moito máis confusa (que mágoa, co que prometía a primeira), xa que, como dixen antes, foi queimada polo propio autor por cuestións artísticas, suponse, e púidose só reconstruír en parte. Por momentos semella que o personaxe quere redimirse para convertirse nun bo cidadán ao instalarse na súa nova propiedade (a súa biografía antes de comezar a facer estas cousas tan raras tamén era algo vergoñenta), pero tampouco queda claro que sexa así, xa que volve ter problemas coa xustiza.

En calquera caso, tamén hai que ter en conta como era o autor. Era moi célebre no seu país, pero era tremendamente crítico coa sociedade rusa, e naquela época había censura. Tal como a define Gógol nesta novela, a sociedade era tremendamente corrupta, especialmente na administración pública. Debido a algunha das súas obras, tivo que exiliarse a Italia durante uns cantos anos. Na parte final da súa vida escribiu, entre outras, a segunda parte desta obra, pero queimouna poucos días antes de morrer, xa que estaba moi influído pola relixión ortodoxa.

Por certo, eu lin unha versión traducida ao galego por Lourenzo Maroño Buxán e publicada por Galaxia.

Saúdos.

Morte en Granada

Este verán cumpríronse 90 anos do comezo da Guerra Civil, e polo tanto, tamén do asasinato de moitas figuras artísticas e políticas da España de 1936. Non quero pensar as conmemoracións que haberá dentro de 10 anos, cando se cumpra o centenario. Como xa veríades no blog, hai unhas semanas intereseime pola figura de Federico García Lorca, grazas a unha magnífica miniserie que está accesible en RTVE Play. A raíz diso, cando vin que tamén botaban "Morte en Granada" (o título orixinal foi "A desaparición de García Lorca"), animeime a vela, pero resultou un chasco, porque desentonaba moito en calidade ao comparala con aquela serie.

"Morte en Granada" foi dirixida en 1997 por un tal Marcos Zurinaga, que non me soa de nada, e que sospeito que debe ser un director portorriqueño, xa que esta foi unha produción hispano - portorriqueña, feita en inglés con case todo o elenco de portorriqueños ou algo parecido. Os papeis principais foron para Andy García, Edward James Olmos, Esai Morales, Miguel Ferrer, Jeroen Krabbé, Marina Saura, Eusebio Lázaro, Marcela Walerstein e Giancarlo Giannini.

Todo xira en torno a Ricardo Fernández, un rapaz que descubre a García Lorca en Madrid en 1934, cando estrea "Yerma", unha obra de teatro moi polémica. El e a súa familia son de Granada, así que coinciden con García Lorca alí en 1936, cando estoupa a Guerra Civil. Ao pouco de suceder iso, a súa familia ten problemas e deciden marchar a Porto Rico.

Dezaoito anos máis tarde, en 1954, Ricardo teima en ser escritor, pero está obsesionado coa figura de Lorca, e está empeñado en escribir un libro sobre el, e decide volver a Granada para investigar a súa morte, a pesar da forte oposición do seu pai, que non ten bos recordos en absoluto do que pasou alí.

Chega alí e o primeiro que fai é visitar a un bo amigo da familia, o Coronel Aguirre, que tivo moito que ver no apresamento e desaparición de Lorca. A pesar diso, manteñen as formas e respéctanse, pero o Coronel avisa aos seus subordinados para que vixíen ao suposto escritor.

Como era previsible, o rapaz vaise metendo en problemas, porque a súa intención última é averiguar quen foi a persoa ou persoas que mataron físicamente a Lorca. España segue no medio da dictadura e Lorca segue sendo unha figura ben incómoda, así que esa investigación non se ve con bos ollos, así que recibe ameazas, malleiras, etc. En fin, que a trama vai avanzando e na última escena acaba sabendo quen foi o causante daquela morte, e non lle agrada nada o resultado final da investigación.

Como dicía, é unha ficción arredor da morte de García Lorca, feita con respecto, pero con pouca documentación ou con moitas ganas de ficcionar. E polo que parece, en Porto Rico xa non queda case nada de cultura hispana e sí moito de estadounidense (teñen todo o dereito, por suposto), que se pode apreciar en que Lorca dedica libros escribindo en inglés, e que o escritor toma notas nun caderno escribindo en inglés, sendo el español de nacemento e vivindo exiliado en Porto Rico. Non sei, pareceume un pouco patético por semellar colonizado.

Saúdos.