Lorca, morte dun poeta (serie)

Uns días antes vin a película baseada nesta serie, e como a serie é breve, decidín facer o esforzo de vela completa. En total, son unhas 6 horas, e a película que vin o outro día era máis ou menos equivalente aos dous últimos capítulos, ou sexa, unhas dúas horas. E así podía saber máis cousas sobre a vida de Lorca, xa que os últimos capítulos estaban baseados no seu último mes de vida, que xa foi suficientemente convulso.

"Lorca, morte dun poeta" (tanto a serie como a película) foi dirixida por Juan Antonio Bardem en 1987. No elenco da serie podemos destacar a Nickolas Grace (obviamente), Fernando Chinarro e Margarita Lozano (pais), Diana Peñalver (a súa irmá Concha), Amparo Baró (a criada), Ángel de Andrés (Ramón Ruiz Alonso, o que o denunciou), Manuel de Benito (Luis Rosales) e José Manuel Cervino (comandante Valdés, quen mandaba en Granada). Nos primeiros capítulos aparecen bastante Máximo Astray (Rafael Alberti), Nuria Espert (Margarita Xirgú), Tito Valverde (Luis Buñuel) e Fernando López Veloso (Salvador Dalí).

As temáticas dos seis capítulos son as seguintes:

- Primeiro: Ata os 20 anos, infancia e adolescencia. Tiña un grande talento musical, sobre todo para tocar o piano, e intentou ir a París para seguir cos estudos musicais, pero os pais esixíronlle que sacara algunha carreira universitaria.

- Segundo: Os cinco anos seguintes, cando vai á Residencia de Estudiantes de Madrid, e alí coñece, entre outros, a Dalí e Buñuel.

- Terceiro: Os tres seguintes anos, onde se distancia de Dalí, o seu primeiro grande amor, que se foi a París, e namora do escultor Emilio Aladrén.

- Cuarto: Remata a ditadura de Primo de Rivera, chega a República e sae de xira coa Barraca, o grupo de teatro universitario que leva o teatro por toda España.

- Quinto: Gaña as eleccións a Fronte Popular e o ambiente no país complícase moito. Decide deixar Madrid e volver a Granada, a súa familia xa está na finca da aldea.

- Sexto e último: é apresado por unha denuncia falsa chea de rancor, e nin sequera os contactos dos irmáns Rosales, que eran cabeciñas da Falanxe en Granada, conseguen evitar o seu fusilamento.

Como cousas curiosas da serie, diremos que todos os capítulos comezaban co mesmo fragmento de dous minutos que daba final á serie, no que se veía como sacaban do cárcere a Federico e aos tres compañeiros que estaban con el nese momento, un profesor e dous banderilleiros.

Tamén se trata algo o tema da súa homosexualidade. Recoñece que tivo mozas nos primeiros anos, pero non chegou a ningunha relación sexual, pero si tivo relacións con homes. Na serie escóitase falar de tres dos seus catro amantes coñecidos. O último foi en Granada nos últimos meses de vida, e non me soa que o mencionen en ningún momento.

Saúdos.

A soidade do inquisidor

Acabo de rematar unha novela que levaba un par de anos na miña casa esperando para ser lida (normalmente agardan máis dese tempo, non dou feito). Titúlase "A soidade do inquisidor" e o autor é Alberte Blanco Casal. Non é a mellor de historia pero depara unhas horas de amena lectura.

Está ambientada na zona de Verín na segunda metade do século XVI, con Filipe II reinando en España e intentando fusionarse con Portugal. Interveñen diferentes estamentos: por unha banda a condesa de Monterrei, viúva pero con iniciativa; un colexio xesuíta en Monterrei no que exercen ou estudan varios dos protagonistas da historia; a Inquisición, sempre intrigando e neste caso decantándose moito máis polos dominicos, os grandes rivais teologais dos xesuítas no momento; e por se non chegara con todo isto, unha confraría que fai estrañas xuntanzas panteístas algunhas noites polos bosques da contorna. Non está mal, como vedes.

No momento que se narra prodúcense as mortes de dúas mulleres na comarca, en estrañas circunstancias e de forma violenta. Non está claro se teñen relación coas xuntanzas nocturnas, que moitas persoas da zona non saben que se producen. A Inquisición aparece alí por unhas denuncias contra un dos sacerdotes do colexio xesuíta, pero en principio non teñen nada que ver coas xuntanzas nocturnas. Por certo, a Inquisición manda primeiro a un fiscal galego bastante sensato e comprensivo, aínda que tamén sagaz nas súas investigacións. Pero nalgún momento tamén chega o seu superior, un fanático vallisoletano que lembra moito ás policías e exércitos das ditaduras, que inventan probas e torturas para que haxa confesións dos feitos que coincidan coas teorías que aniñaban na súa cabeza.

Saúdos.

A illa do tesouro (película 1972)

Hai uns días lins unha banda deseñada coa historia de "A illa do tesouro", para min unha das mellores novelas da historia, e entroume morriña por vela en cine de novo. Pensaba que en Youtube habería varias versións antigas moi xeitosas (porque fixéronse xa moitas versións en cine desta historia). Pero non tiven moita sorte, porque a versión que vin tiña unhas certas eivas. Acabo de localizar a versión máis clásica ben dobrada ao castelán, ao mellor cúrome un día destes.

Esta versión cinematográfica de "A illa do tesouro" foi participada polo Reino Unido, Francia, Italia, Alemaña e España en 1972 (moi habitual naquela época). Non está moi claro quen a dirixiu, semella que John Hough, pero nalgúns sitios tamén consta Andrea Bianchi (que asinaba como Andrew White para o mercado anglosaxón), pero noutros di que iso constaba só a efectos fiscais porque era unha coprodución. Vaia lío. En canto ao elenco, os dous papeis principais eran para Orson Welles (Long John Silver) e Kim Burfield (Jim Hawkins). O resto está repartido entre as outras nacionalidades da coprodución.

A historia seguro que xa a coñecedes. Pois a dobraxe a español latino que hai que sufrir en Youtube é terrible. Subírona hai pouco a Youtube, polo tanto non descarto en absoluto que a fixeran con intelixencia artificial, e o resultado é máis que nefasto. A ver se vexo pronto esa versión do clásico de 1934 ben dobrada a castelán peninsular, que ten moita mellor pinta e que xa debín ver hai moitas décadas.

Saúdos.

Lorca, morte dun poeta (película)

En RTVE Play está dispoñible "Lorca, morte dun poeta" en dous formatos. O máis coñecido é a miniserie de 6 capítulos (que estaban botando o outro día na televisión, por iso a lembrei). Pero o outro día descubrín que tamén a hai en formato película. Acabo de saber que esa película máis ou menos condensa os dous últimos capítulos da serie, aproximadamente o último mes de vida. Xuraría que non a vin no seu momento, cando saíu, a finais dos anos 80.

Pero algo que sempre me chamou a atención é porque escolleran a un actor inglés para facer de Federico García Lorca. Non o sei, pero sospeito que algún actor español ou hispanoamericano habería, que cun pouco de maquillaxe, puidera parecerse minimamente a Lorca como pasaba con Nickolas Grace. Acabo de saber que naquela época tiña certa fama por ter participado na serie "Retorno a Brideshead", e que ter a ese actor aí garantizou a venda da serie ás televisións inglesas e estadounidenses. Era cousas dos cartos.

"Lorca, morte dun poeta" (tanto a serie como a película) foi dirixida por Juan Antonio Bardem en 1987. Non digo que o elenco cambie demasiado, pero pode ser que na serie aparezan ao longo da vida de Lorca personaxes variados que xa non están na película, que só trata dos dous últimos capítulos. No elenco da película que vin eu podemos destacar a Nickolas Grace (obviamente), Fernando Chinarro e Margarita Lozano (pais), Diana Peñalver (a súa irmá Concha), Amparo Baró (a criada), Ángel de Andrés (Ramón Ruiz Alonso, o que o denunciou), Manuel de Benito (Luis Rosales) e José Manuel Cervino (comandante Valdés, quen mandaba en Granada).

Non é que haxa que contar moito desta historia. A película céntrase no seu último mes de vida, dende o 12 de xullo ata a morte, que foi o 18 de agosto. Chámame a atención a data, porque sei que, por exemplo, en Galicia, no 17 e 18 de agosto tamén mataron a moitos dos líderes políticos da oposición, como Alexandre Bóveda ou Ánxel Casal. Do cal deduzo que cando ía un mes de golpe militar decidiron que non se botaban atrás e que había que pisar o acelerador ata un punto de non retorno.

Vese como Federico marcha de Madrid, despois de facer a primeira lectura de "A casa de Bernarda Alba", porque ve que a cousa se está poñendo moi fea, e decide ir á casa familiar de Granada onde están xa todos. Agora resulta moi doado saber que a cousa ía ben en serio e que o nivel de brutalidade ao que ían chegar os golpistas era moi elevado, e todos pensaron que alí non lle pasaría nada.

Pero despois dalgunhas visitas da Garda Civil, bastante salvaxes, para buscar a outros veciños da zona por razóns non moi relevantes, xa se decataron que era mellor buscar un refuxio máis seguro. Así que decidiu ir a casa de Luis Rosales, e este e a súa familia aceptaron encantados. O máis paradoxal disto é que nesa casa todos eran falanxistas, pero adoraban a Federico, porque estivera alí moitas veces e tiña grande amizade con Luis, tamén poeta. E a ningún deles se lle ocorría pensar que Federico fora un perigo para ninguén. 

Pero deu igual, alí foron buscalo, con grande disgusto e protesta da familia Rosales. A causa principal foi unha denuncia de Ramón Ruiz Alonso, ex-deputado da CEDA, que comezou a poñer todo tipo de acusacións sobre Federico. Os Rosales dicían que todas aquelas cousas eran inventos e que sería moi doado demostrar que eran falsas, pero dá a impresión de que ninguén se tomou o máis mínimo traballo de facer ese esforzo, e uns días máis tarde decidiron fusilalo, xunto a un profesor e dous banderilleiros. Polo que se ve na película e serie, o comandante Valdés, o cargo máis alto que controlaba Granada, chamou a Queipo de Llano a Sevilla, para asegurarse de que non se cargaba a ninguén demasiado importante (Lorca era un poeta coñecido mundialmente).

Saúdos.

O asasino do calendario

Esta película debín atopala en Amazon Prime. Debín ver outras veces que estaba no seu catálogo, pero non lle prestei demasiada atención. Esta vez debeulle favorecer o feito de que dura só hora e media (tristemente, ese é un criterio que aplico con demasiada frecuencia). Recoñezo que me sorprendeu algo o xénero, porque trata dun asasino en serie, pero a película ten tintes de comedia (están chalados estes estadounidenses). Outra cousa curiosa é que o asasino en serie, que é apresado nunha das últimas escenas, e dun xeito moi peculiar, parece estar interpretado por un actor branco bastante irrelevante, pero que nesta película levaba a cara pintada de negro, na única escena na que se lle recoñece minimamente. Tamén me chamou a atención que se fala máis das relacións persoais entre os principais personaxes que ao asasino en si. Resólvese o caso, en parte, coa axuda dun ordenador NEC, xa que está ambientada a película a finais dos anos 80.

"O asasino do calendario" (o título orixinal era "O home de xaneiro") foi dirixida en 1989 por Pat O'Connor. O elenco ten a bastantes figuras, como Kevin Kline, Susan Sarandon, Mary Elizabeth Mastrantonio, Harvey Keitel, Danny Aiello, Rod Steiger e Alan Rickman.

Dada a estraña historia que se conta aquí, véxome obrigado a dividir a crónica en dúas partes. A primeira parte, e breve, trata sobre o asasino en serie, que eu pensaba que era o tema principal, pero non o parece. O caso é que no día de fin de ano en Nova Iork dúas amigas están celebrando a festa. Pouco despois de despedirse, unha delas morre estrangulada por un tipo. A cidade entra en shock porque non é, nin moito menos, o primeiro crime dese tipo. A outra amiga era a filla de alcalde, que o pasa moi mal porque pensa que perfectamente podía ser ela a vítima.

O que a xente non sabe é que ese ía ser o penúltimo crime da serie, e que o seguinte e supostamente último se produciría poucos días despois (uns cinco). O intelixente investigador que o descubre e resolve, coa axuda dun colega e un ordenador cos seus correspondentes programas, chega á conclusión de onde será e cando seguindo curiosos métodos matemáticos e musicais (ou sexa, tamén matemáticos) que o fan pasar por un tipo excéntrico. Pero acaba resultando efectivo, resolve o caso e incluso apresa el mesmo ao asasino. O día anterior ao do último intento de crime (que non chegou a consumarse pola pericia do investigador) houbera un caso parecido, que si rematou en crime e en suposto suicidio do asasino. Pero o investigador, coa súa perspicacia, dixo que aquel non era o asasino senón un vulgar imitador.

E agora podemos falar dos personaxes principais da película e as relacións entre eles, que realmente semellan o máis importante da película:

- Nick Starkey: o investigador principal. Ao comezo da película era bombeiro, xa que dous anos antes o botaran da policía polos conflitos que ía creando. Cando a serie de crimes avanza e a policía non é capaz de resolvelos, o alcalde obriga a que Nick sexa readmitido no corpo de policía, pero iso reabre vellas feridas. Ademais disto, é moi excéntrico e usa métodos moi pouco convencionais, e iso non fai as cousas máis fáciles no corpo de policía.

- Frank Starkey: é o xefe de policía, encargado do caso. As súas relacións co seu irmán non son nada boas, pero ten que tragar con que Nick volva á policía para resolver o caso que el non é capaz de rematar.

- Christine Starkey: a muller de Frank pero que estivo liada con Nick, e semella que aí segue habendo algo entre os dous, pero nunca queda demasiado claro. Só co que levamos ata aquí, xa vedes que hai movidón.

- Eamon Flynn: o alcalde de Nova Iork, que se ve obrigado a reclamar de novo a Nick na policía, porque independentemente da súa indisciplina, era o axente máis brillante.

- Bernadette Flynn: a filla do alcalde, que se libra do penúltimo crime por pouco, e que acaba liándose con Nick, así que todo se lía máis. Ademais, fai de señuelo no último intento de crime, para apresar ao asasino.

- Vincent Alcoa: capitán de policía, que non soporta a Nick, e que non quere aceptar a orde dos seus superiores para que Nick volva á policía, pero ten que tragar con ela, pero intenta poñer todas as trabas posibles.

- Ed: colega de Nick co que semella compartir piso, é pintor (artista) pero tamén sabe traballar con ordendores, que son os que axudan a resolver o caso.

Saúdos.

Os crimes da Academia

Buscando algo visible en Netflix, atopei esta pelicula, pola que xa pasara máis veces, pero esta vez deille a súa oportunidade. O seu título orixinal é "Ollo azul pálido", que coincide do da novela na que está baseada. Neste caso, o título orixinal non di apenas nada (menciónase de pasada na película, pero tampouco semella tan relevante), e a versión do título en España xa di algo máis sobre a trama, xa que con "Academia" refírese á Academia Militar de West Point.

"Os crimes da Academia" foi dirixida por Scott Cooper en 2022. No elenco destacan Christian Bale, Harry Melling, Gillian Anderson, Lucy Boynton, Charlotte Gainsbourg, Toby Jones, Harry Lawtey e Robert Duvall, que fai un pequeno papel para Robert Duvall (para que foi o seu derradeiro, con máis de 90 anos, incluso non era moi doado de recoñecer). Unha das curiosidades da historia é que un dos personaxes principais é Edgar Allan Poe, que efectivamente estivo en West Point naquela época.

O caso é que na academia de West Point prodúcese o estraño asasinato dun cadete, e obviamente queren resolvelo axiña para que a institución non perda prestixio. O cadete aparece aforcado nunha árbore, pero ademais extraéronlle o corazón dunha forma bastante limpa, semella obra dun profesional da medicina ou algo así.

Como os responsables da Academia non deben verse capacitados para resolver o estraño caso, deciden contratar a Augustus Landor, un veterano e eficiente detective, ademais de alcohólico, que ten moito prestixio. Cando acepta o caso, pide que lle axude un novo cadete de West Point chamado Edgar Allan Poe, que semella interesado no tema e con boas aptitudes para ese tipo de tarefas.

Algúns días despois dase un caso parecido, pero neste caso, o cadete aparece aforcado, sen corazón e sen os xenitais. Nese mesmo intre, un terceiro cadete desaparece da Academia, e todos deducen que, por algunha razón, el sabía que sería o terceiro da serie, porque debeu participar cos dous anteriores nalgún evento, e decidiu fuxir antes.

Van descubrindo cousas e todos os focos céntranse na familia Marquis. O pai é o forense da Academia que fixo as autopsias dos cadetes e Poe namora da filla, que sufre algo así como convulsións epilépticas. A nai e o fillo tampouco semellan boa xente, son moi ambiguos e non se prestan aos interrogatorios, sempre semellan estar escondendo algo. Acábase descubrindo que toda a familia participa, en maior ou menor medida, en rituais de maxia negra para intentar curar as convulsións da filla, e iso explica as anteriores mortes.

Cando isto sucede, ainda queda media hora de película, e a min xa me estrañou. E nese intre pasa algo que me gusta moito (e que xa dixen aquí máis veces). Un dos personaxes decátase dunha coincidencia que ninguén máis viu, e iso dálle un xiro total á historia. Por suposto, non vou desvelar en que consiste, para que a vexades.

Saúdos.

Crónica dun asasino en serie

Varias das últimas veces que me pasei por RTVE Play estaba esta película, e semella que as referencias non eran malas, así que me animei a vela. Ademais, este tipo de temáticas son moi comúns na cultura anglosaxona (descoñezo se é por obsesión ou porque é unha figura moi común nas súas sociedades, prefiro non sabelo). Nos outros países, por exemplo en Europa, onde copiamos moito a cultura audiovisual anglosaxona, tamén se fala bastante deste tipo de casos (por aquí non me soa que existan apenas casos, así que debe ser só postureo, para gustarlle á metropoli). 

Pero me chamaba moito a atención como podía tratarse un tema destes nun país como Corea do Sur (no Norte xa debe ser divertido de máis). Aínda flipei máis cando me enterei que Corea do Sur, que agora é un dos motores da economía capitalista, tivo unha dictadura militar durante algo máis de 25 anos, que rematou na época na que está ambientada esta película (algo de influencia ten na historia). Acabo de ver que, efectivamente, hai uns meses un primeiro ministro intentou implantar de novo unha lei marcial, e botárono abaixo, así que aínda non debe ser unha democracia plenamente consolidada.

"Crónica dun asasino en serie" ("Lembranzas dun asasino" no orixinal) foi dirixida por Bong Joon-ho (foi tamén o director de "Parásitos", polo tanto debe ser unha das estrelas do cine surcoreano, intúo) no ano 2003. Atención, a película está ambientada en 1986, un ano antes de que rematara a dictadura militar. Nótase en que a policía ten moi pouco prestixio entre a poboación pero téñenlle moito medo, porque poden conseguir a confesión de calquera polo medio que sexa. Os papeis principais son para os policías que investigaron os crimes, e foron para  Song Kang-ho, Kim Sang-kyung, Kim Roi-ha, Song Jae-ho e Byeon Hie-bong.

Nunha provincia máis ben rural de Corea do Sur, no ano 1986, estanse producindo estraños asasinatos de mulleres que parecen seguir estraños rituais, que incluén maniatar á vítima coa súa propia roupa interior. Prodúcense varios nun prazo de tempo moi breve, sempre en noites chuviosas. 

Varios detectives locais investigan os casos pero con moi pouco éxito e métodos moi discutibles, forzando a confesión a posibles sospeitosos por medio da tortura (incluíndo artes marciais, como patadas voadoras ao peito no medio dun interrogatorio, flipante). Entón chega de Seúl un detective máis novo, con estudios universitarios e novos métodos, que obviamente non ve con bos ollos a brutalidade da provincia. Está claro que vai haber friccións entre as dúas metodoloxías, que nalgún momento acaba en pelexa, como era previsible.

Van descubrindo cousas, ás veces coa axuda das mulleres da comisaría, e chegan a un posible sospeitoso, este si moito máis factible, que pide nunha emisora que poñan unha determinada canción cada noite que hai un deses asasinatos. Pero no final da película sábese que o ADN non garantiza a súa culpabilidade (naquela altura en Estados Unidos xa había probas do ADN, en Corea do Sur aínda non).

A película remata de forma curiosa, xa en 2003, co detective local principal, que agora xa non é policía, achegándose ao escenario do primeiro asasinato do que tivo que encargarse. Alí aparece unha alumna que volve á súa casa, e dille que pouco tempo despois pasou outro home por alí, que lle dixo que moito tempo antes "fixera alí mesmo algo". Digo isto porque este foi o primeiro caso dun asasino en serie en Corea do Sur. A maioría dos asaltos (porque non todos remataron en morte) tiveron lugar entre 1986 e 1991, e quedaron sen resolver. O culpable violou e matou á súa cuñada en 1994, e aproveitou para recoñecer todas esas mortes.

Saúdos.