Terras afastadas

Debo estar bastante liado, porque teño pouco tempo para publicar aquí. Dígoo porque esta película xa a vin hai máis dun mes, e xa non lembro demasiado. É un western algo peculiar. Normalmente nas películas dese xénero hai calor e po, pois nesta hai algo de auga e neve, porque transcorre pola zona de Seattle, e despois en Alaska e Canadá, incluso hai algún alud de neve. Pero vaia, a temática é máis ou menos a dos western.

"Terras afastadas" foi dirixida en 1954 por Anthony Mann e os principais papeis do elenco foron para James Stewart, Ruth Roman, Corinne Calvet, Walter Brennan (un dos poucos actores que ganou tres Oscars, pero no seu caso sempre foi como actor de reparto, se non me engano) e John McIntire.

Jeff Webster é un vaqueiro algo individualista e pouco sociable que leva xunto ao seu colega inseparable Tatum un rebaño de vacas dende Wyoming, ata Seattle, para embarcalas alí e levalas a Alaska (como vedes, a temática é máis ou menos a de sempre pero con variantes territoriais curiosas). Pero algo pasou nese traxecto porque os outros dous vaqueiros que viñan con eles intentan atacalo ao chegar ao porto de Seattle, e en canto marchan, o primeiro que fan é ir á autoridade a acusalo de ter matado a outros dous vaqueiros que viñan con eles. Pero conseguen embarcar o gando e esquivar a primeira bala da xustiza. No barco tamén está a piques de ser apresado, pero consegue evitalo grazas a unha fermosa muller chamada Ronda, que lle axuda por razón descoñecida.

Chegan a unha cidade con moita vida de Alaska chamada Dawson. E alí a autoridade a representa un tipo bastante turbio chamado Gannon, que é o máis rico da vila, administra a xustiza sempre ao seu favor, ou sexa, é un auténtico cacique. Resulta que Ronda, a muller que o axudou no barco, é a propietaria do bar máis concorrido de Dawson. E tamén anda por alí Renee, outra fermosa rapaza, moi querida por todo o mundo, pero moito máis nobre e bonachona, e que namora de Jeff.

Jeff e Tatum deciden levar o gando para Canadá, e alí unirse á busqueda do ouro (estamos a finais do século XIX). Van perseguidos por Gannon, que obviamente ao cruzar a outro país xa anda con algo máis de coidado, pero alí tamén ten aliados cos que intentar chantaxear a Jeff e aos demais.

O que dicía, como vedes, algo así como un western, pero polo menos está ambientado en lugares pouco frecuentados polo cine de Hollywood nesa época e temática.

Saúdos.

As gardiás ou o nó do tecelán

Ultimamente estou bastante liado e non puiden publicar aquí ningún artigo, aínda que si asistín a algúns eventos, como esta obra de teatro, que non estivo mal. 

O autor orixinal é o francés Nasser Djemaï, foi adaptada ao galego por Vanesa Sotelo, traducida polo profesor xa falecido Henrique Harguindey e dirixida por Cristina Domínguez. A montaxe foi das compañías Teatro de Ningures e Amarelo Teatro, e o elenco estivo formado polas actrices Casilda Alfaro, Pepa Barreiro, Melania Cruz, Rebeca Montero e Sonia Rúa.

A temática é algo curiosa, pero non descarto que a sociedade non se dirixa xa cara a ese horizonte. Catro mulleres xubiladas que se coñeceron traballando na mesma fábrica téxtil viven xuntas na mesma vivenda en moi boa harmonía. Todas teñen as súas respectivas casas, pero nesta vivenda vive unha delas, que era a líder sindical, moi querida por todas, pero que agora está impedida nunha cadeira de rodas, e non é autónoma, así que elas bótanlle unha man, e de paso, viven xuntas e felices.

Un día chega a filla da minusválida de visita, e iso non é bo agoiro. É unha boa muller, pero as poucas veces que vén, porque vive lonxe, sempre hai unha pequena revolución. E sobre todo temen a súa reacción ao saber que xa as outras tres se mudaron para esa vivenda e ocuparon as diferentes estancias da mesma.

Ela vén coa intención de levar á súa nai a unha residencia non barata da cidade na que ela vive agora, e pretende pagar ese elevado gasto alugando o piso da súa nai que quedaría baleiro. Obviamente, isto non agrada en absoluto a ningunha das catro mulleres e comeza unha tensa disputa para impedilo.

Saúdos.

A velada de Londres

Acabo de asistir á estrea da obra teatral "A velada de Londres", a cargo da compañía ButacaZero. O director da maioría das obras da compañía, Xavier Castiñeiras, foi alumno de Manuel Lourenzo, e esta foi a forma que atoparon de homenaxear ao que foi o seu mestre, falecido o pasado ano 2025.

A obra foi máis ben breve, dunha hora, e había poucos actores sobre o escenario, ou sexa, moi na liña do que era o teatro de Manuel Lourenzo, que pode verse aínda nas montaxes de Casahamlet, escola de teatro coruñesa fundada por Manuel Lourenzo e Santiago Fernández en 1998. Actuaron Xurxo Cortázar, Teo Piñeiro, Sophia Rodal e tamén estivo a soprano Esperanza Mara cantando e tocando o violonchelo.

Como en tantas outras obras de Manuel, era unha reinterpretación dun mito ou obra clásica. Neste caso é do mito de Drácula, e presenta a Jonathan e Mina Harker despois da visita do inglés a Transilvania, de onde volve obsesionada coa figura de Drácula. Tamén aparece un estraño e enigmático doutor que semella ser o temible e fascinante Conde.

Teño que recoñecer que non me gustou demasiado, pero tampouco me sorprendeu, porque sempre me pasa o mesmo coas obras deste autor. Son habitualmente moi pretenciosas ou transcendentes, pero a min non me transmiten case nada. Cousas que pasan.

Saúdos.

Romería de Santa Margarita 2026

Nesta última fin de semana de agosto tivo lugar a tradicional Romería de Santa Margarita, que pecha as coruñesas festas do verán. Nesta ocasión o tempo foi mellor que na edición anterior, no que houbo que suspender algunhas das actuacións por unha climatoloxía bastante adversa.

Nesta ocasión puiden ir a ver poucos concertos, pero vou dicir todos os que houbo, dentro das partes da festa que a min me interesaban, claro:

- O máis singular foron as dúas actuacións de Pärbo (Begoña Riobó e Anxo Pintos) no Planetario da Casa das Ciencias. O resto foron no Auditorio, como habitualmente.

- O venres 28 houbo a habitual Festa do Folklore, coas actuación de Donaire, Aturuxo, Son D'Aquí, Xacarandaina e Cántigas da Terra.

- O sábado 29 tocaron Unto Vello, Os Viqueiras e Alana.

- O domingo 30 tocaron os irlandeses Dervish, as asturianas Herbamora e o galego Mondra. Este foi o único día que puiden ir, e vin os dous primeiros concertos.

Dervish debe ser un dos grupos máis veteranos que quedan na escena folk. En Galicia son máis veteranos Milladoiro e Luar na Lubre, pero nos outros países celtas non sei se quedará alguén que leve máis tempo, se cadra Capercaillie. Comezaron en 1989 e incluso participaron no ano 2007 en Eurovisión representando en Irlanda, aínda que quedaron en última posición. Deume por escoitar esa canción (que non tocan nos seus directos, non me estraña) e non representa apenas o seu estilo, e ademais pareceume bastante mediocre. Cousas que pasan. Están ben, pero resúltanme un pouco monótonos. Destaca a voz de Cathy Jordan, pero canta só en 3-4 cancións. Xa todos os compoñentes andan sobre os 60 anos, agás o guitarrista, que semella bastante máis novo. 

Herbamora é un grupo de cantareiras e pandereteiras asturianas, que nalgunhas cancións déixanse acompañar por un percusionista, un bouzouki e un acordeón, e tamén levan algúns sons pregravados. Como sempre resulta con este tipo de grupos, é moi agradable de ver e de oír. Levan xa uns 20 anos tocando e xa sacaron 3 discos.

Saúdos.

O bosque de Ancines

Despois de descubrir na súa fondura durante este verán a fascinante figura de Manuel Blanco Romasanta, resulta que tiña na casa dende hai máis de 20 anos unha novela que estaba totalmente baseada na súa figura, e que conta a súa historia con bastante fidelidade. Cambian os nomes, os topónimos e algunhas cousas do seu final, como o xeito de apresalo. Pero en xeral resulta bastante fiel. A novela é "O bosque de Ancines", escrita polo coruñés Carlos Martínez-Barbeito. Debeu ser o seu principal éxito, e estivo a piques de gañar o Premio Nadal con ela no ano 1945. No ano 1970, o director Pedro Olea fixo unha película baseada nesta novela e titulada "O bosque do lobo". Vina hai moitos anos pero agora apetecíame bastante vela de novo.

Nesta novela ao suposto lobishome chámanlle Benito Freire. Fai de buhoneiro nalgún sitio que semella estar na provincia de Ourense, pero como están todos os topónimos cambiados, tampouco queda moi claro. É no interior de Galicia. Cando comeza a novela, xa cometeu os primeiros asasinatos, finxindo que levou a varias mulleres dunha aldea de criadas a Cantabria. Cando volve alí, presenta cartas supostamente escritas por elas nas que contan o ben que lles vai, e animando a máis mulleres da aldea a facer o mesmo, e así Benito ten máis vítimas e ganancias, sen elas sabelo, obviamente.

A principal diferenza que atopei foi o modo de apresamento. Na realidade de Manuel Blanco Romasanta, na súa zona xa comezaban a sospeitar del, debido a que descubriron que estaba vendendo obxectos e prendas das mulleres que supostamente levou a Cantabria. Así que decidiu ir de segador a Castela, como facían tantos galegos naquela época. Pero nunha vila de Toledo coincidiu con varios veciños da súa zona, que o recoñeceron e o denunciaron. Alí xa o apresaron e fixeron os primeiros interrogatorios, onde negou todo. Pero cando o trasladaron ao xulgado de Allariz xa comezou a recoñecer as mortes, e incluso intentou atribuírse outras que non eran súas, senón dos verdadeiros lobos. Nese momento comezou a súa invención de que era un lobishome, ata ese intre só pensaban que era un ladrón e asasino, e algúns insinuaban se sería o "Home do unto", que mataba ás súas vítimas para sacarlles o unto e facer obxectos moi valorados na época como xabróns.

Na novela tamén comezan a sospeitar del por algo parecido, por vender obxectos que todo o mundo sabía que eran doutras persoas, pero entón fan unha batida de caza polo bosque de Ancines, onde supoñen que está escondido, e efectivamente é así e o apresan. Outra invención da novela é o asasinato doutra muller coa que se levaba moi ben, xa que facía para ela de correo co seu mozo, un tipo de Astorga que tiña fama de donjuan. O máis parecido da realidade a iso foi que o seu primeiro crime real, que non tivo nada que ver cos que fixo despois, foi a un alguacil de Ponferrada que lle foi reclamar unha débeda.

Por certo, esta novela estaba nunha colección publicada pola Voz de Galicia no ano 2004, con obras de autores galegos en castelán.

Saúdos.

Network

Buscando no catálogo de Amazon Prime, atopeime con esta película, que tiña bastante fama e fala sobre o mundo do xornalismo, que me interesa bastante. Aquí en España tamén a subtitularon "Un mundo implacable" e en Hispanoamérica "Poder que mata". Se caera en min a decisión, non teño nin idea do título que proporía eu para unha historia como esta. Basicamente trata da influencia que teñen as audiencias sobre os contidos televisivos.

"Network" foi dirixida en 1976 por Sidney Lumet. Os papeis principais foron para Peter Finch (Óscar póstumo a Actor Principal, morreu antes da entrega), William Holden, Faye Dunaway (Óscar á mellor Actriz principal) e Robert Duvall. Tamén levou o Óscar a mellor Actriz de reparto (só saía cinco minutos) e mellor guión.

A trama xira en torno ao personaxe de Howard Beale, o presentador do noticiario da cadea de televisión UBS. Avísano con quince días de antelación, e a razón débese á baixada na audiencia do programa. O seu mellor amigo, o produtor Max Schumacher, é o único que o apoia, e intenta que nesas dúas semanas poida despedirse do cargo con dignidade.

Pero Beale entra nunha estraña dinámica, e no primeiro programa da súa despedida anuncia por sorpresa que vai suicidarse en directo dentro duns días. O escándalo é imparable e nos altos despachos da dirección pensan en despedilo inmediatamente, pero o presentador fai e di cousas cada vez máis estrafalarias, e a audiencia sube de forma considerable, e convértese nun líder da protesta cívica da poboación.

En paralelo a iso, outra produtora da cadea que se encargaba da sección de entretemento, Diana Christenten, ve a deriva do personaxe e propón facer un novo programa á súa medida no que tamén haxa astroloxía, debates, e cousas moi morbosas, que ten un grandísimo éxito. Por se non chegara con iso, esa mesma produtora propón unha especie de serie na que participan integrantes do Partido Comunista e dun grupo terrorista que grava en vídeo os seus propios atracos a bancos, e que tamén se converten en estrelas mediáticas, caendo nos vicios propios destas.

Por se non chegara con iso, durante algún tempo dase un estraño romance entre Diana e Max, cando hai unha diferenza de idade considerable, e aparentemente tamén unha diferenza de caracteres moi grande. Obviamente, a cousa non dura moito tempo, pero ten certa influencia no resto de acontecementos.

O presentador Howard Beale segue meténdose en líos pero a súa audiencia e impacto van baixando, así que os xefes da cadea deciden que o mellor será matalo en directo, e para iso usan a varios dos integrantes do grupo terrorista, que xa case era da plantilla.

O caso é que acabo de saber que naqueles mediados dos anos 70 unha presentadora de noticiarios suicidouse en directo e que tamén tivo certa fama un grupo pseudo-terrorista moi similar ao que se ve na película, así que si, o guión está moi ben, pero hai algunhas cousas que non necesitaron inventalas, xa estaban alí.

Saúdos.

As almas mortas

Vou aquí comentar agora a última novela que lin, que apuntaba moi boas maneiras, pero que ao final desínflase debido a unha decisión tomada polo propio autor. Falamos de "As almas mortas" de Nikolai Gogol, a súa única novela, xa que el habitualmente escribía obras nas que agrupaba varios contos ou relatos. Polo que parece, por algunha razón que se descoñece, o autor queimou a segunda parte antes de publicala, e foi publicada póstumamente a partir de diferentes versións que tiñan os editores. Parece que pretendía facer unha obra en tres partes, ao xeito da "Divina Comedia" de Dante, pero a única que se conserva completa é a primeira. Na segunda hai varios fragmentos, pero incluso deses, faltan algunhas páxinas polo medio, polo tanto, a lectura desta segunda parte resulta moi confusa, porque ao final non sabes demasiado ben que é todo o que lle pasa ao fascinante personaxe que se presentaba na primeira parte.

Todo xira arredor da figura de Pável Ivánovich Chíchikov, que vai acompañado do seu criado Petrushka e do seu cocheiro Selifán. Parece que son de Ucraína pero desprazáronse a outra provincia rusa para un estraño propósito.

Naquela época, mediados do século XIX, co imperios ruso dos tsares, os terratenentes eran propietarios de terras e casas, pero tamén das vidas dos seus súbditos, todo tipos de campesiños e persoas de todo tipo de oficios, que vivían nas súas aldeas e traballaban para eles. Así que podían mercalos, vendelos ou hipotecalos como farían con calquera outro tipo de ben.

O imperio facía cada certo tempo un censo de toda esa poboación, e os terratenentes tiñan que pagar impostos polos seus súbditos. Sabendo isto, o plan de Chíchikov era pasearse por esa provincia, na que era totalmente descoñecido pero chegou facéndose ver para gañar prestixio axiña, e mercarlle a todos os terranentes posibles as súas "almas mortas". Quen eran as almas mortas? Pois todos os campesiños ou súbditos que morreran dende o último censo. Obviamente, o prezo que pagaba por elas era moi baixo ou inexistente, pero os anteriores propietarios deixaban de pagar impostos por eles, así que os beneficiaba.

As reaccións eran variadas, algúns vendían encantados, outros regalaban, pero outros desconfiaban, porque obviamente a cousa semellaba bastante turbia. De feito, Chíchikov, antes de facer a proposta, facía certa amizade co posible vendedor para ver se tiña sentido intentar facer un negocio dese tipo con esa persoa. Nalgún caso xa o descartaba antes de intentalo.

Seguramente vos estaredes preguntando para que facía iso tan estraño. A súa idea era volver á súa terra ou a algún sitio moi lonxano, onde non puideran coñecer ás almas mortas mercadas dese xeito (nalgún momento menciona a provincia de Khersón, agora célebre porque é unha das zonas máis importantes de Ucraína), que o Estado lle asignara terras debido a que era propietario de moitas "almas" (o Estado nunca sabería que esas persoas realmente xa estaban mortas) e tamén tivera acceso a un bos préstamos do Estado, para poñer a súa terra en marcha. Ao final ten que escapar por pernas da provincia que estaba visitando, porque comeza a xurdir o escándalo das "almas mortas", que algúns cren ilegal.

A segunda parte xa é moito máis confusa (que mágoa, co que prometía a primeira), xa que, como dixen antes, foi queimada polo propio autor por cuestións artísticas, suponse, e púidose só reconstruír en parte. Por momentos semella que o personaxe quere redimirse para convertirse nun bo cidadán ao instalarse na súa nova propiedade (a súa biografía antes de comezar a facer estas cousas tan raras tamén era algo vergoñenta), pero tampouco queda claro que sexa así, xa que volve ter problemas coa xustiza.

En calquera caso, tamén hai que ter en conta como era o autor. Era moi célebre no seu país, pero era tremendamente crítico coa sociedade rusa, e naquela época había censura. Tal como a define Gógol nesta novela, a sociedade era tremendamente corrupta, especialmente na administración pública. Debido a algunha das súas obras, tivo que exiliarse a Italia durante uns cantos anos. Na parte final da súa vida escribiu, entre outras, a segunda parte desta obra, pero queimouna poucos días antes de morrer, xa que estaba moi influído pola relixión ortodoxa.

Por certo, eu lin unha versión traducida ao galego por Lourenzo Maroño Buxán e publicada por Galaxia.

Saúdos.