Onte pola noite tiña un par de horas libres e non tiña moitas ganas de facer nada moi complexo, así que tocou ver unha película, e esta vez só me deu para atopar unha bastante mediocre en Amazon, unha trama ao estilo de Agatha Christie. Son cousas que pasan. Polo visto, pertence a un xénero chamado "whodunit", que son as típicas tramas de misterio nas que hai que resolver un enigma.
"Invitación a un asasinato" foi dirixida en 2023 por un tal Stephen Shimek. Nalgunha páxina din que é unha produción francesa pero eu non o vexo, a min paréceme netamente británica. No elenco semella destacar claramente Mischa Barton (actriz absolutamente descoñecida para min), que está acompañada por Chris Browning, Bianca Santos, Giles Matthey, Grace Lynn Kung, Seamus Dever, James Urbaniak, Amy Sloan e Alex Hyde-White.
Miranda, unha florista londinense a quen lle encantan os enigmas e que ten unha gran capacidade de observación, recibe a invitación dun coñecido magnate para pasar unha fin de semana na súa mansión nunha illa.
Cando está chegando alí no tren coincide nun vagón con todos os outros convidados pero ela xa se decata como que hai un convidado de máis. Chegan á mansión e dinlles que o magnate non pode estar ese día alí debido a problemas meteorolóxicos, que chegará ao día seguinte.
Nas comidas que veñen a continuación vanse coñecendo as seis persoas que foron convidadas alí e os tres servintes que os atenderán durante esa fin de semana. Como era previsible en enigmas deste tipo, vai habendo mortes ou cousas parecidas e case nada é o que parece.
Como é unha película recente, non vou destripar máis do necesario, pero digamos que un dos convidados realmente era un avogado contratado polo magnate para averiguar quen vai ser realmente o seu herdeiro, xa que todos os convidados realmente son fillos do magnate (pero non o saben), xa que o magnate tivo aventuras coas súas nais no pasado.
Xa fun ver unha das estreas cinematográficas do ano, unha desas escasas ocasións nas que vou ao cine comercial. Na miña opinión, o director máis importante da segunda metade do século XX foi Stanley Kubrick, e no século XXI (non digo que sexa o seu sucesor) o está sendo Christopher Nolan. Como me pasaba con Kubrick, non todas as súas películas me gustan, pero en xeral escolle uns temas que me interesan e roda dun xeito que resulta moi atractivo. Pero tamén digo que da combinación Nolan - Odisea esperaba máis. Non sabería dicir exactamente que máis esperaba, pero non me pareceu para tanto.
Tampouco me vou meter na voráxine de críticas que lle caeron ao director por escoller un elenco no que había negros, asiáticos, persoas transxénero e cousas parecidas. Son cousas dos tempos, pero está claro que en Estados Unidos teñen moito medo a eses sesgos, e intentan representar un mundo variado que existe agora (nas últimas décadas principalmente), pero que na antigüidade non era así. Queda algo raro pero tampouco me vou escandalizar por iso. E moito menos polas críticas que din que o acento estadounidense non queda nada ben na versión orixinal. Claro que non, pero creo que non queda moita xente viva para falar en grego clásico, éche o que hai. Por outra banda, considero unha tontería preocuparse demasiado polas voces nun produto audiovisual GRAVADO. Quen queira escoitar boas voces actorais debería ir ao teatro, é o único lugar onde se pode disfrutar iso.
Preocupábame algo máis que parte da historia da Odisea ía aparecer na película (dura case tres horas, había tempo para metelo todo ou case todo). Acabo de mirar e parece que falta toda a parte inicial da volta de Odiseo e os seus compañeiros. Ou sexa, todo o que lle pasa cos cícones, os lotófagos e con Eolo. A partir de aí si que aparecen o resto de aventuras: Polifemo, lestrigóns, Circe, Hades, Escila, Caribdis e a illa de Helios. E casualmente tamén falta o capítulo que vén despois, cos feacios. Despois chega a Ogigia, pasa sete anos con Calipso sen lembrar todas estas historias, e finalmente volve a Ítaca.
"A Odisea" foi dirixida por Christopher Nolan en 2026. Os principais papeis foron para Matt Damon,
Tom Holland, Anne Hathaway, Robert Pattinson, Lupita Nyong'o, Samantha Morton, Zendaya, Charlize Theron, Samantha Morton, John Leguizamo, Jon Bernthal e Himesh Patel.
Para que non o saiba, a Odisea, un dos dous grandes poemas épicos de Homero da Grecia Clásica, conta a volta de Odiseo (Ulises en latín) á súa terra Ítaca, despois de ser o principal detonante da victoria na Guerra de Troia, que se conta na Ilíada. Odiseo propón a trampa do Cabalo de Troia, un gran cabalo de madeira que os gregos deixan como ofrenda aos troianos, despois de dez anos infrutuosos de asedio á cidade. Os incautos troianos meten o cabalo na súa cidade sen decatarse que dentro del hai un feixe de soldados gregos que abrirán as portas da cidade ao inmenso exército liderado por Agamenón. Esta parte final da Guerra de Troia tamén aparece bastante na película. Pero na mesma tamén se fixan bastante na evolución do personaxe de Odiseo, tipo moi astuto e sagaz, pero que comeza a ver que o saqueo de Troia se cadra non foi tan boa idea, e que iso pode dar fin a esa época da civilización, na que manda a Lei de Zeus, de ser hospitalario cos visitantes (tan de moda no mundo actual).
A partir de aí, Odiseo e os seus intentan volver a Ítaca. Saen de Troia ao mesmo tempo que Agamenón e Menelao, pero semella que Odiseo xa non ten moitas ganas da súa compañía (a guerra de Troia durou dez anos), e busca unha ruta alternativa que el cre máis curta. Se estamos escribindo isto e a obra que conta a travesía se titula a "Odisea", está claro que se trabucou. Iso si, Nolan conta isto con múltiples saltos na liña temporal, como é habitual nel. Polo que acabo de ler, a "Odisea" de Homero tampouco ten unha narración temporal lineal, tamén vai dando saltos cara diante e atrás (lina hai varias décadas, xa non a lembro demasiado).
Rematarei comentando como resolveu tecnica ou artisticamente o director varias das historias, e que me chamaron a atención pola súa creatividade e brillantez:
- Cando chegan á illa de Eea, na que se atopa Circe, varios dos soldados de Odiseo se adiantan e dan coa súa cabana. Circe parece unha campesiña e semella ter medo inicialmente dos soldados, pensando que lle van facer algo malo. Eles tranquilízana dicindo que só teñen fame e que veñen coller algo de víveres para proseguir a viaxe nada máis. Ela dálles de xantar e vese que a eles lles encanta a comida que lles ofrece, pero dun xeito moi entusiasta. Ela comeza a acariñar a cabeza dun deles, e vaise vendo aos poucos como primeiro a cabeza dese soldado, e despois todo o demais, se vai convertendo nun cocho. Odiseo estaba só cazando noutra parte da illa e xa notou algo raro cando lle disparou a un cervo, e cando foi recollelo, viu que era unha home. Vai buscar o resto de soldados, pregunta por eles, Circe dille que xa estiveron alí pero que marcharon sen agardar por el, e ve un montón de cochos moi nerviosos ao redor. Desconfía da comida que lle ofrece Circe, que desencanta aos soldados e os converte en homes de novo.
- O Hades é simplemente unha praia con area negra (supoño que de tipo volcánico). Cando Odisea convoca a Tiresias e aos mortos, os "cadáveres" simplemente érguense xa que estaban na capa superior ou superficial desa praia. Odiseo pode falar con varios deles, como Sinón (o soldado que avisou aos troianos que o Cabalo de Troia era unha ofrenda dos gregos, que marcharan) e con Agamenón (Odiseo e os seus homes non sabían que morrera traizoado polos seus), que lle dán consellos e peticións variadas para cando volva a Ítaca.
Pois iso, que está ben pero eu esperaba máis. Saúdos.
Recoñezo que non me agrada demasiado o xénero do melodrama no cine, pero tamén recoñezo que esta película, que estiven intentando "esquivar" por esa mesma razón, ao final desagradoume menos do que esperaba. Se non me trabuco, botárona hai algún tempo no espazo de cine clásico da 2, os luns pola noite, e eu raramente falto a esa cita. Pero cando o fixeron por primeira vez, tiña cousas urxentes que facer e ademais a película é un pouco longa, todo iso unido a que é un melodrama, pois fíxome desistir. Pero agora é verán e danse mellores condicións para intentalo, e a cousa non estivo mal.
Seguramente o título da película merece un parágrafo aparte. É a adaptación dunha novela (que por suposto non lin) e alí seguramente está mellor explicada a razón do título orixinal, que é algo así como "O home do outeiro". Nunha cita literaria ao comezo da película dan a entender algo así como que "o home do outeiro debía dedicarse a cazar", e a verdade é que no primeiro tercio da película a caza ten unha presenza moi considerable. E se cadra tamén se insinúa que o protagonista é un cazador de mulleres, porque ten unha grande "fama" na comarca. En España decidiron titulala "Con el chegou o escándalo", supoño que relacionado do tema anterior. En México aínda foron máis creativos e optaron por "A herdanza da carne", que algo tamén ten que ver coa historia, pero máis tanxencialmente. Recoñezo que non sería capaz de poñerlle un título coherente a esta historia, se cadra "O cazador".
"Con el chegou o escándalo" foi dirixida en 1960 por Vincente Minnelli. Os principais papeis do elenco foron para Robert Mitchum, Eleanor Parker, George Peppard, George Hamilton, Everett Sloane e Luana Patten.
Toda a trama xira en torno ao personaxe de Wade Hunnicutt, un terratenente texano que ten moito poder e influencia na súa comunidade, e debido a iso todo o mundo transixe co feito de que lle gustan moito as mulleres e de que poucas pode haber na zona que non foran seducidas por el antes ou despois, e de que moitos nenos ou nenas do lugar realmente foron concebidos por el, e todo o mundo o acepta, sen máis. De aí o "escándalo" ou a "carne" nas traducións do título no mundo hispanofalante.
Por outro lado temos a Hannah, a súa muller, que se casou con el case hai vinte anos, sen saber nada da súa fama (pero axiña se enterou), que vive con el na súa casa, pero que case non conviven, e trátanse con cinismo e desprezo.
Tamén está Theron, o único fillo lexítimo e recoñecido por el, que comeza a película sendo un neno do que se burlan os veciños pola súa inxenuidade, e aos poucos vaise vendo como "madura" (ao principio con xestas na caza, que na zona son moi aprezadas), e despois botando unha moza coa que acaba tendo un fillo, pero sen el sabelo, xa que a abandona antes, debido ao lío mental que se forma cando se decata da súa estraña situación familiar.
Por se non chegara con isto, temos a Rafe, mozo que traballa con Wade, que lle fai todo tipo de servizos e que máis ou menos é mantido por el. De feito, durante bastante tempo, tamén titoriza a Theron (ten uns poucos anos máis ca el) en todo tipo de asuntos. Ao final Theron acaba sabendo (o resto da xente xa o sabía de antes) que Rafe é un dos moitos fillos de Wade espallados pola comarca. Wade non o recoñece pero fai todo para mantelo, e Rafe non se queixa nin reclama nada a maiores. A Rafe gustaríalle que Wade o recoñecera como fillo seu, pero nunca chegou a conseguilo.
E podemos completar o mapa sentimental da zona coa familia Halstead. Alí está Libby, a moza de Theron que ten un fillo con el, pero este non chega a sabelo porque a deixa antes, para gran desgusto de Libby, que está embarazada pero ten que casar antes de que naza o fillo. Pero tranquilos, que neste lugar hai solución para todo. E o pai de Libby, Albert, apenas aparece dúas ou tres veces, pero acaba tendo unha gran relevancia no final da historia.
Neste ano 2026 cúmprense 50 anos da morte do insigne Ramón Otero Pedrayo. Por esa razón estanse celebrando variadas homenaxes para conmemoralo. Tendo en conta que foi un polígrafo que escribiu de todo, interésanme algo do seu ensaio sobre xeografía e historia de Galicia (aos que xa acabarei chegando), algo o seu teatro (prefiro velo representado que lelo, pero todo se andará) e sobre todo a narrativa.
En narrativa ten publicada bastante cousa, pero creo que son sobre todo libros de relatos, que non me gustan tanto. Das novelas principais xa lin "A romaría de Xelmírez" (esta xuraría que non hai moitos anos), "Arredor de si" (esta si, hai varias décadas) e quedábame a outra máis importante, "Os camiños da vida", que merquei este ano e lin nos últimos días.
A novela está a piques de cumprir un século, xa que foi publicada en 1928, cando el tiña 40 anos. Foi publicada no seu momento en tres partes (porque efectivamente esa é a súa estrutura), pero a editorial Galaxia xa decidiu no ano 1978 publicala nun volume único, cousa moi lóxica porque xunta só unhas 350 páxinas.
A novela trata básicamente da Galicia do século XIX, na que se vai pasando dos fidalgos rurais, que van perdendo peso e relevancia, a unha sociedade máis burguesa na que os comerciantes teñen máis importancia na toma de decisións. Os fidalgos representan en parte o caciquismo que todos coñecemos, sobre todo os máis conservadores, xa que a sociedade está comezando a dividirse en conservadores e liberais. Está ambientada nunha vila ourensán chamada Trasouto, que se supón que debe ser a Trasalba na que vivía Otero.
Os títulos das tres partes e a súa temática son:
- Os señores da terra: presenta basicamente as familias dos dous pazos que protagonizan a historia. Os conservadores da familia Doncos que habita A Seara, cuxo declive imos vendo co avanzar da novela, e os liberais da familia Puga, que viven na Pedreira, aos que lles vai un pouco mellor, pero tampouco é para tanto.
- A maorazga: nesta parte fálase de moitas cousas pero sobre destácase a Ramoniña, unha das mulleres do Pazo da Pedreira, que vai sacando adiante a casa, a pesar de que algúns dos integrantes tampouco é que colaboren demasiado.
- O estudante: esta parte céntrase en Paio, o sobriño de Ramoniña, que marcha a Ourense e a Santiago despois, para estudar o Bacharelato e despois Medicina, e ten a toda a familia esperanzada de que saque o título, salve á familia, e as vellas poidan ter unha vida algo máis regalada nos últimos anos da súa vida.
Oín falar moito e moi ben da novela "Pedro Páramo" de Juan Rulfo, pero pola razón que sexa, aínda non puiden lela. A min gústame moito o realismo máxico hispanoamericano e parece que esta obra é un dos seus cumios. Despois de ver a película, efectivamente ten pinta de que debe ser así, pero iso xa chegará. Hai pouco fixeron en Netflix unha versión cinematográfica, e animeime con ela.
"Pedro Páramo" foi dirixida en 2024 por Rodrigo Prieto, con guión do español Mateo Gil. Non estou eu moi ao tanto do cine mexicano (nin o estiven nunca), pero confío en que toda esta xente son estrelas alí. No elenco destacan Manuel García Rulfo, Tenoch Huerta, Ilse Salas, Mayra Batalla, Héctor Kotsifakis, Roberto Sosa, Dolores Heredia, Giovanna Zacarías, Noé Hernández, Ishbel Bautista e Yoshira Escárrega.
A película conta basicamente a historia de Pedro Páramo, un cacique local que viviu moitos anos e que conseguiu manexar á xente que vivía ao seu redor, algúns deles mercenarios, para enriquecerse coa Revolución Mexicana. Faino a través de continuos flash-backs e cambios de narrador. Os primeiros chegan á vila na que estaba a súa casa, Comala, pero a vila realmente está abandonada e todos están mortos (aínda que non o pareza, sinto o spoiler pero iso xa está máis que dito sobre a novela).
Pois iso, Pedro Páramo era un tipo listo pero moi mal bicho, andaba con moitas mulleres, só recoñeceu a un fillo, ao que tiña malcriado e que morreu dunha morte tráxica, maltratou a moita xente do seu entorno, e namorou dunha rapaza á que coñeceu na infancia, e que volveu sorpresivamente a Comala cando xa era maior, basicamente para morrer alí, porque xa viña bastante trastornada. Esa morte deixouno arrasado, e xa case non reaccionou máis.
O outro día estaba buscando nalgunha plataforma algunha película que non fora moi longa e que tratara sobre algún tema que me puidera interesar (esa combinación é bastante letal normalmente). Pero esta vez atopei algo. Hai xa moito tempo oín falar de Jules Maigret, un detective creado polo escritor George Simenon, e que protagonizou un feixe de novelas dese autor. Se publicaron tantas novelas del, será porque ten un certo atractivo, pero o caso é que nunca lin ningunha novela nin vin ningunha película sobre ese personaxe. Así que me animei con esta. Polo visto, está baseada nunha novela titulada "Maigret e a moza morta". Soábame que o detective era un tipo maior, algo groso e bastante seco. O actor protagonista parece facer moi ben o seu traballo, pero xa non teño moi claro se actúa demasiado ou non (antes si o facía, e moi ben).
"Maigret" foi dirixida por Patrice Leconte en 2022. O elenco estaba formado por Gérard Depardieu, Jade Labeste, Aurore Clément, Mélanie Bernier, Clara Antoons, Anne Loiret, John Sehil, Norbert Ferrer, Bertrand Poncet e Moana Ferré.
Unha fermosa rapaza aparece morta nun parque, cun luxoso vestido que non semella cadrar co resto da indumentaria. Ninguén a recoñece nin sabe nada dela, semella como se non existira. Pero Maigret, coa súa tenacidade, vai atopando sinais do seu paso pola cidade e vai coñecendo a persoas que tiveron algo de trato con ela, aínda que dicían que había tempo que non sabían nada dela.
Ao pouco tempo Maigret crúzase cunha rapaza moi similar e que ten bastante parecido coa rapaza morta. Fai algo de amizade e pídelle participar nunha actividade para ver as reaccións das persoas que dicían coñecer á rapaza morta, e o resultado é demoledor. Iso permítelle resolver un caso ben retorcido e no que non había moitas luces.
Oín falar da novela na que está baseada a película hai moitos moitos anos, creo que case cando a publicaron. Algúns anos máis tarde fíxose a película, pero eu non prestei demasiada atención. O outro día atopeina nunha plataforma, e como ademais era unha película breve, deille unha oportunidade, e a verdade é que está bastante ben. A película está ambientada no Ourense de 1940, aínda que lendo algo sobre a novela orixinal non me parece que tivera nada que ver con Galicia necesariamente. Sospeito que o director, que vivía alí naquela época, quixo achegarse a esa terra e así tamén incluíu a uns cantos actores secundarios galegos na produción.
"Os xirasois cegos" foi dirixida en 2008 por José Luís Cuerda. O guión foi del e de Rafael Azcona, que morreu pouco despois. Está baseado na novela do mesmo título escrita por Alberto Méndez en 2004, que supuxo un grande éxito póstumo para el, que morreu pouco despois tamén. A novela está conformada por catro relatos, e na película mesturaron dous deles con certa mestría, pero o principal era o último relato, que tiña o mesmo título que a obra completa. O elenco está conformado nos principais papeis por Maribel Verdú, Javier Cámara, Roger Príncep, Irene Escolar, Martíño Rivas, Raúl Arévalo e José Ángel Egido.
A historia céntrase nas dúbidas que asaltan a un diácono, que ao saír do seminario foi enviado a batallar á guerra, e alí adquiriu máis hábitos mundanos que eclesiásticos. Así que segue dubidando da súa vocación, e o rector do seminario o envía a dar clase a un colexio relixioso. Alí coñece a un rapaz que é bo academicamente, pero ao que non se lle ve moito amor polo recén implantado rexime, algunha vez ao comezo da xornada o sorprenden non cantando o "Cara al sol", como os demais rapaces.
Cando percibe iso, intenta contactar coa nai, para explicarllo, e queda prendado da súa beleza, así que as dúbidas clericais que o asaltaban volven xurdir de novo, con máis forza que antes. Fai todo o posible por estar con ela coa excusa de enderezar ao rapaz, pero a nai xa se decata de que detrás diso debe haber algo máis.
En paralelo con todo iso, resulta que na casa do rapaz, vive a nai e tamén o pai, que está perseguido polo rexime nacional, así que está escondido e nunca sae. Polo tanto, o cura non ten tan mal ollo, pero obviamente non sospeita que o pai está vivo e vive alí, todo o mundo lle di que morreu e non o discute. Ademais diso, ao comezo da película, a irmá maior do rapaz, embarazada do seu mozo, un poeta que tamén está perseguido polo rexime, ten que fuxir da casa. Os dous intentan cruzar a Portugal, pero non teñen demasiado éxito (esta parte era o segundo relato do libro, aquí decidiron unilos).
O final é moi dramático e inesperado, así que non o vou destripar aquí.
