Néboa

Mirei en RTVE Play, porque alí habitualmente hai series curtas, algunhas de tipo "histórico" e outras non tanto, e atopeime con esta, que xa levaba algún tempo no meu radar. Cando vin que estaba formada por oito capítulos de unha hora, pareceume que era asequible. Parece que xa comeza a ser un tópico iso de ambientar series en Galicia con crimes espeluznantes que son moi difíciles de resolver porque as sociedades son pequenas, endogámicas e son todos moi retorcidos, cando pasa algo gordo todo o mundo ten moito que ocultar.

Esta serie presentouse nas primeiras semanas do ano 2020, así que amenizou as vidas que se dirixían cara ao confinamento do coronavirus. O elenco é totalmente galego agás Emma Suárez, creo. Penso que (se non o fixeron), podería terse rodado en galego e dobrado só a esa actriz. Parece que os principais son Emma Suárez, Isabel Naveira, Antonio Durán "Morris", María Vázquez, Alba Galocha, Nacho Nugo, Denís Gómez, Santi Prego, Xabier Deive e César Cambeiro.

O caso é que nunha illa chamada Néboa (onde sempre hai moita brétema, mira ti), prodúcese un crime cando está comezando o Entroido, que alí sempre se celebra con moita paixón. O malo non é só íso, senón que a metodoloxía recorda a uns crimes que se produciron no ano 1919 e no ano 1989. Teoricamente estes prodúcense no ano 2019, e ninguén se explica como poden producirse do mesmo xeito e incluso co mesmo instrumental, xa que a morte final prodúcese cunha lanzadeira, unha agulla para coser redes de pesca.

Nas dúas series de asasinatos anteriores producíronse cinco mortes en cada unha, e quedaron sen resolver. Vaia, na segunda houbo unha pequena variación, é que a que parecía que ía ser a quinta vítima, non morreu, quedou en estado vexetativo e aínda vive. Casualmente era o garda civil que liderou aquela investigación.

Pois chega a Néboa para liderar a investigación unha tenente da Garda Civil, que vén acompañada da súa filla, que estaba sendo acosada polo seu mozo. Segundo se van sabendo máis cousas, prodúcense máis mortes que, máis ou menos, lembran ás series anteriores, e xa ninguén sabe se o asasino do 89 segue vivo (o de un século antes dase por descartado) e actuando. E como Néboa é pequena e endogámica, e non te podes fiar de ninguén, porque parece que todo o mundo ten moito que ocultar, pois o lío está ben armado, claro.

Saúdos.

A illa do tesouro (película 1934)

Despois de ver unha nefasta versión cinematográfica (sobre todo pola dobraxe) desta magnífica historia, quixen resarcirme vendo unha versión máis clásica e que estivera en mellores condicións. Atopei esta versión, o clásico de 1934, pero coloreado. A dobraxe está ben, iso si, pixela algo, éche o que hai.

Esta versión de "A illa do tesouro" foi dirixida por Victor Fleming en 1934. No elenco destacan Wallace Beery como Silver, Jackie Cooper como Jim Hawkins, e algúns secundarios ilustres como Lionel Barrymore e Nigel Bruce.

Comparada a historia coa que vin o outro día, as dúas semellan bastante fieis ao orixinal, e nalgunhas escenas eran practicamente idénticas. A única disonancia, que debeu ser unha licencia creativa dos autores, foi que ao final Jim Hawkins deixa fuxir a John Silver o Longo, e creo que iso non estaba na novela orixinal, en absoluto.

Saúdos.

Viñetas dende o Atlántico 2026

Un ano máis, en agosto e na Coruña, os amantes do cómic teñen unha cita moi importante no salón Viñetas dende o Atlántico. Celébrase dende o ano 1998, sempre dura unha semana (de luns a domingo) e cada vez ocupa máis sedes para as exposicións e actividades asociadas. Dende o comezo ata hai tres anos a dirección do salón foi do insigne Miguelanxo Prado, e a deste ano xa é a terceira edición dirixida polo inesgotable Manel Cráneo.

O luns pola tarde xa fun facer as miñas típicas compras, en Demo Editorial, Chili com Carne, Anillo de Sirio e algunha máis que pode caer. Gasto uns cartos, pero tamén é certo que é o único momento do ano en que me preocupo polo mundo do cómic. O meu outro gasto cultural anual é o Culturgal, onde xa poden caer cousas en formatos moi variados.

Xa visitei case todas as exposicións deste ano, que eran gratuitas e que xa estaban abertas (inusualmente unha delas non abre ata o venres, aínda que despois están todas abertas ata finais de setembro). Están en todas estas sedes: Kiosco Alfonso, Sala Palexco, Palacio Municipal de María Pita, Sala Salvador de Madariaga, Casa Museo Picasso, Casa Museo Casares Quiroga, Casa das Ciencias, Casa Museo María Pita, Fundación Luis Seoane, Bibliotecas Municipales e Círculo de Artesanos, ademais dalgúns bares e pubs. Tamén haberá actividades relacionadas co cine, música, podcast... ademais de encontros profesionais.

Nesta edición os temas das exposicións son moi variadas, como sempre. Vin cómics palestinos (algúns feitos en árabe que se len noutra orde, claro), hai bastantes sobre memoria histórica (dende múltiples puntos de vista), sufraxistas, homosexuais, o Labañou dos anos 70, guerra civil e posguerra, Caridad del Río (a nai do asasino de Trostski, que era unha espía soviética), fíxome moita graza Archimboldo Roque (personaxe de Jacobo Fernández Serrano), e viñetas sobre eclipses (aproveitando a data).

Para rematar, o máis novidoso deste ano, que me pareceu moi brillante pero seguramente non é moi visible aínda, é que liaron a algúns dos socios da Asociación Galega de Artesáns, que están expoñendo tamén en Mostrart, para que fixeran algúns personaxes ou esceas dos cómics expostos.

Saúdos.

Lorca, morte dun poeta (serie)

Uns días antes vin a película baseada nesta serie, e como a serie é breve, decidín facer o esforzo de vela completa. En total, son unhas 6 horas, e a película que vin o outro día era máis ou menos equivalente aos dous últimos capítulos, ou sexa, unhas dúas horas. E así podía saber máis cousas sobre a vida de Lorca, xa que os últimos capítulos estaban baseados no seu último mes de vida, que xa foi suficientemente convulso.

"Lorca, morte dun poeta" (tanto a serie como a película) foi dirixida por Juan Antonio Bardem en 1987. No elenco da serie podemos destacar a Nickolas Grace (obviamente), Fernando Chinarro e Margarita Lozano (pais), Diana Peñalver (a súa irmá Concha), Amparo Baró (a criada), Ángel de Andrés (Ramón Ruiz Alonso, o que o denunciou), Manuel de Benito (Luis Rosales) e José Manuel Cervino (comandante Valdés, quen mandaba en Granada). Nos primeiros capítulos aparecen bastante Máximo Astray (Rafael Alberti), Nuria Espert (Margarita Xirgú), Tito Valverde (Luis Buñuel) e Fernando López Veloso (Salvador Dalí).

As temáticas dos seis capítulos son as seguintes:

- Primeiro: Ata os 20 anos, infancia e adolescencia. Tiña un grande talento musical, sobre todo para tocar o piano, e intentou ir a París para seguir cos estudos musicais, pero os pais esixíronlle que sacara algunha carreira universitaria.

- Segundo: Os cinco anos seguintes, cando vai á Residencia de Estudiantes de Madrid, e alí coñece, entre outros, a Dalí e Buñuel.

- Terceiro: Os tres seguintes anos, onde se distancia de Dalí, o seu primeiro grande amor, que se foi a París, e namora do escultor Emilio Aladrén.

- Cuarto: Remata a ditadura de Primo de Rivera, chega a República e sae de xira coa Barraca, o grupo de teatro universitario que leva o teatro por toda España.

- Quinto: Gaña as eleccións a Fronte Popular e o ambiente no país complícase moito. Decide deixar Madrid e volver a Granada, a súa familia xa está na finca da aldea.

- Sexto e último: é apresado por unha denuncia falsa chea de rancor, e nin sequera os contactos dos irmáns Rosales, que eran cabeciñas da Falanxe en Granada, conseguen evitar o seu fusilamento.

Como cousas curiosas da serie, diremos que todos os capítulos comezaban co mesmo fragmento de dous minutos que daba final á serie, no que se veía como sacaban do cárcere a Federico e aos tres compañeiros que estaban con el nese momento, un profesor e dous banderilleiros.

Tamén se trata algo o tema da súa homosexualidade. Recoñece que tivo mozas nos primeiros anos, pero non chegou a ningunha relación sexual, pero si tivo relacións con homes. Na serie escóitase falar de tres dos seus catro amantes coñecidos. O último foi en Granada nos últimos meses de vida, e non me soa que o mencionen en ningún momento.

Saúdos.

A soidade do inquisidor

Acabo de rematar unha novela que levaba un par de anos na miña casa esperando para ser lida (normalmente agardan máis dese tempo, non dou feito). Titúlase "A soidade do inquisidor" e o autor é Alberte Blanco Casal. Non é a mellor de historia pero depara unhas horas de amena lectura.

Está ambientada na zona de Verín na segunda metade do século XVI, con Filipe II reinando en España e intentando fusionarse con Portugal. Interveñen diferentes estamentos: por unha banda a condesa de Monterrei, viúva pero con iniciativa; un colexio xesuíta en Monterrei no que exercen ou estudan varios dos protagonistas da historia; a Inquisición, sempre intrigando e neste caso decantándose moito máis polos dominicos, os grandes rivais teologais dos xesuítas no momento; e por se non chegara con todo isto, unha confraría que fai estrañas xuntanzas panteístas algunhas noites polos bosques da contorna. Non está mal, como vedes.

No momento que se narra prodúcense as mortes de dúas mulleres na comarca, en estrañas circunstancias e de forma violenta. Non está claro se teñen relación coas xuntanzas nocturnas, que moitas persoas da zona non saben que se producen. A Inquisición aparece alí por unhas denuncias contra un dos sacerdotes do colexio xesuíta, pero en principio non teñen nada que ver coas xuntanzas nocturnas. Por certo, a Inquisición manda primeiro a un fiscal galego bastante sensato e comprensivo, aínda que tamén sagaz nas súas investigacións. Pero nalgún momento tamén chega o seu superior, un fanático vallisoletano que lembra moito ás policías e exércitos das ditaduras, que inventan probas e torturas para que haxa confesións dos feitos que coincidan coas teorías que aniñaban na súa cabeza.

Saúdos.

A illa do tesouro (película 1972)

Hai uns días lins unha banda deseñada coa historia de "A illa do tesouro", para min unha das mellores novelas da historia, e entroume morriña por vela en cine de novo. Pensaba que en Youtube habería varias versións antigas moi xeitosas (porque fixéronse xa moitas versións en cine desta historia). Pero non tiven moita sorte, porque a versión que vin tiña unhas certas eivas. Acabo de localizar a versión máis clásica ben dobrada ao castelán, ao mellor cúrome un día destes.

Esta versión cinematográfica de "A illa do tesouro" foi participada polo Reino Unido, Francia, Italia, Alemaña e España en 1972 (moi habitual naquela época). Non está moi claro quen a dirixiu, semella que John Hough, pero nalgúns sitios tamén consta Andrea Bianchi (que asinaba como Andrew White para o mercado anglosaxón), pero noutros di que iso constaba só a efectos fiscais porque era unha coprodución. Vaia lío. En canto ao elenco, os dous papeis principais eran para Orson Welles (Long John Silver) e Kim Burfield (Jim Hawkins). O resto está repartido entre as outras nacionalidades da coprodución.

A historia seguro que xa a coñecedes. Pois a dobraxe a español latino que hai que sufrir en Youtube é terrible. Subírona hai pouco a Youtube, polo tanto non descarto en absoluto que a fixeran con intelixencia artificial, e o resultado é máis que nefasto. A ver se vexo pronto esa versión do clásico de 1934 ben dobrada a castelán peninsular, que ten moita mellor pinta e que xa debín ver hai moitas décadas.

Saúdos.

Lorca, morte dun poeta (película)

En RTVE Play está dispoñible "Lorca, morte dun poeta" en dous formatos. O máis coñecido é a miniserie de 6 capítulos (que estaban botando o outro día na televisión, por iso a lembrei). Pero o outro día descubrín que tamén a hai en formato película. Acabo de saber que esa película máis ou menos condensa os dous últimos capítulos da serie, aproximadamente o último mes de vida. Xuraría que non a vin no seu momento, cando saíu, a finais dos anos 80.

Pero algo que sempre me chamou a atención é porque escolleran a un actor inglés para facer de Federico García Lorca. Non o sei, pero sospeito que algún actor español ou hispanoamericano habería, que cun pouco de maquillaxe, puidera parecerse minimamente a Lorca como pasaba con Nickolas Grace. Acabo de saber que naquela época tiña certa fama por ter participado na serie "Retorno a Brideshead", e que ter a ese actor aí garantizou a venda da serie ás televisións inglesas e estadounidenses. Era cousas dos cartos.

"Lorca, morte dun poeta" (tanto a serie como a película) foi dirixida por Juan Antonio Bardem en 1987. Non digo que o elenco cambie demasiado, pero pode ser que na serie aparezan ao longo da vida de Lorca personaxes variados que xa non están na película, que só trata dos dous últimos capítulos. No elenco da película que vin eu podemos destacar a Nickolas Grace (obviamente), Fernando Chinarro e Margarita Lozano (pais), Diana Peñalver (a súa irmá Concha), Amparo Baró (a criada), Ángel de Andrés (Ramón Ruiz Alonso, o que o denunciou), Manuel de Benito (Luis Rosales) e José Manuel Cervino (comandante Valdés, quen mandaba en Granada).

Non é que haxa que contar moito desta historia. A película céntrase no seu último mes de vida, dende o 12 de xullo ata a morte, que foi o 18 de agosto. Chámame a atención a data, porque sei que, por exemplo, en Galicia, no 17 e 18 de agosto tamén mataron a moitos dos líderes políticos da oposición, como Alexandre Bóveda ou Ánxel Casal. Do cal deduzo que cando ía un mes de golpe militar decidiron que non se botaban atrás e que había que pisar o acelerador ata un punto de non retorno.

Vese como Federico marcha de Madrid, despois de facer a primeira lectura de "A casa de Bernarda Alba", porque ve que a cousa se está poñendo moi fea, e decide ir á casa familiar de Granada onde están xa todos. Agora resulta moi doado saber que a cousa ía ben en serio e que o nivel de brutalidade ao que ían chegar os golpistas era moi elevado, e todos pensaron que alí non lle pasaría nada.

Pero despois dalgunhas visitas da Garda Civil, bastante salvaxes, para buscar a outros veciños da zona por razóns non moi relevantes, xa se decataron que era mellor buscar un refuxio máis seguro. Así que decidiu ir a casa de Luis Rosales, e este e a súa familia aceptaron encantados. O máis paradoxal disto é que nesa casa todos eran falanxistas, pero adoraban a Federico, porque estivera alí moitas veces e tiña grande amizade con Luis, tamén poeta. E a ningún deles se lle ocorría pensar que Federico fora un perigo para ninguén. 

Pero deu igual, alí foron buscalo, con grande disgusto e protesta da familia Rosales. A causa principal foi unha denuncia de Ramón Ruiz Alonso, ex-deputado da CEDA, que comezou a poñer todo tipo de acusacións sobre Federico. Os Rosales dicían que todas aquelas cousas eran inventos e que sería moi doado demostrar que eran falsas, pero dá a impresión de que ninguén se tomou o máis mínimo traballo de facer ese esforzo, e uns días máis tarde decidiron fusilalo, xunto a un profesor e dous banderilleiros. Polo que se ve na película e serie, o comandante Valdés, o cargo máis alto que controlaba Granada, chamou a Queipo de Llano a Sevilla, para asegurarse de que non se cargaba a ninguén demasiado importante (Lorca era un poeta coñecido mundialmente).

Saúdos.