O outro día celebrouse no Teatro Rosalía de Castro a Gala do 50 Aniversario da Agrupación Cultural Alexandre Bóveda, co teatro ateigado de xente. Foi un espectáculo curto, de pouco máis de hora e cuarto.
Foi presentado por Chus Álvarez. Comezou tocando unha peza o gaiteiro Raúl Galego, dedicada á súa filla Carmela, que é unha das cinco persoas que agora forman a presidencia colexiada da entidade. A continuación saíron Carmela Galego e Jesús Castro a glosar algúns dos fitos deses 50 anos de historia. A continuación houbo unha peza audiovisual titulada "21 almas en movemento" e outra de danza contemporánea titulada "Entre redes e espantapeixes", as dúas con Antía Goyene e baseadas en obras de Maruja Mallo.
A segunda parte consistiu no número "Os trintatres reiseñores da porqueira", do dúo humorístico Mofa e Befa. A continuación saíu Eva Veiga e recitar poemas de Rosalía de Castro, Luz Pozo e Luísa Villalta. E rematou cunha breve actuación de Mercedes Peón en solitario.
E uns días máis tarde de "Circe ou o pracer do azul", lin "Morgana en Esmelle", que é aínda máis curtiño. Este foi publicado en 2012, cando a autora tiña 48 anos, cando lle diagnosticaron un cancro que, tristemente, acabou no seu falecemento en 2014. É unha novela totalmente diferente á primeira, pero tamén está moi ben.
Se a primeira novela se baseaba na relación epistolar entre Circe e Penélope, esta ten unha estrutura totalmente diferente. Consta de dezaseis capítulos non moi longos nos que hai diferentes narradores ou fontes de información: Felipe de Amancia (personaxe de Álvaro Cunqueiro en "Merlín e familia"), Merlín, as crónicas de Ávalon ou a propia voz de Morgana.
Os capítulos que teñen como narrador a Felipe de Amancia ou a Merlín lembran moito ao mellor dos Cunqueiros. Esta novela levou moitos premios, sospeito que este trazo literario tivo moito que ver, con longas descricións, unha linguaxe requintada e unha fantasía desbordante.
De novo, reescríbese a lenda do rei Artur dun xeito totalmente novidoso, minimizando e menosprezando o labor dos homes e poñendo en valor o das mulleres. Neste caso, fálase moito de Morgana, a meiga medio irmá de Artur que vive en Ávalon, e a súa tía Viviana, irmá de Igraine, a nai de Morgana e Artur, que tamén vive en Ávalon, que na xuventude estivo moi unida a Merlín, pero que acabaron separándose e odiándose.
Pon o foco en que Merlín manexou todo o entorno para conseguir que Artur fose o rei de todas as tribos celtas, algo que nunca se conseguira. Debido a esa desunión, foran invadidos polos saxóns, aos que Artur conseguiu expulsar de novo. E tamén di que escolleron a Xenebra como a súa muller porque era unha feligresa da nova relixión cristiá, e que iso os uniría a todos.
De fondo tamén estaba a fluída relación entre Artur e Morgana, que eran medio irmás, pero se adoraban, e que acabaron tendo unha relación que deu lugar ao seu fillo Mordred, que acabou provocando a morte de Artur.
Como xa anunciei no artigo anterior deste blog (seguramente o seguinte que leades), ía ler as dúas novelas publicadas por Begoña Caamaño, a quen se lle dedica o Día das Letras Galegas deste ano 2026. Só escribiu dúas novelas, e non moi longas, así que non semella un esforzo grandioso. A primeira delas foi "Circe ou o pracer do azul", publicada en 2009, cando a autora xa tiña 45 anos, e a primeira que publicou. Gustoume moito.
Esta autora destacou por reescribir os mitos dende un punto de vista feminista, que obviamente non tiñan na súa versión orixinal. Nesta novela reescribe parte da "Odisea" de Homero, dándolle moito máis peso a varias das personaxes femininas, e minimizando e vulgarizando aos heroes masculinos.
Neste caso, Circe, que atrapa a Ulises na súa illa de Eea, como facía con todos os mariños que pasaban cerca dela, namora perdidamente del e comeza un idilio, que fai que retrase aínda máis a súa volta á súa terra, Ítaca, na que espera pacientemente Penélope, muller de Ulises.
Pero a diferenza do mito clásico, Circe escríbelle unha carta a Penélope para darlle conta da relación e saber como afrontar o tema. A Penélope non lle parece mal a idea, porque tampouco é que tivera unha boa relación con Ulises, casou con el, tivo un fillo pero apenas chegou a coñecelo xa que inmediatamente marchou para a guerra de Troia. Agora leva once anos esperando por el, o seu fillo Telémaco xa vai grandiño e xa comeza a reclamar a súa cota de poder (parécese ao seu pai, ao que non coñeceu de momento), e entre os dous teñen que espantar aos numerosos pretendentes que queren facerse co poder de Ítaca e que desexan que Ulises non volva.
Penélope ademais ten que xestionar o feito de ter noticias de Ulises pero non revelar como lle chegan as noticias, a través dun corvo mariño que leva as cartas das dúas protagonistas. Vaise tecendo unha relación de amizade que revela que o heroe non é merecedor dese trato e que aparentemente en Eea hai un home diferente e máis sensible ao que marchou a Troia.
Como saberedes, o Día das Letras Galegas deste ano 2026 está dedicado a Begoña Caamaño, xornalista viguesa que nos últimos anos da súa curta vida se animou a dar o salto á narrativa, publicando só dúas novelas pero que tiveron bastante éxito de público e crítica.
Todos os anos os xornais que se moven no meu entorno publican suplementos ou pequenos libros que falan da figura homenaxeada. Uns anos son mellores e outros son peores, pero en xeral, se os les completos, faste unha idea bastante aproximada de como era a persoa.
Esas publicacións foron:
- Suplemento de Nós Diario (56 páxinas)
- Suplemento da Voz de Galicia (24 páxinas)
- Libro da Voz de Galicia (100 páxinas)
Como vou ler esas dúas novelas nas vindeiras semanas, xa vos contarei por aquí as miñas impresións, pero polos comentarios que lin, teñen moi boa pinta. A primeira titúlase "Circe ou o pracer do azul", e reescribe parte da mitoloxía grega. A segunda é "Morgana en Esmelle" e fai o mesmo coa materia de Bretaña e a lenda do rei Arturo. Polo visto, estaba escribindo unha terceira novela sobre a historia de Scherezade.
A finais do ano 2025 publicamos en CUAC FM a primeira edición do libro "Que bonitas son as ondas radiofónicas", que serve para que no ano 2026 celebramos os primeiros 30 anos de vida desta emisora de radio comunitaria coruñesa. Queda feo dicir aquí que a idea de facer ese libro a propuxen eu nunha asemblea da emisora, pero é así, éche o que hai.
Quedou moi chulo e emotivo, un bo feixe de colaboracións a cargo de moita xente do mundo da comunicación coruñesa, galega e española, que rematan co colofón do último artigo, a cargo do mítico Iñaki Gabilondo que, polo visto, nos coñece, ou polo menos algo oíu falar de nós. E que estamos facendo o posible e o imposible para que nos coñeza en persoa ao longo deste ano 2026.
O título orixinal desta bastante estúpida película foi algo así como "Fagamos o amor", en España chamouse como vedes no título desta publicación, e en Arxentina viñéronse arriba con "A adorable pecadora". Sen comentarios. Polo que parece, Henry Miller, que daquela estaba casado con Marilyn, reescribiu o guión varias veces, porque debía ser un "truño", para ver se convencían a algún actor famoso para interpretala. Ofrecéronllo a Gregory Peck, Cary Grant, Charlton Heston, Yul Brynner e Rock Hudson. Sen comentarios.
Esta película foi dirixida en 1960 por George Cukor. Os principais papeis do elenco foron para Marilyn Monroe, Yves Montand, Tony Randall, Frankie Vaughan, Wilfrid Hyde-White e David Burns. Parece que durante a rodaxe houbo unha moi pública e escandalosa relación entre Monroe e Montand, pero a señora xa estaba no declive da súa vida, que finou dous anos máis tarde, e xa case todo daba igual.
A historia é bastante tonta, a verdade. Nun musical bastante cutre teñen previsto criticar a algúns personaxes públicos, como o multimillonario que protagoniza a película. Debido ás súas redes de información, entérase de que vai suceder iso e decide investigar, a ver se é relevante ou se é mellor pasar do tema.
Xunto co seu responsable de "redes sociais" da época, vai ver de incógnito un ensaio do musical, e namora perdidamente da principal estrela do mesmo. Pero claro, todos os que o ven alí, cren que é un imitador do magnate, porque non poden crer que o propio magnate estea alí preocupándose por esa cutre montaxe.
Pretende recibir formación dos principais humoristas e estrelas da época (Bing Crosby e Gene Kelly fan cameos na película debido a iso), para ser contratado no musical e poder namorar á cantante. O certo é que xa nin sequera lembro como remata a película, e iso que non pasaron máis que varias semanas da proxección. Por algo será.
Esta película foi a cuarta e penúltima do ciclo que lle dedicaron a Marilyn Monroe polo centenario do seu nacemento. A verdade é que non foi das peores, polo menos saíase do seu típico papel de buscadora de marido millonario. Pero moito máis non tiña. Por certo, en Hispanoamérica traduciron o título como "Nunca fun santa". Esta tradución non ten demasiado sentido, pero o título orixinal tampouco demasiado, a non ser que teñamos en conta que nunha parada de autobus pasan cousas relativamente relevantes nun par de ocasións na película.
"Bus stop" foi dirixida por Joshua Logan en 1956. Os principais papeis do elenco foron para Marilyn Monroe, Don Murray, Hope Lange, Betty Field, Arthur O'Connell e Eileen Heckart.
Conta a historia dalgo que sucede en moi poucos días, tres ou catro. Un rudo vaqueiro de Montana, moi xoven e inexperto, que case non saíu na súa vida do seu rancho, vai cun colega que case fai de pai ou titor a un rodeo en Arizona. O rapaz é moi bo nos rodeos e cruzan varios estados nun bus para chegar alí.
O titor, que se preocupa moito por el, na ida insinúalle que vaia pensando en coñecer a algunha muller, algo no que o xoven vaqueiro aínda non pensara. Pero polo novo e inexperto que é, non ten nin idea de cal é a súa muller ideal, e semella ter ideas peregrinas en torno ás mulleres, ás que pouco diferenza das vacas.
Chega a Phoenix, onde se van celebrar multitudinarias competicións de rodeos, e antes de participar no primeiro xa cae deslumbrado por unha mediocre cantante dun local (obviamente Marilyn), que non esperta o máis mínimo atractivo en ninguén, nin sexual nin como cantante. A el parécelle mal e decláralle inmediatamente o seu amor, e que casarán ao día seguinte, e ela intenta fuxir espantada, pero non o consegue.
E volven todos en bus para Montana, con ela intentando fuxir del. Diso entérase o condutor do autobus, que se ve obrigado a parar nunha famosa parada xa que hai unha gran nevada e a estrada está cortada. Cando sucede iso, dálle unha paliza ao vaqueiro, que o fai reflexionar. Ao erguerese a mañá seguinte para seguir camiño a Montana, o vaqueiro xa reflexionou e promete ser máis respectuoso, e a cantante, que nunca foi moi querida, queda namorada do vaqueiro. Ou sexa, unha soberana estupidez.
