luns, 12 de xaneiro de 2026

Viaxe ao planeta prehistórico

Creo que xa comentei aquí algunha vez que me facían bastante graza as primeiras películas sobre ciencia-ficción dos anos 50 e 60. Hainas mellores e hainas peores. Onte púxenme a buscar en Youtube para intentar ver algunha película de Roger Corman, pero sen fixarme en ningunha concreta. O problema é que el dirixiu e produciu moitísimas (non me estraña, co sistema barato e ultra-rápido que utilizaba, dáballe tempo a facelo así). E saíu este enxendro, que nas principais plataformas de información audiovisual non chega a unha nota de 4 puntos sobre 10. Éche o que hai. Por certo, aquí Roger Corman só é o produtor.

"Viaxe ao planeta prehistórico" foi dirixida en 1965 por un tal Curtis Harrington, do que nunca oín falar. O elenco é curioso, porque supostamente a gran estrela é Basil Rathbone, pero tampouco é que apareza demasiado. Fai dun enxeñeiro que está nas bases humanas na Lúa e que dirixe o proxecto de exploración planetaria, pero só dá ordes dende o seu despacho, só se lle ve na parte inicial da película. O actor xa ía maior e non daba para moito máis. O resto do elenco era unha mestura de actores estadounidenses (supoño) e soviéticos (supoño), que non me explico demasiado ben. Se cadra vos soan nomes como, Faith Domergue, Marc Shannon, Christopher Brand, John Bix, Lewis Keane, Gennadi Vernov ou Georgi Zhzhyonov.

Tres naves dos terrícolas que saen da súa base na Lúa van intentar aterrizar en Venus, pero unha delas é alcanzada por un meteorito. As outras dúas intentar aterrizar alí, e conségueno, pero por algunha razón, fanno a unha certa distancia entre sí e teñen que buscarse uns aos outros, e nalgúns momentos uns non saben se os outros están ben ou non.

Buscan probas de que ese planeta estivo habitado por seres parecidos aos humanos, e algo atopan, algúns indicios de que algo así puido haber, pero tamén atopan dinosaurios, e algúns deles atácanlles. Nada, un disparate.

Casualmente, suponse que a obra estaba ambientada no ano 2020. Mira que non pasaron cousas aquí nese ano.

Saúdos.



domingo, 11 de xaneiro de 2026

1917

Onte pola noite vin esta película, da que me falaran bastante ben. Polo visto, levou bastantes premios, e chamoume a atención que a ofreceran en moitas plataformas, entre elas RTVE Play, que é onde a vin. A verdade é que eu non son nada devoto do cine bélico, pero parecía haber indicios interesantes, así que me animei, e gustoume bastante.

"1917" é unha produción británica (nótase ben que non é estadounidense) dirixida por Sam Mendes en 2019. O papel protagonista principal é para George MacKay (está durante toda a película) e o outro máis importante, e case único, é para Dean-Charles Chapman (que aparece case en media película). O resto son secundarios que aparecen só durante un par de escenas, como moito. Podemos destacar a Benedict Cumberbatch, Colin Firth, Mark Strong, Richard Madden e Andrew Scott. Isto débese a que a película é un inmenso plano-secuencia no que a cámara vai seguindo ao/s protagonista/s (ao comezo son dous, despois só un) dende o seu comezo ata o final.

A historia é máis ou menos simple. Estamos na fronte occidental da I Guerra Mundial en abril de 2017. Nun determinado batallón reciben a información de que a suposta retirada dos alemáns dunhas trincheiras é realmente un engano, xa que están reagrupándose un pouco máis atrás para coller nunha trampa a todos os militares ingleses que sexan tan inxenuos como para non decatarse do engano.

A poucos quilómetros atópase outro batallón británico, formado por uns 1600 efectivos, pero sábese que ese segundo batallón non recibiu aínda a información tan detallada da trampa, e están convencidos de que caerán nela. Polo tanto pídenlle a dous cabos que leven a información a ese segundo batallón para que non fagan o ataque previsto. Eses dous cabos son Blake (que ten un irmán no segundo batallón) e Schofield.

Comezan a cruzan a "terra de ninguén" e as trincheiras abandonadas polos alemáns con bastante facilidade, aínda que algúns lles dicían que non podía ser certo. Nunha trincheira métense por uns túneis e resulta que os alemáns deixaran algunhas trampas explosivas, e caen nunha delas. Blake fuxe facilmente pero Schofield é salvado por Blake, xa que quedou totalmente soterrado baixo os escombros.

Seguen avanzando e chegan a unha granxa abandonada. Alí ven un pequeno combate aéreo entre dous cazas británicos e un alemán, que ganan os británicos. A sorpresa é que o caza alemán fai unha aterraxe de emerxencia e estrélase contra o graneiro no que estaban eles. Salvan a vida do piloto alemán, que xa tiña ardendo parte do traxe. Blake propón atendelo, mentres Schofield propoñía rematalo. Cando Schofield vai coller auga, o piloto alemán liberáse a apuñala a Blake no ventre. Schofield mátao, e Blake morre uns minutos máis tarde.

Xusto nese momento pasa unha caravana británica doutro batallón, que vai noutra dirección, e ofrécense a levalo, e vai con eles uns quilómetros, pero finalmente afástase deles porque a ponte pola que tiñan que cruzar un río está derribada. Báixase e cruza a pé, pero alí está a piques de ser asasinado por un francotirador que quedaba nun edificio, pero consegue rematalo el, aínda que cae por unhas escaleiras e leva un golpe na cabeza.

Esperta xa de noite e cruza a aldea, que está en ruinas e con algún edificio ardendo. Aínda quedan algúns soldados alemáns, aos que consegue matar ou fuxir deles, e tamén coñece a unha muller e un bebé que están agochados nun soto. Finalmente fuxe tirándose ao río, que ten uns rápidos e unha fervenza. Máis adiante o río é moito máis tranquilo, e nun bosque ao seu carón, está o segundo batallón que el estaba buscando, que xa comezaron a atacar aos alemáns.

Consegue chegar ata o militar ao mando, e coa carta que lles deran, consegue convencelo de que non debe proseguir con aquel ataque. Finalmente tamén atopa ao irmán de Blake, comunícalle que morreu e en que circunstancias, e dálle os seus obxectos persoais.

Por algunha crítica que lin, todo está razonablemente ben, pero semella que historicamente non é moi fiable porque se romantizou demasiado a guerra. Polo que se di, na I Guerra Mundial xa houbo unhas masacres terribles onde morreron centos de milleiros de soldados, e armar tanto lío por 1600 non tiña ningunha lóxica.

Saúdos.



sábado, 10 de xaneiro de 2026

A Fundación

Dende hai xa uns cantos anos, os alumnos de 2ºBacharelato que se examinan da PAU en Galicia (ao mellor no resto de España tamén, non o sei) teñen que ler unha serie de obras na materia de Lengua Española, que despois "caen" nesa temible proba. Unha delas nestes momentos é "A Fundación", obra de teatro de Antonio Buero Vallejo. Xa oíra falar dela moitas veces, pero saber que no mítico espacio de teatro "Estudio 1" estaba gravada unha montaxe desa obra animoume a vela en RTVE Play, porque tiña moi boa pinta. Por certo, poño este artigo na sección de "Teatro" aínda que a vin na televisión, non en directo.

Esta "montaxe" concreta foi dirixida en 1977 por José Osuna e os principais papeis do elenco foron para Paco Valladares, Jesús Puente, Manuel Gallardo, José María Guillén, José Caride, Luis García Ortega, Celia Castro, Rafael Duque, José María Álvarez. A obra orixinal escribiuse poucos anos antes, foi escrita en 1973 e estreada no teatro en 1974. E isto chama a atención porque sería moi doado interpretar a obra como unha crítica ás ditaduras totalitarias, e nese momento en España aínda había unha (estaba nas últimas, pero naquel momento non podían sabelo, só intuilo).

Cinco homes (Tomás, Tulio, Asel, Lino e Max) comparten unha habitación nun sitio que se chama "A Fundación", que ao principio parece un avanzado centro de investigación. Todo parece ir ben e as únicas presencias "extrañas" son un certo mal olor que sae do baño e un tipo que está deitado nunha cama, que non se move nin fai nada, só fala de cando en vez.

Pero axiña se detecta que deses cinco homes, catro están algo enfrontados a un deles, Tomás. Este semella ver e ouvir cousas que os outros non perciben, e dálle un aire moi estraño a toda a escea. Segundo avanza a historia, sábese que algunhas das cousas estrañas que se notaban ao comezo eran só ilusións de Tomás, como o home enfermo que estaba na habitación, e o bo ambiente no suposto centro de investigación.

Porque ao final sábese que realmente están na celda dun cárcere, e de que están condenados a morte. E ao final el vai lembrando que primeiro o apresaron a el, e el delatou ao resto da organización á que pertencía, e por iso colleron aos demais, que antes non o coñecían.

Como posibles interpretacións da obra hai a obvia crítica ás ditaduras (como a que había en España naquel momento) ou outras máis metafóricas, sobre o cárcere que é a vida, sempre ameazada pola morte.

Saúdos.





mércores, 7 de xaneiro de 2026

Contos de Terramar (Historias de Terramar V)

Rematamos aquí esta saga literaria de fantasía. Non é un xénero que me chamara moito a atención, pero decidín probar, e o resultado non está mal. Non quedei entusiasmado. Hai que ter en conta que este volume é o único da saga de seis que non forma parte da "secuencia" histórica de sucesos. Publicouse no ano 2001, antes da sexta e última parte (que xa comentei aquí hai uns días).

Contén cinco relatos e un ensaio. E ademais vai acompañado dun prólogo da propia autora que explica de que trata cada un deles:
- O buscador: ten lugar trescentos anos antes que o resto das novelas, e explica algunhas das cousas que suceden na sociedade de Terramar tempo despois.
- Rosaescura e Diamante: é unha pequena historia de amor entre dous personaxes peculiares.
- Os ósos da terra: explica un feito que se comenta nalgunha das novelas, sobre un dos feiticeiros que foi quen de parar un terremoto.
- Na braña alta: conta un suceso que lle pasou a Ged cando era arquimago.
- Libeliña: di a autora que é un especie de ponte entre a cuarta parte e a sexta, xa que explica a formación de Orm Irian na escola de Roke e a súa conversión en dragón.
- Unha descrición de Terramar: fala sobre os pobos, as linguas, a maxia e a historia de Terramar. Por certo, ao comezo de todos os volumes aparece un mapa das illas dese mundo chamado Terramar.

Saúdos.



O demo dixo non (O ceo pode agardar)

Agora que estou atopando máis películas do magnífico director Ernst Lubitsch en Youtube, estou disfrutando delas. Xuraría que desta oín falar, pero creo que non a vira. Non me gustou tanto como outras deste autor, pero sempre resultan simpáticas e os diálogos están moi pulidos. En canto ao título, en toda América (saxona e hispana) puxeron o de "O ceo pode esperar", pero en España quixeron innovar. Certo é que o "demo dixo non", pero iso non se sabe ata o final da película, así que desvelalo no título non semella unha táctica moi intelixente.

"O ceo pode agardar" foi dirixida en 1943 por Ernst Lubitsch, con guión de Samson Raphaelson. No elenco podemos destacar a Gene Tierney (que na época tiña fama de ser a muller máis fermosa da historia do cine), Don Ameche, Charles Coburn, Marjorie Main, Laird Cregar, Spring Byington, Allyn Joslyn, Eugene Pallette, Signe Hasso e Louis Calhern.

A película comeza co ancián Henry Van Cleve chegando ao Inferno, onde é recibido polo Demo. Henry está máis que convencido que fixo méritos máis que sobrados para estar alí, pero o Demo ten un estricto control de calidade, e non estaba moi enterado do seu caso (así que tan malo non debía ser), así que acepta ouvir a súa historia. E diso trata a película. Como os españois da época xa a cagaron traducindo o título, xa saberedes que finalmente o Demo lle propón que vaia ao Ceo, a ver se alí teñen sitio para el.

Parece que o tipo sempre foi un mal bicho dende pequeno, aínda que houbo momentos non que estivo a piques de deixar esa vida. Estaba sempre de xolda, flirteando con mulleres, sen nada serio, ata que un día, por casualidade, coñece a unha fermosísima muller chamada Martha, da que namora perdidamente, pero pérdelle a pista. Ata que unhas horas máis tarde descubre que vai casar co seu curmán Albert, un repipi avogado insoportable. Henry e Martha fuxen xuntos o día que ían anunciar o compromiso de Albert e Martha, e casan inmediatamente.

Durante uns anos son felices e teñen un fillo chamado Jackie, que semella seguir os pasos do pai, polo menos ás veces. Pero Henry volve ás andadas e segue flirteando. Martha ameaza con deixalo nun determinado momento e volver á casa familiar en Kansas, pero finalmente volve xunto a Henry, animada por Hugo, avó de Henry, que tamén era boa peza. Despois de moitas aventuras parecidas, Henry morre con 70 anos, e o resto xa o sabedes.

Saúdos.



A barraca

E con esta rematamos a maratón de ver series históricas de Televisión Española en RTVE Play. A min soábame algo o título, pero non debín vela, eu era bastante pequeno. Aínda que non o entendo, porque "Cañas e barro" aínda é anterior e si lembro algo, pero pode ser que a repetiran nos 80.

Sempre se dixo que xéneros literarios como a novela e o teatro relatan conflitos. Se non pasa nada, non hai demasiado que contar. Existe por exemplo o mito das obras de teatro de Anton Chejov, nas que supostamente non pasa nada, pero supoño que algo pasa, menos que nas outras, pero algo pasará, digo eu. Vin as representacións dalgunhas obras de Chejov, e efectivamente, moitas cousas non pasaban. Pois nesta historia de "A barraca" pasan cousas, e hai moito conflito, practicamente non hai outra cousa.

"A barraca" foi dirixida en 1979 por Leon Klimovsky. Os principais papeis do elenco foron para Álvaro de Luna, Marisa de Leza, Victoria Abril, Juan Carlos Naya, Lola Herrera, Luis Suárez, Eduardo Fajardo, Terele Pávez, Gabriel Llopart, Fernando Hilbeck, Adrián Ortega e Miguel Ayones. Constou de 9 capítulos que se rodaron na Horta valenciá, cerca da Albufera.

Na historia hai que diferenciar claramente dúas partes: o primeiro capítulo e todos os demais. Porque o primeiro explica boa parte do que pasa despois. No primeiro capítulo vese unha barraca na que vive o Tío Barret coa súa muller e as súas catro fillas. O propietario da barraca, un usureiro de Valencia, denuncia á xustiza ao Tío Barret porque leva tempo sen pagar a contribución e vanse acumulando os intereses. A débeda xa é imposible de pagar, e vén a xustiza a desafiuzalo da barraca. En venganza, o Tío Barret vai cun fouciño a buscar ao propietario, que sempre está vagando polas hortas, e rebánalle o pescozo. Que, non está mal para o primeiro capítulo? Pero o lío vén nos seguintes.

Porque no segundo capítulo aparecen en escena un carro e un cabalo que traen a unha familia formada por un matrimonio e os seus cinco fillos, que veñen a ocupar a barraca do Tío Barret. E iso é o que non pode ser, a Horta quería moito ao tío e ninguén volverá ocupar esa barraca, polo tanto fanlle o baleiro a esa nova familia (que non parecía saber moito ou nada sobre o sucedido anteriormente). Non lles saúdan, non lles prestan nada, non falan con eles nin responden cando lles falan, moi mal rollo.

A familia intenta integrarse pero o resto de veciños pasa deles. Pero resulta que son unha familia moi currante (sobre todo o pai) e adecentan a barraca en tempo record e poñen a producir as terras abandonadas tamén nun suspiro. Así que os novos veciños, ademáis de odiados e non benvidos, agora son envexados.

No capítulo IV agreden aos cinco fillos do matrimonio, en varias accións independentes. E por se non chegara con iso, o vello cabalo que os acompañaba reventa de cansancio ante o traballo. Tampouco está mal para un só capítulo.

Como resultas do anterior, o fillo máis pequeno, que tería 3-4 anos, morre despois duns días de agonía. E incriblemente toda a Horta esquece o anterior e vólcase coa familia no velatorio e enterro do meniño. E a partires de aí, durante un breve tempo, son benvidos, acollidos, préstanlles material co que non contaban.

Ata que Batiste, o pai, ten un día a mala idea de ir á taberna a divertirse, como fan todos. E alí está Pimentó, o seu veciño e líder da Horta, que se encara con el porque paga o aluguer da barraca, e por culpa del todos teñen que facelo agora, cando levaban anos escaqueándose coa escusa de que as terras eran pouco fértiles. Pelexan e Batiste case lle rompe a cabeza a Pimentó.

Debido a iso, volven á posición inicial, ou peor. Agora Pimentó ameaza con matalo en canto teña ocasión e todos os veciños danlle de novo as costas á familia. Atópanse (non por casualidade) no monte con escopetas de caza, e os dous saen feridos, pero Pimentó acaba morrendo. Esa mesma noite, alguén lle prende lume á barraca da familia, e teñen que marchar sen nada (spoiler).

Saúdos.



domingo, 4 de xaneiro de 2026

Reinventio

Onte fun ver o espectáculo "Reinventio". Acabo de enterarme que hai tres anos estivo de xira outro espectáculo parecido chamado "Inventio", así que este debe ser unha nova versión daquel, supoño (do outro non oíra falar, aparte de que o 2022 non era moi bo ano para facer espectáculos pola pandemia). É unha mestura de varias artes escénicas, cun moito de maxia, algo de circo acrobático e un pouco de danza contemporánea.

O importante, para min, é que é un espectáculo de orixe galega. Todos os rótulos como todo o que se di (gravado ou polo condutor-presentador) é en galego, e interactúan en galego co público, así que iso xa me parece un grande avance.

Os creadores da parte da maxia son os magos galegos Fani Triana e Martín Varela (este último é o presentador e condutor principal do evento), pero tamén actúan malabaristas variados, entre elas unha parella ucraniana que fan sobre todos números sobre bicicletas ou patíns. Tamén actúa un pequeno grupo de danza contemporánea no que, polo que parece, case todos son da Coruña.

Non está mal, ten un nivel interesante e vin trucos parecidos aos que vin unha semana antes no IX Galicia Magic Fest, así que penso que non desentona demasiado.

Saúdos.



Viaxe ao planeta prehistórico

Creo que xa comentei aquí algunha vez que me facían bastante graza as primeiras películas sobre ciencia-ficción dos anos 50 e 60. Hainas mel...