Network

Buscando no catálogo de Amazon Prime, atopeime con esta película, que tiña bastante fama e fala sobre o mundo do xornalismo, que me interesa bastante. Aquí en España tamén a subtitularon "Un mundo implacable" e en Hispanoamérica "Poder que mata". Se caera en min a decisión, non teño nin idea do título que proporía eu para unha historia como esta. Basicamente trata da influencia que teñen as audiencias sobre os contidos televisivos.

"Network" foi dirixida en 1976 por Sidney Lumet. Os papeis principais foron para Peter Finch (Óscar póstumo a Actor Principal, morreu antes da entrega), William Holden, Faye Dunaway (Óscar á mellor Actriz principal) e Robert Duvall. Tamén levou o Óscar a mellor Actriz de reparto (só saía cinco minutos) e mellor guión.

A trama xira en torno ao personaxe de Howard Beale, o presentador do noticiario da cadea de televisión UBS. Avísano con quince días de antelación, e a razón débese á baixada na audiencia do programa. O seu mellor amigo, o produtor Max Schumacher, é o único que o apoia, e intenta que nesas dúas semanas poida despedirse do cargo con dignidade.

Pero Beale entra nunha estraña dinámica, e no primeiro programa da súa despedida anuncia por sorpresa que vai suicidarse en directo dentro duns días. O escándalo é imparable e nos altos despachos da dirección pensan en despedilo inmediatamente, pero o presentador fai e di cousas cada vez máis estrafalarias, e a audiencia sube de forma considerable, e convértese nun líder da protesta cívica da poboación.

En paralelo a iso, outra produtora da cadea que se encargaba da sección de entretemento, Diana Christenten, ve a deriva do personaxe e propón facer un novo programa á súa medida no que tamén haxa astroloxía, debates, e cousas moi morbosas, que ten un grandísimo éxito. Por se non chegara con iso, esa mesma produtora propón unha especie de serie na que participan integrantes do Partido Comunista e dun grupo terrorista que grava en vídeo os seus propios atracos a bancos, e que tamén se converten en estrelas mediáticas, caendo nos vicios propios destas.

Por se non chegara con iso, durante algún tempo dase un estraño romance entre Diana e Max, cando hai unha diferenza de idade considerable, e aparentemente tamén unha diferenza de caracteres moi grande. Obviamente, a cousa non dura moito tempo, pero ten certa influencia no resto de acontecementos.

O presentador Howard Beale segue meténdose en líos pero a súa audiencia e impacto van baixando, así que os xefes da cadea deciden que o mellor será matalo en directo, e para iso usan a varios dos integrantes do grupo terrorista, que xa case era da plantilla.

O caso é que acabo de saber que naqueles mediados dos anos 70 unha presentadora de noticiarios suicidouse en directo e que tamén tivo certa fama un grupo pseudo-terrorista moi similar ao que se ve na película, así que si, o guión está moi ben, pero hai algunhas cousas que non necesitaron inventalas, xa estaban alí.

Saúdos.

As almas mortas

Vou aquí comentar agora a última novela que lin, que apuntaba moi boas maneiras, pero que ao final desínflase debido a unha decisión tomada polo propio autor. Falamos de "As almas mortas" de Nikolai Gogol, a súa única novela, xa que el habitualmente escribía obras nas que agrupaba varios contos ou relatos. Polo que parece, por algunha razón que se descoñece, o autor queimou a segunda parte antes de publicala, e foi publicada póstumamente a partir de diferentes versións que tiñan os editores. Parece que pretendía facer unha obra en tres partes, ao xeito da "Divina Comedia" de Dante, pero a única que se conserva completa é a primeira. Na segunda hai varios fragmentos, pero incluso deses, faltan algunhas páxinas polo medio, polo tanto, a lectura desta segunda parte resulta moi confusa, porque ao final non sabes demasiado ben que é todo o que lle pasa ao fascinante personaxe que se presentaba na primeira parte.

Todo xira arredor da figura de Pável Ivánovich Chíchikov, que vai acompañado do seu criado Petrushka e do seu cocheiro Selifán. Parece que son de Ucraína pero desprazáronse a outra provincia rusa para un estraño propósito.

Naquela época, mediados do século XIX, co imperios ruso dos tsares, os terratenentes eran propietarios de terras e casas, pero tamén das vidas dos seus súbditos, todo tipos de campesiños e persoas de todo tipo de oficios, que vivían nas súas aldeas e traballaban para eles. Así que podían mercalos, vendelos ou hipotecalos como farían con calquera outro tipo de ben.

O imperio facía cada certo tempo un censo de toda esa poboación, e os terratenentes tiñan que pagar impostos polos seus súbditos. Sabendo isto, o plan de Chíchikov era pasearse por esa provincia, na que era totalmente descoñecido pero chegou facéndose ver para gañar prestixio axiña, e mercarlle a todos os terranentes posibles as súas "almas mortas". Quen eran as almas mortas? Pois todos os campesiños ou súbditos que morreran dende o último censo. Obviamente, o prezo que pagaba por elas era moi baixo ou inexistente, pero os anteriores propietarios deixaban de pagar impostos por eles, así que os beneficiaba.

As reaccións eran variadas, algúns vendían encantados, outros regalaban, pero outros desconfiaban, porque obviamente a cousa semellaba bastante turbia. De feito, Chíchikov, antes de facer a proposta, facía certa amizade co posible vendedor para ver se tiña sentido intentar facer un negocio dese tipo con esa persoa. Nalgún caso xa o descartaba antes de intentalo.

Seguramente vos estaredes preguntando para que facía iso tan estraño. A súa idea era volver á súa terra ou a algún sitio moi lonxano, onde non puideran coñecer ás almas mortas mercadas dese xeito (nalgún momento menciona a provincia de Khersón, agora célebre porque é unha das zonas máis importantes de Ucraína), que o Estado lle asignara terras debido a que era propietario de moitas "almas" (o Estado nunca sabería que esas persoas realmente xa estaban mortas) e tamén tivera acceso a un bos préstamos do Estado, para poñer a súa terra en marcha. Ao final ten que escapar por pernas da provincia que estaba visitando, porque comeza a xurdir o escándalo das "almas mortas", que algúns cren ilegal.

A segunda parte xa é moito máis confusa (que mágoa, co que prometía a primeira), xa que, como dixen antes, foi queimada polo propio autor por cuestións artísticas, suponse, e púidose só reconstruír en parte. Por momentos semella que o personaxe quere redimirse para convertirse nun bo cidadán ao instalarse na súa nova propiedade (a súa biografía antes de comezar a facer estas cousas tan raras tamén era algo vergoñenta), pero tampouco queda claro que sexa así, xa que volve ter problemas coa xustiza.

En calquera caso, tamén hai que ter en conta como era o autor. Era moi célebre no seu país, pero era tremendamente crítico coa sociedade rusa, e naquela época había censura. Tal como a define Gógol nesta novela, a sociedade era tremendamente corrupta, especialmente na administración pública. Debido a algunha das súas obras, tivo que exiliarse a Italia durante uns cantos anos. Na parte final da súa vida escribiu, entre outras, a segunda parte desta obra, pero queimouna poucos días antes de morrer, xa que estaba moi influído pola relixión ortodoxa.

Por certo, eu lin unha versión traducida ao galego por Lourenzo Maroño Buxán e publicada por Galaxia.

Saúdos.

Morte en Granada

Este verán cumpríronse 90 anos do comezo da Guerra Civil, e polo tanto, tamén do asasinato de moitas figuras artísticas e políticas da España de 1936. Non quero pensar as conmemoracións que haberá dentro de 10 anos, cando se cumpra o centenario. Como xa veríades no blog, hai unhas semanas intereseime pola figura de Federico García Lorca, grazas a unha magnífica miniserie que está accesible en RTVE Play. A raíz diso, cando vin que tamén botaban "Morte en Granada" (o título orixinal foi "A desaparición de García Lorca"), animeime a vela, pero resultou un chasco, porque desentonaba moito en calidade ao comparala con aquela serie.

"Morte en Granada" foi dirixida en 1997 por un tal Marcos Zurinaga, que non me soa de nada, e que sospeito que debe ser un director portorriqueño, xa que esta foi unha produción hispano - portorriqueña, feita en inglés con case todo o elenco de portorriqueños ou algo parecido. Os papeis principais foron para Andy García, Edward James Olmos, Esai Morales, Miguel Ferrer, Jeroen Krabbé, Marina Saura, Eusebio Lázaro, Marcela Walerstein e Giancarlo Giannini.

Todo xira en torno a Ricardo Fernández, un rapaz que descubre a García Lorca en Madrid en 1934, cando estrea "Yerma", unha obra de teatro moi polémica. El e a súa familia son de Granada, así que coinciden con García Lorca alí en 1936, cando estoupa a Guerra Civil. Ao pouco de suceder iso, a súa familia ten problemas e deciden marchar a Porto Rico.

Dezaoito anos máis tarde, en 1954, Ricardo teima en ser escritor, pero está obsesionado coa figura de Lorca, e está empeñado en escribir un libro sobre el, e decide volver a Granada para investigar a súa morte, a pesar da forte oposición do seu pai, que non ten bos recordos en absoluto do que pasou alí.

Chega alí e o primeiro que fai é visitar a un bo amigo da familia, o Coronel Aguirre, que tivo moito que ver no apresamento e desaparición de Lorca. A pesar diso, manteñen as formas e respéctanse, pero o Coronel avisa aos seus subordinados para que vixíen ao suposto escritor.

Como era previsible, o rapaz vaise metendo en problemas, porque a súa intención última é averiguar quen foi a persoa ou persoas que mataron físicamente a Lorca. España segue no medio da dictadura e Lorca segue sendo unha figura ben incómoda, así que esa investigación non se ve con bos ollos, así que recibe ameazas, malleiras, etc. En fin, que a trama vai avanzando e na última escena acaba sabendo quen foi o causante daquela morte, e non lle agrada nada o resultado final da investigación.

Como dicía, é unha ficción arredor da morte de García Lorca, feita con respecto, pero con pouca documentación ou con moitas ganas de ficcionar. E polo que parece, en Porto Rico xa non queda case nada de cultura hispana e sí moito de estadounidense (teñen todo o dereito, por suposto), que se pode apreciar en que Lorca dedica libros escribindo en inglés, e que o escritor toma notas nun caderno escribindo en inglés, sendo el español de nacemento e vivindo exiliado en Porto Rico. Non sei, pareceume un pouco patético por semellar colonizado.

Saúdos.

Shutter Island

Cruceime con esta película moitas veces en plataformas (creo que está en Netflix) e nunca amosara o máis mínimo interese nela. Pero hai pouco, de casualidade, lin nalgures que era unha película desas, que a min tanto me gustan, na que máis ben cara ao final se produce un xiro de guión que che mostra que, ata ese momento, non estabas entendendo realmente en que consistía a historia que che estaban contando. Efectivamente, así é, pero non me pareceu a máis brillante na que vin ese tipo de efecto. Cando vos conte a historia, obviamente non revelarei ese xiro de guión, para que vós tamén poidades disfrutalo, ademais a película non é moi antiga, así que seguramente hai moita xente que aínda non a vira. En calquera caso, a película tampouco me gustou demasiado.

"Shutter Island" foi dirixida en 2010 por Martin Scorsese. No elenco destacan Leonardo DiCaprio, Mark Ruffalo, Ben Kingsley, Michelle Williams, Patricia Clarkson, Max von Sydow, Emily Mortimer, Jackie Earle Haley, Ted Levine, John Carroll Lynch e Elias Koteas.

O título (en Hispanoamérica puxéronlle "A illa sinistra", que tampouco está tan mal) fai referencia a unha suposta illa (parece que non existe na realidade, ou polo menos non alí nin con ese nome) que está preto da costa de Boston, e na que hai un sinistro e lúgubre manicomio no que intentan curar, na medida do posible, a persoas con problemas psiquiátricos. Está ambientada no ano 1954 e o goberno destina a dous axentes xudiciais, un debe ser da zona e o outro vén de Seattle, na outra punta do país, para investigar a desaparición dunha paciente, algo estraño nun hospital que é case unha cárcere.

Cando chegan, parece que os médicos, enfermeiras e policías que custodian o lugar, que non son poucos, non semellan moi inclinados a botarlles unha man nas investigacións. Ademais, o lugar semella moi lúgubre e misterioso. E ademais, a súa chegada coincide cunha impoñente tormenta que sacode o lugar durante varias horas. Casualmente, a paciente desaparecida reaparece de novo unhas horas despois e sen ningún rasguño, aínda que algo alterada, polo que parece.

O personaxe principal semella tamén moi trastornado por moitas cousas. Participou na liberación do campo de concentración de Dachau, que o deixou claramente tocado. E ademais a súa muller morreu nun incendio provocado por un pirómano, que el sospeita que tamén está aloxado nese hospital, así que intenta atopalo.

Pero agora é cando sucede o xiro de guión que comentei antes, que obviamente non vou revelar. Cando vai hora e media (dura pouco máis de dúas horas), sucede algo e vese que algúns dos personaxes que estabamos vendo non son realmente eses, senón outros.

Saúdos.

Onde nacen as bestas

Aínda que eran unhas 500 páxinas, lin en poucos días (se conto de corrido, poucas horas) a novela "Onde nacen as bestas" de Pedro Feijoo. É un autor cunha calidade literaria mellorable, pero non se pode negar que resulta doado e frenético ler as súas novelas. Case sempre están cheas de mortes terribles e salvaxes, éche o que hai nestes tempos.

Como é unha novela recente, publicada a comezos de 2025, non me vou extender demasiado nin vou desvelar apenas nada. Só direi que está ambientada na zona de Laza e Verín, na provincia de Ourense, e que todo se desencadea cando comezan a aparecer cadáveres desfigurados dunha forma moi concreta, que estraña moito aos investigadores. E acaban resolvendo o caso, vaia, máis ou menos, quédalles algún fío solto ao final.

Pero o que me resultou máis relevante é que a trama ten moito que ver coa historia do mítico personaxe de Manuel Blanco Romasanta, o mítico lobishome de Allariz do século XIX. Eu oíra falar deste tema moitas veces pero apenas prestara atención. Lendo esta novela non me quedou máis remedio, e hai que recoñecer que a súa historia é absolutamente fascinante. Por se non o fixestes aínda, eu recomendaríavos que indagárades sobre a súa historia, que é para flipar. Só vos deixarei algunhas pistas que converxían na súa figura: hermafrodita (agora dise intersexual), Sacaúntos, Lobishome, cornizó do centeo, ladrón, asasino, moi intelixente, sabía ler e escribir (no Ourense de mediados do século XIX non era nada habitual, e moito menos no ámbito rural), polo visto sabía escribir igual de ben coas dúas mans, sabía escribir con varias "letras" diferentes", sabía falsificar documentos, etc. Algunhas das cousas que acabo de dicir só foron circunstancias e incluso inventadas, pero dan lugar a un personaxe non doado de igualar.

Saúdos.

Agatha e a maldición de Ishtar

Hai uns días estaba buscando algunha película breve (por falta de tempo) para ver a última hora da noite, non tiña demasiado tempo para decidir, e iso sempre leva a escollas regulares, como foi este caso. Creo que a atopei en Amazon, e pode interesar aos amantes de Agatha Christie, aínda que neste caso a protagonista é ela mesma e algunhas das cousas que pasan nela tiveron consecuencias na futura vida da autora. Como din ao comezo da aventura, a historia é unha ficción do que lle puido ter pasado nese tramo concreto da súa vida.

"Agatha e a maldición de Ishtar" foi dirixida en 2019 por un tal Sam Yates (nin el nin ningún dos actores ou actrices me soaba de nada, deben ser dun circuíto descoñecido para min). Os principais papeis da película foron para Lyndsey Marshal, Jonah Hauer-King, Stanley Townsend, Jack Deam e Katherine Kingsley.

Antes imos contextualizar a historia con algúns datos que non saen na película. A finais dos anos 20, Agatha Christie estaba pasando unha fonda crise persoal. No ano 1926 desapareceu durante 11 días con algúns indicios de amnesia. Parece que boa parte diso era culpa da mala relación co seu primeiro marido, do que se divorciou en 1928. Debido a iso, decidiu buscar novas experiencias e coñeceu a uns arqueólogos que estaban excavando en Irak, os Woolley, que tamén protagonizan a película. Ata aquí o contexto.

Chega entón ás excavacións de Irak e atopa a un tipo ferido cun "perdigonazo" na fronte e a un macaco aforcado na recepción do hotel onde se hospedan as persoas que a invitaron e todos os seus colegas. Un colega dos arqueólogos acababa de morrer uns días antes, e outra das hóspedes morre uns días despois. O marido desta segunda señora xa lle dixera que a súa muller tiña unha aventura con outro home. Como vedes, a cousa pinta fantástica. E aínda hai algunha morte máis. E detrás de todo iso, tamén paira a chegada das primeiras excavacións de petróleo a Irak, que ameazan con levarse por diante os restos arqueolóxicos.

Por certo, aquel tipo ao que lle deron un "perdigonazo" na fronte ao comezo da historia era Max Mallowan, que foi o seu segundo e último marido. Agatha sempre tivo certa atracción pola arqueoloxía, pero obviamente a partir de casarse cun arqueólogo, ese interese creceu moito máis.

Saúdos.

O caso Asunta

Estiven buscando nas diferentes plataformas algunhas miniseries (é o único formato de serie que soporto ultimamente) e atopei esta. Nunca foi un tema que me interesase demasiado, se cadra polo morbo ao seu arredor. Teño moi claro que en Santiago de Compostela foi unha auténtica conmoción. Ademais, teño entendido que a de Compostela é en certa medida unha sociedade bastante clasista, e Rosario Porto formaba parte da clase máis alta, e iso tamén debeu facer que a reacción da xente fora tan furibunda contra ela. E parece que Alfonso Basterra só podía ter o nivel de vida que desexaba se seguía coa súa muller, así que a cousa se complicaba. Buf, moitas variables xuntas e todas moi chungas.

"O caso Asunta" foi dirixida en 2024 con Carlos Sedes e Jacobo Martínez. No elenco destacan Candela Peña, Tristán Ulloa, Javier Gutiérrez, María León, Carlos Blanco, Francesc Orella, Ricardo de Barreiro e Iris Wu. Chamoume a atención que agás os tres protagonistas principais, pais e nena, todos os demais teñen nomes de ficción. Especialmente chamativa é a imaxe que presentar do xuíz, que na realidade foi Xosé Antonio Vázquez Taín, xuíz estrela e moi mediático, que non sae moi ben parado, e ao que non lle gustou nada a serie, polo visto. Unha das cousas que se insinúa del e que facía filtracións aos medios de comunicación, sobre todo apoiar as súas teses na instrución, e parece que é bastante habitual nel, aínda que non lle guste aceptalo.

Non penso que faga falta contar demasiado da historia, é bastante coñecida. Aínda que xa dixen que non puxera eu demasiado interese, obviamente nesta ocasión entereime de moitas cousas que descoñecía. Durante toda a miniserie (e na realidade semella que foi exactamente igual), todos os indicios apuntaban claramente a Rosario Porto, a nai, que semellaba unha persoa desequilibrada mentalmente e que era incapaz de levar unha casa e unha familia. E co pai nada está claro, porque semella esconder e calar moitas cousas, e que a relación coa nena e coa nai era moi peculiar, xa que uns meses antes descubriu a aventura da súa muller con outro home ao espiarlle o correo electrónico. E parece haber probas claras de que levaba uns meses dopando con pastillas á súa filla. Na serie tamén se insinúa que para os dous pais, pero especialmente para a nai, xa resultaba moi complicado soportar os caprichos da filla pre-adolescente, e que o "capricho" de ter unha filla xa fora saciado e xa lles sobraba.

Saúdos.