domingo, 16 de novembro de 2025

O fóra da lei

Esta película, que en Hispanoamérica chaman "O fuxitivo Josey Wales" e cuxo título orixinal era algo así como "O fóra da lei Josey Wales", botárona hai un par de semanas no espazo de cine clásico da 2. O director ía ser Philip Kaufman, que finalmente só foi un dos guionistas, pero foi despedido por Clint Eastwood, para encargarse el mesmo da dirección. Os críticos da época pensaban que iso ía desembocar nun desastre (porque Eastwood aínda non tiña experiencia como director), pero semella que non foi así, en absoluto. Non está mal a película, pero é certo que hai que controlar bastante da Guerra Civil estadounidense, porque aparecen algúns aspectos da mesma que para min eran totalmente descoñecidos, como faccións dalgúns dos bandos que se saíron do rego e fixeron cousas algo estrañas.

"O fóra da lei" foi dirixida en 1976 por Clint Eastwood. Os principais papeis do elenco foron para Clint Eastwood, Chief Dan George, Sondra Locke (futura esposa de Clint), Bill McKinney, John Vernon, Paula Trueman, Sam Bottoms e Geraldine Keams.

Josey Wales é un tranquilo granxeiro de Missouri que ve como asasinan á súa muller e un fillo un grupo de "botas roxas", que son unha facción do exército unionista do Norte, que fai razzias alá por onde pasa sen control de ninguén. Pouco despois pasa pola granxa un grupo de "bushwhackers", que eran unhas guerrillas confederadas do Sur. Aí foi onde me enterei que nesa Guerra Civil (como en todas), había máis que dous bandos enfrontados, e me costaba un pouquiño seguir o fío da historia.

Pouco despois, decrétase a fin da Guerra, e estes guerrilleiros cos que ía Josey (máis que nada por non estar só e poder vingarse dos asasinos da súa familia), deciden entregar as armas e asinar a paz, aínda que non estaban demasiado convencidos. Josey e un rapaz novo son os únicos que se negan a participar nesa rendición, e ben que fixeron, porque realmente era unha trampa na que os "botas roxas" decidiran masacralos, como así fixeron.

O compañeiro de fuga de Josey pouco tarda en morrer, así que el se converte nun fuxitivo solitario e nun mito, xa que o seu nome de foraxido xa é coñecido a todos os sitios a onde vai. Vaise cruzando con comancheros, con cazarrecompensas que intentan matalo e fracasan, pero tamén se vai unindo a un grupiño de xente inadaptada que lle acompañan. Incluso ten algún enfrontamente cos comanches dirixidos polo xefe Dez Osos, con quen chega a un acordo de paz e tregua. Finalmente acaban instalándose nun afastado lugar a onde chegan os seus últimos perseguidores que intentan matalo, co resultado que xa podedes intuir.

Saúdos.



mércores, 12 de novembro de 2025

Antoloxía do conto galego de tradición oral

Hoxe foi o día. Rematei o volume número 120 da famosa Biblioteca Galega 120 que a Voz de Galicia publicou no ano 2002 baixo a dirección de Tucho Calvo, co gallo dos 120 anos de vida dese xornal. Un empeño comezado hai xa bastantes anos, que me deu por ir lendo por orde dende o número 1 ata este 120 final.

A traca final non estivo mal. Foi unha recopilación de contos feita por Antonio Reigosa, Xosé Miranda e Xoán Ramiro Cuba, que son grandes expertos do tema e levan anos dedicándose a publicar obras similares, incluso a investigar sobre a mitoloxía galega.

Chamoume a atención que un dos últimos contos era bastante escatolóxico e incluso algo erótico, cousa que non é nada habitual neste tipo de pezas, nin destes autores nin recompiladas por outros.

Saúdos.


As tumbas de Atuan (Historias de Terramar II)

Un ano máis tarde no Culturgal, merquei a segunda parte da saga de Terramar de Úrsula K. Le Guin. Unha das persoas da editorial Boadicea incluso lembraba que mercara a primeira parte o ano anterior (debo deixar pegada alá onde vou). Así que merquei esta segunda, titulada "As tumbas de Atuan", que se escribiu no ano 1971, só tres anos despois da primeira. A idea vén sendo mercar as catro partes que faltan a finais deste mes, cando volva ao Culturgal.

Esta segunda parte xa é algo diferente. Poderíamos dicir que incluso a temática é algo relixiosa, porque case todo xira en torno a un lugar secreto nunha illa onde renden tributo aos deuses. A protagonista principal é a Sacerdotisa Única, que se chamaba Tenar de pequena, pero que acolle o nome de Arha ao ser nomeada sacerdotisa (xa dixen no artigo sobre a primeira parte que saber o nome real de todas as cousas e persoas outórgache moito poder sobre elas).

Todo vai ben nese mundo ideal dos templos ata que aparece Ged, o feiticeiro da primeira parte, entra en contacto con Arha, e os seus plans de vida comezan a cambiar. Finalmente hai un grande cataclismo que bota abaixo os templos onde se adoraba aos deuses das illas e Arha e Ged marchan, porque cada un deles tiña a metade dun anel máxico que era moi esperado no resto de Terramar.

Verase que sucede nas seguintes partes.

Saúdos.



Un feiticeiro de Terramar (Historias de Terramar I)

Hai un par de anos no Culturgal entereime da existencia dunha nova editorial galega que apostaba pola ciencia-ficción, fantasía e xéneros similares, tanto de autores novos como traducións de éxitos doutras literaturas. Non me desagradou a idea e pedinlles que me recomendaran algo. Aparte de que xa lin deles "Ubik" de Philip K. Dick, recomendáronme a saga de Terramar da autora Úrsula K. Le Guin, que ían publicar completa nos vindeiros anos. O primeiro ano merqueilles o primeiro título desa saga, que acabo de ler hai un par de semanas.

O primeiro título da saga é este: "Un feiticeiro de Terramar". Todo xira en torno a Ged, un xoven feiticeiro que vai coñecendo aos poucos os seus poderes, e que incluso pasa pola Escola de Feiticeiros que hai nese "universo" chamado Terramar. Cando está alí, debido á imprudencia xuvenil, libera unha sombra que o perseguirá durante todo o libro ata o encontro final. Antes diso, pasa por diferentes lugares e illas (en Terramar hai moitas illas), enfróntase a dragóns, aprende que o que máis poder dá é saber o nome "real" de todas as cousas e persoas.

Non me desagradou, e este primeiro tomo é moi levadeiro de ler, tampouco é excesivamente longo.

Saúdos.



luns, 3 de novembro de 2025

Os comancheros

Levaba algún tempo sen ver o espazo de cine clásico da 2, basicamente porque estaban repoñendo películas que xa proxectaran nos últimos anos. Ver películas que xa vin antes só me interesa se levo moito tempo sen velas, pero se as visionei hai pouco e aínda as teño frescas, non me apetece. Pero esta vez botaban "Os comancheros", e chamábame a atención que o título me soaba moito (polo visto, en inglés, tamén utilizan a palabra "comancheros"), pero a trama non me soaba de nada. E efectivamente, unha vez vista, xuraría que non vin antes esta película... ou a vin e a esquecín completamente.

"Os comancheros" foi dirixida en 1961 por Michael Curtiz (que morreu de cancro durante a rodaxe) e rematada por John Wayne (que non quixo figurar nos créditos como director, por respecto a Curtiz). O elenco estaba formado nos seus principais papeis por John Wayne, Lee Marvin, Stuart Whitman, Ina Balin, Bruce Cabot, Nehemiah Persoff e Bob Steele. Aparecen unhas paisaxes marabillosas dos desertos estadounidenses e, polo visto, para facer de comanches trouxeron a navajos dende Arizona a Utah. En calquera caso, a trama a min paréceme algo estraña e creo que fixeron a película como escusa para xuntar a varias figuras da época.

Un tipo é perseguido en varios estados do sur da Unión por ter matado nun duelo ao fillo dun xuíz. Cando chega a un deses estados, un sheriff o localiza e decide arrestalo. Pero cando está intentando levalo ao estado onde o reclaman para aforcalo, son asaltados por un grupo coñecido como os "comancheros", uns brancos que decidiron aliarse cos comanches para venderlles armas e licores. Algún tempo despois descúbrese a aldea concreta do deserto onde se agochan, que é descoñecida para todo o mundo.

O tipo que ía ser aforcado consegue escapar en varias ocasións, pero volve ser apresado polo sheriff, e ao final únense para loitar contra os "comancheros". Ademais resulta que a filla do líder comanchero é unha fermosa muller da que está namorado o fuxitivo, xa que coincidiu con ela nun barco e quedou prendado dela. Ao final tamén ela se une aos dous homes para acabar co grupo dos comancheros.

Saúdos.



Érase unha vez en América

Hai unhas semanas botaban esta película no espazo de cine clásico da 2, no seu horario habitual dos luns pola noite. Pero estaba eu bastante...