Indiana Jones e o dial do destino

Última película da saga de Indiana Jones, e non sei se derradeira, porque Harrison Ford non creo que dea para moito máis, xa rodou esta con 80 anos e sospeito que houbo dobres e efectos dixitais que o substituíron, senón resulta inconcebible. Desta vez están os nazis de novo polo medio. Moita acción, como é típico desta saga, pero creo que este chicle hai que deixar de estiralo xa. De feito, nas esceas da primeira parte da película, puxeron a un dobre e sobre el, a cara de Ford cando era novo.

"Indiana Jones e o dial do destino" foi dirixida en 2023 por James Mangold. Ollo, que na produción estaban Steven Spielberg, George Lucas e Frank Marshall, con compañías como Lucasfilm, Disney e Paramount detrás. No elenco encabeza obviamente Harrison Ford, que estaba acompañado principalmente por Phoebe Waller-Bridge, unha actriz británica que tivo certo éxito na televisión inglesa á que eu non vira na miña vida. En canto a outros secundarios, Mads Mikkelsen, John Rhys-Davies, Antonio Banderas (que sae 10 minutos), Toby Jones ou Karen Allen.

A acción está dividida en dúas partes. A primeira transcorre en 1944, cando está rematando a Segunda Guerra Mundial. Os nazis queren levarse polo menos algunhas reliquias para intentar recuperar o poder cando se poida. Inténtalo coa lanza de Lonxinos, que lle cravaron a Xesucristo, pero resulta ser falsa, e o último que atopan que semella ser verdadeiro é a Anticitera, un dial do destino que creara Arquímedes que supostamente podía valer para dar saltos temporais (como vedes, de imaxinación, os guionistas van sobrados). Finalmente fanse con ela Indiana e o seu colega Basil Shaw.

25 anos máis tarde, cando se está celebrando a chegada á Lúa, Indiana Jones xubílase e xusto aparece na súa vida Helena, a filla de Shaw, que aparte de arqueóloga, tamén é aventureira, pero gústanlle moito os cartos e non o valor das pezas coas que trafica. E tamén aparece como investigador instalado en Estados Unidos o xeneral nazi que estivo a piques de facerse coa Anticitera en 1944, que volve a por ela.

A búsqueda é por todo o Mediterráneo, xa que Arquímedes dividiu a peza en dúas partes, e Indiana só ten unha delas. E os nazis van detrás. Conseguen xuntalas e conseguen cruzan unha "fenda temporal" coa que chegan á época de Arquímedes. E xa bastante contei, como vedes, bastante disparatado, pero nunha película deste tipo pode ser aceptable.

Saúdos.

O enxeñoso fidalgo Don Quixote da Mancha

Xa había uns anos que tiña a idea de "volver" ler o Quixote. Digo volver entre aspas porque, teoricamente, xa o lin hai unhas cantas décadas, pero non hai moito decateime de que a versión que lera daquela estaba recortada e alixeirada, seguramente formara parte dunha desas edicións dirixidas a público máis novo para facerlle máis doada a lectura. Así que, pensei que unha das obras máis insignes da literatura mundial merecía este esforzo. Púxenme no verán, que dispoño de tempo, e levoume tres semanas, sen matarme moito, non está mal.

Outro dos detalles interesantes é que, na miña casa, hai como mínimo dúas edicións do Quixote (se cadra hai algunha máis perdida por algures), e creo que xa non está aquí aquela adulterada que lin no seu día. Pero animeime a ler unha que pon algúns obstáculos. Resulta que, hai uns quince anos, andaba Viaxes O Lóstregho de visita pola Comunidade Valenciana, e fomos de visita á Casa Museo de Azorín, en Monóvar (Alicante). Poucos anos antes cumpríranse os 400 anos da publicación da primeira parte desta obra, e en toda España viñéronse arriba coa efeméride. E a CAM (Caixa de Aforros do Mediterráneo) decidiu facer unha edición de peto que metía toda a obra en 700 páxinas. Ollo, 700 páxinas e de peto, imaxinade o tamaño de letra. Pois eu quería ler esa, e iso fixen.

Obviamente, como é máis que coñecida a obra, non vou contar nada ou case nada da súa trama, se cadra só algunhas cousas que me chamaron a atención. Por exemplo, eu non oíra falar desa Segunda Parte apócrifa escrita por un tal Alonso Fernández de Avellaneda, que non se sabe quen é, pero que se sospeita que era alguén ou varios dos autores do círculo de Lope de Vega, que polo visto tiñan moi mala relación con Cervantes. A primeira parte foi publicada en 1605, e estaba dividida en catro subpartes, e a segunda parte foi publicada en 1615, pouco antes da morte do autor. Pois un pouquiño antes disto, sobre 1614, apareceu esa segunda parte "falsa".

Non vou discutir que a obra está moi ben e, sobre todo, algo moi difícil de imaxinar agora, debeu resultar un auténtico bombazo para a época. De feito, parece que a novela tal como a coñecemos agora nace con esta obra. Non teño coñecementos suficientes para discutir isto, seguro que é certo, e resulta moi complicado facer análises tan sesudas cando pasou tanto tempo. Se os expertos no tema din iso, pois é certo e punto.

O que si teño que dicir tamén é que hai algunhas cousas que non me gustaron demasiado:

- Por exemplo, na primeira parte, introduce dúas ou tres historias que ocupan uns cantos capítulos, nas que se contan historias colaterais que non teñen moito que ver coa historia do cabaleiro e o escudeiro. Dá a impresión como se quixera vender tamén outras historias, no caso de que a principal non gustara moito. Unhas son mellores e outras peores, na miña opinión, pero axudan a dispersar un pouco a idea central, e non me agrada demasiado.

- Na segunda parte fai moitas referencias a ese Quixote "falso" que escribiron outros. Supoño que sería o salseo da época pero parece algo mediocre, pero vaia, sabendo que a primeira parte tivera tanto éxito, non tiña por que meterse nese lío. E vaia, xa me está entrando curiosidade por ler esa outra versión "apócrifa", se é que aínda se edita.

Como curiosidade (unha máis), diremos que a Segunda Parte (de Cervantes) xa non se divide en subpartes, e case a metade del transcorre nun palacio e terreos que teñen uns duques, que coñecían a primeira parte do Quixote, e que quixeron divertir a todos os seus súbditos con burlas aos dous protagonistas. E así inventan a Ínsula Barataria, para que Sancho Panza practique durante uns días a ser gobernador, e non o fai nada mal, pero acaba fartando do cargo. Na primeira parte, todo parece transcorrer na zona da Mancha, e na segunda, comezan aí pero van camiño de Aragón e rematan en Barcelona.

Supoño que hai uns cantos vídeos diferentes que ilustran partes desta obra, pero a mítica versión que fixo TVE con Fernando Rey de Quixote e Alfredo Landa de Sancho Panza será difícilmente igualable.

Saúdos.