39 escalóns

Alfred Hitchcock é sempre unha garantía, e dende que souben que podía ver libremente en Youtube películas antigas do seu período británico como "39 escalóns", tiven a intención de facelo. Creo que a vin hai moitos anos, pero non lembraba absolutamente nada, así que foi un exercicio moi placenteiro.

Foi dirixida por Alfred Hitchcock en 1935 (nada menos) e os dous protagonistas principais son Robert Donat e Madeleine Carroll, que triunfaron só naquela época e que non deron o salto a Hollywood, así que pouca fama acadaron, polo que parece. O resto do elenco, pois aínda menos, porque non me soa nin o primeiro.

Aínda que a película non é moi longa, pasan moitísimas cousas, a un ritmo endiañado, como lle gustaba ao director. O eixo principal da película é que hai un grupo de espías chamado "39 escalóns" que está intentando sacar secretos militares do Reino Unido, pero ninguén sabe exactamente como o pretenden facer nin que documentos son. E por suposto ninguén sabe quen son os espías.

Un tipo normal, que non ten nada que ver co tema, está un día nun teatro vendo a exhibición dun tal "Señor Memoria", que pode responder a calquera pregunta que lle faga o público. Por algunha estraña razón, hai un disparo, todo o público fuxe do teatro, e o tipo normal atópase cunha muller á que non coñece de nada, que lle di que a están perseguindo polo tema deses documentos secretos.

Lévaa á casa, e alí é asasinada. Fuxe da súa casa e vaise a Escocia, a un sitio que ela lle marcara nun mapa, onde estaba unha persoa que lle podía axudar. Tras moitos avatares, chega alí, á casa de campo dun respectable profesor, pero resulta que era o xefe dos espías. Dano por morto e consegue escapar de novo.

Atópase cunha muller que o delatara no tren que o levaba a Escocia, e ela desconfía, pero agora, por diferentes cousas que suceden, acaba descubrindo que el si estaba contando a verdade. Volven a Londres e levan á policía xusto detrás deles. A película remata nun teatro onde volve actuar o "Señor Memoria", e o tipo decátase que ese señor leva memorizados os documentos que os espías queren sacar do país.

Saúdos.

O evanxeo segundo San Mateo

O CGAI (creo que agora prefiren chamalo a Filmoteca de Galicia) era un lugar ao que eu ía de cando en vez antes da pandemia, e no que disfrutaba moito. Se non me engano, a última vez que fora caeu a finais de 2019, para ver unha exitosa película mexicana titulada "Roma".

Despois chegou a pandemia, as restricións, intentei ir algunha vez e cheguei a tempo, pero como había menos prazas, en canto as enchían, xa pechaban as portas. Despois estiveron meses de obras para mellorar a sala de proxecións. Penso que antes non estaba mal, pero agora estará mellor claro. Conseguín ir o outro día e non me pareceu percibir grandes cambios, só que baixou un pouco a capacidade da sala. Antes pasaba algo das 100 butacas e agora anda en torno ás 90.

E debutei con algo que me interesaba bastante, un ciclo sobre Pier Paolo Passolini. É un autor do que teño oído falar ben e nun horario que me cadraba ben botaban "O evanxeo segundo San Mateo". A min non me desagradan as películas de temática bíblica e tiña moita curiosidade por saber que fixera un ateo e comunista como Passolini.

A película está baseada no evanxeo de San Mateo porque dise que é o máis concreto dos catro que existen. Tamén lin que na película se nota a perspectiva marxista de Passolini, pero eu agora mesmo non sería capaz de percibir onde está. Pareceume unha película bíblica bastante convencional, e de feito, tanto naquel momento (no ano 1964), como recentemente, o xornal L'Observattore Romano, que é o oficial do Vaticano, dixo que era a mellor película da vida de Xesucristo. Así que a min hai algo que non me cadra demasiado. Aparte do feito de que a mensaxe de Xesucristo é bastante marxista de por si, pero hai moita xente que non quere entendelo, alá eles coas súas contradicións.

En canto á ficha técnica, non me vou parar demasiado. A película é do ano 1964, está claro quen a dirixiu, o elenco era principalmente italiano (obviamente), pero o dato máis estraño é que Xesucristo foi intepretado por un rapaz español de 19 anos anos chamado Enrique Irazoqui. Este rapaz era fillo de español e de italiana, pero parece que a voz que se escoita na película non é a del, senón a do actor e director italiano Enrico Maria Salerno. Irazoqui, aparte deste papel estelar no cine (poñendo a cara, basicamente), foi un árbitro de xadrez cunha certa traxectoria. Ou sexa, todo un personaxe. Por último, dicir que o produtor tiña previsto rodar en Terra Santa, pero finalmente o descartaron, e rodaron en diferentes lugares do sur de Italia, como a vila de Matera, auténticamente flipante como Xerusalén bíblico.

Saúdos.

Culturgal 2023

Despois da pandemia, no ano 2022 xa puiden ir por fin ao Culturgal, que para min é un dos mellores días do ano, pero non foi nas condicións que a min me gusta. Por razóns que non veñen ao caso, tiven que ir o domingo (o último dos tres días que dura o evento). Non puiden ir tranquilamente en tren, senón que tiven que ir no coche. E aínda que iso tivo as súas cousas boas, outras non o foron tanto. Este ano 2023, por fin, si puiden ir en tren o sábado, pasar alí o día, ver a mogollón de colegas, e enterarme dalgunhas cousas ben interesantes.

Algúns dos colegas aos que vexo, como por exemplo os de O Zoco GZ, teñen alí o seu stand, e poden comparar unhas edicións con outras, que se hai máis xente, que se está mellor organizado, etc. A min a cabeza non me dá para tanto, eles están alí tres días e eu estou só 5-6 horas, e vou pensando noutras cousas diferentes ás que pensan eles. Pero vaia, certa capacidade de análise teño, e algunhas cousas si as percibo.

Por exemplo, nos últimos anos desapareceron por completo as distribuidoras musicais, e é curioso, porque a música galega non está nin moito menos no seu peor momento. Por outra banda, os stands eran este ano moito máis bonitos e agradables de ver. Eran de madeira e non de material prefabricado, como antes, e resultaban máis abertos e moito máis vistosos.

En definitiva, que seguiremos indo un ano tras outro, porque a cultura galega interésame e é un dos mellores escaparates para enterarse das novidades e proxectos emerxentes.

Saúdos.

26 Memorial Ibán Toxeiro: Quéroche un conto

Hai un mes, aproximadamente, como case todos os meses de novembro, tivo lugar unha nova edición do Memorial de Teatro Amador Ibán Toxeiro, neste caso a edición número 26. Celebrouse no Teatro Rosalía de Castro, organizada pola Agrupación Cultural Alexandre Bóveda.

Actuaron Quico Cadaval, que como sempre estivo fantástico (aínda que só lle deron uns poucos minutos), Carmen Conde, que estivo ben pero a teño visto mellor (son cousas que pasan), e o grupo de teatro da Agrupación Cultural Alexandre Bóveda, con diferentes escenas protagonizadas polos seus integrantes. O fío desta ocasión era a narración oral, por iso o título da gala esta vez era "Quéroche un conto".

A gala foi presentada por Sabela Hermida, dirixida por Manuela Varela, a directora do grupo de teatro da A.C. Alexandre Bóveda, e foi un recordatorio continuo de Ibán Toxeiro (coma sempre) e de Lino Braxe (tristemente desaparecido hai tres anos por estas datas). O premio que antes se chamaba Ibán Toxeiro e agora se chama Lino Braxe foille entregado a Francisco Peña, histórico presidente da A.C. Alexandre Bóveda dende 1996 a 2007, que puxo en marcha este memorial cando Ibán Toxeiro, incipiente actor do grupo de teatro, morreu inesperadamente na xuventude.

Aquí podedes ver o vídeo de toda a gala deste ano.

Saúdos.

Os nenos da varíola

Aínda onte estiven falando con alguén de "Os nenos da varíola", a novela da galega María Solar sobre a alucinante expedición do doutor Balmis para levar a vacina da varíola a boa parte do planeta a comezos do século XXI. Casualmente eu non lin a novela de María Solar (que algún día caerá, porque a historia me fascina), pero si lin outras que tratan sobre o tema. 

Pois hai un mes tiven a sorte de poder ver no Fórum Metropolitano da Coruña a representación teatral da adaptación desa obra a cargo da compañía Pérez & Fernández en coprodución co Centro Dramático Galego. Finalmente só actúan catro persoas, que son Victoria Pérez, Isabel Risco, Manu Fernández e Xosé Leis, que interpretan a ducias de personaxes, e en ocasións cambian dun a outro en cuestión de segundos.

A escenografía é sinxela, pero moi funcional. No fondo do escenario, á esquerda e dereita, en posición oblicua con respecto ao patio de butacas, hai dous grandes paneis, anchos e altos, que principalmente fan o papel de parede. Aínda que ao final tamén simulan ser as velas do barco no que marchan da península. E polos seus laterais e entre os dous paneis, están saíndo e entrando os actores e actrices con moita fluidez. Suponse que detrás deses paneis estaba a roupa coa que rapidamente cambiaban de personaxe e volvían saír a escena.

Non vou dedicar moito tempo a contar a historia, que xa debería ser coñecida. Se alguén non a coñece, que busque libros ou documentais sobre o tema, que xa comeza a habelos e bastantes. É unha historia fascinante, repito.

O curioso da obra de teatro, que eu non sabía, é que é bastante breve e céntrase na primeira parte da historia, cando están na península preparando a saída da expedición para América. Se non lembro mal, a obra remata cando van camiño de ou están chegando a Canarias, a primeira parada. Descoñezo se a novela de María Solar só chega ata aí ou segue máis adiante. Na novela que eu lin tamén contaban a traxectoria en América, e incluso pode que algo de Filipinas.

Saúdos.