Papaventos

Seguimos avanzando cara ao final da colección Biblioteca Galega 120, editada pola Voz de Galicia no ano 2002, cando se cumprían 120 anos da fundación dese xornal, e baixo a dirección editorial do xornalista Tucho Calvo. Nesta ocasión tocou ler a novela "Papaventos" de Xavier Queipo, o volume 116.

Interesante novela, xa que o escritor é moi hábil na redacción, aínda que nalgunhas ocasións moi detallista en aspectos como o léxico, entre outras cousas de especies animais, xa que é biólogo, e traballou neses labores na Comunidade Europea ata hai pouco, que se xubilou, e volveu a Vigo.

A obra basicamente conta a vida de Francis, un tradutor de orixe padronesa pero que está vivindo en California dende hai tempo, e alí gánase a vida traducindo para unha editorial. Aínda que tivo algunha relación homosexual no seu pasado (e da que non garda, en absoluto, malos recordos), acaba de comezar unha relación con Rose, unha muller de orixe irlandesa da que está moi namorado.

E simultaneamente, suceden dúas cousas que semellan ter moita relación entre sí, aínda que non deberían. O seu editor dille que hai un escritor portugués chamado José Saramago, que todos os anos soa como posible Premio Nobel, e a editorial quere dar a campanada traducindo ao inglés a última novela do autor, titulada "Ensaio sobre a cegueira". E xusto ao mesmo tempo, o seu oftalmólogo diagnostícalle unha doenza dexenerativa das súas retinas que o deixará cego en, como moito, seis meses, xa que non hai cura para ela.

Polo que acabo de ler, o Nobel déronllo a Saramago no ano 1998, e esta novela é do ano 2001. Pero parece que está baseada en feitos reais, porque o verdadeiro tradutor da obra ao inglés, Giovanni Portiero, morreu nesas circunstancias.

Francis acaba volvendo a Padrón na parte final da súa vida para rematar a tradución nun ambiente de máis tranquilidade, mentres a cegueira vai avanzando. O final é tamén bastante tráxico, pero non sei se é igual ao da realidade.

Iso si: non teño nin idea da razón pola cal escolleu ese título para a novela. Nun momento polo medio, nunha escena do máis secundaria, sae un neno chinés xogando cun papavento, e Francis axúdalle a manexala mellor, porque claramente é novato. Pero nada máis.

Saúdos.

Manuela Rey is in da house

Teño a sensación de que nos últimos tempos o Centro Dramático Galego colleu de novo un certo pulo. Semella que a dirección de Fran Núñez estalle dando algo de aire fresco, e hai bastantes producións e bastante variadas. Seguro que haberá moita xente da profesión teatral que non estea de acordo, e que saben máis ca min do tema, pero tamén é certo que é un sector no que teñen bastante tendencia a estar insatisfeitos, pase o que pase.

O caso é que onte mesmo vin unha das súas últimas producións, que xa dende o título semella pouco convencional: "Manuela Rey is in da house" (supoño que o título está en inglés, pero nin iso podería asegurar). A obra non está mal, pero hai que recoñecer que estiran o chicle dun evento ou sucedido do que se sabe moi pouco, e supoño que o fan a partir de elucubracións e moita imaxinación.

O evento ou sucedido foi o descubrimento da existencia dunha actriz galega de mediados do século XIX, que morreu pouco tempo despois sendo unha estrela do mundo teatral en Portugal, pero da que non se sabe apenas nada (sobre todo dos seus primeiros anos, dos últimos xa si).

Manuela Rey naceu en Mondoñedo en 1842. Por algunha razón que se descoñece, con poucos anos (se cadra 8 ou 10) marchou dalí cunha compañía teatral. Cabe a posibilidade de que algún dos integrantes da compañía fora familiar seu, pero tampouco está nada claro.

Despois de actuar principalmente en lugares do noroeste da península ibérica, acabou chegando a Portugal con non moitos anos, menos de 20. E alí tivo sorte e pasou a formar parte do elenco estable do Teatro Nacional Dona María II, que está no centro de Lisboa. Era xa unha estrela consagrada, e consérvase algunha fotografía. Morreu a comezos de 1866, cando só tiña 23 anos.

É unha coprodución do Centro Dramático Galego, o Centro Dramático de Viana do Castelo, o Teatro Nacional Don Joao, o Teatro Nacional Dona María II e incluso o INCIPIT, que pertence ao CSIC, porque houbo traballos de arqueoloxía (documental) debidos a esta investigación. O elenco está formado por oito persoas, catro galegas e catro portuguesas.

Saúdos.