Arde Mississipi

Está claro que o final dos anos 80 e o comezo dos 90 debeu ser a época da miña vida na que máis fun ao cine. Xa lembraba máis ou menos que fora así, pero estes días están botando na televisión boas películas daqueles anos que lembro que vin en salas comerciais. Hai uns días pasoume con Cyrano de Bergerac e onte pasoume con esta "Arde Mississipi" (en Hispanoamérica "Mississipi en chamas", as dúas versións moi fieis ao orixinal estadounidense).

A película foi dirixida en 1988 por Alan Parker, os dous papeis principais son para Willem Dafoe e Gene Hackman, pero están moi ben secundados por xente como Frances McDormand, Brad Dourif ou Michael Rooker. Polo visto, a historia está baseada nalgo que sucedeu realmente, así que aínda dá máis medo.

Nun condado do sureño estado de Mississipi son asasinados tres activistas polos dereitos civís en 1964. Dous son brancos e xudeus, e o outro é negro. Na primeira escena xa se ve que o asasinato é levado a cabo por brancos cristiáns con participación da policía. Como se verá posteriormente na película, nesa zona e nesa época (e agora non creo que sexa moi diferente) o supremacismo branco do Ku Klux Klan está totalmente imperante, e tampouco é que fagan nada especial por ocultalo.

Aqueles activistas tiñan orde de chamar cada certo tempo a unha base e informar sempre de cales eran os seus movementos, así que a ausencia total de chamadas non pode significar nada bo. Inmediatamente chegan dous axentes para investigar o suceso. Os axentes son Alan Ward, axente bastante novo do FBI (Willem Dafoe) e Rupert Anderson, veterano ex-sheriff orixinario tamén do estado de Mississipi (Gene Hackman). Non combinan moi ben, porque teñen formas moi diferentes de actuar, pero únelles o interese por resolver o caso, que ten moi mala pinta para eles.

As súas investigacións, con cada vez máis axentes do FBI e da Mariña, causan moito malestar entre a xente do condado, e desátase unha vaga de violencia, na que arden casas e igrexas da comunidade negra. Chegan incluso a xulgar a un grupo de brancos que foron pillados in fraganti, pero a condena é bastante leve, porque o xuíz ten a mesma ideoloxía supremacista, así que esa mesma noite os negros queiman o edificios do xulgado.

Finalmente, algunha das boas persoas brancas que hai na zona (que algunha hai) dá unha pista moi boa para localizar o coche no que ían os activistas e os seus cadáveres, que están noutro lugar. Nun determinado momento, Ward acepta que o caso se resolva cos métodos expeditivos de Anderson, que convoca a varias persoas que fan que o caso avance axiña, aínda que con medidas bastante feas. Pero o caso é que acaban pillando a todos os causantes do asasinato.

A película está ben, aínda que é bastante maniquea. Aínda que o conflito e a poboación desa zona e época non debían ser moito mellores (e insisto, agora non creo que sexa moi diferente). É bastante dura, no sentido de que se ve algo de violencia, pero é absolutamente normal con esa temática. Está claro que nos Estados Unidos teñen un claro conflito racial e social, que se manifestou e segue manifestándose en casos coma estes, e que segue plenamente vixente ao comprobar como elixen de presidente do país a personaxes que apoian estas ideoloxías supremacistas. Penso que moita solución non hai. E os brancos dese país xa exterminaron hai uns séculos ás minorías indíxenas que vivían alí tan ricamente. E dirán que esas terras son súas, cando chegaron hai 2 ou 3 séculos nada máis.

Saúdos.

Fóra do Mapa

Acabo de ler un libro ben interesante. Non chegou hai moito tempo, hai 1 ano ou así, que é pouco tempo para estar na miña lista de espera de lectura. Pero cadroulle e lino este verán, e paseino en grande. Titúlase "Fóra do mapa", o subtítulo é "Espazos perdidos, cidades invisibles, illas esquecidas, lugares salvaxes e o que nos ensina sobre o mundo", e foi escrito polo xeógrafo británico Alastair Bonnet.

Fala sobre multitude de sitios bastante curiosos que existen neste planeta. Ten unhas oito seccións, e cada unha delas ten un feixe de capítulos cortos, dunhas 4 páxinas, que falan sobre cada un deses sitios. Vouvos poñer unha serie de exemplos variados para que vos fagades unha idea:

- Unha illa que nunca existiu en Oceanía pero que apareceu ata hai pouco en moitos mapas porque alguén a puxo hai séculos e ninguén se preocupou de comprobalo.

- Unha illa efémera que apareceu durante uns anos na desembocadura dun río e sobre a que viviron varios miles de persoas.

- A cidade vella da Meca está sendo devastada.

- O mar de Aral está practicamente desecado, agora é un deserto de sal.

- En Rusia aínda hai cidades pechadas debido ás actividades dos seus habitantes, e prefiren que siga sendo así.

- Miles de persoas viven dentro do Cemiterio Norte de Manila.

- Cerca da India aínda hai unha illa con tribus non contactadas.

- Nalgunhas fronteiras non está moi claro se algúns pobos están nun país ou noutro.

- Hai zonas pouco interesantes que non son reclamadas por ningún país.

- Hai cidades que foron destruidas por guerras, explosións nucleares, minas tóxicas.

- Hai cidades pantasma nas que aparentemente non vive ninguén, sobre todo en reximes comunistas.

- Hai unha zona de Grecia inzada de mosteiros nos que non poden entrar mulleres.

- No espazo aéreo internacional poden pasar cousas bastante curiosas, e incluso nalgúns aeroportos.

- En Somalia hai aldeas que son as bases dos novos piratas do Índico.

- Hai vilas fronteirizas nas que a fronteira é un rompecabezas.

Se tedes a posibilidade, recoméndovos a lectura deste interesante libro.

Saúdos.

Viñetas dende o Atlántico 2021

Un ano máis no mes de agosto houbo unha nova edición de Viñetas dende o Atlántico. Como todos os anos, catro ou cinco locais da cidade enchéronse con exposicións variadas sobre banda deseñada.

Das de este ano chamáronme a atención un par de cousas sobre todo. Unha foi a exposición do autor galego Das Pastoras sobre os Doce Traballos de Hércules, que está no Pazo Municipal de María Pita. E a outra é que un dos autores que expón en Palexco, Raúl Allén, está comezando a facer unha novela gráfica sobre "Dune". Iso lembroume que se vai estrear unha película o mes que vén sobre esa novela, que aínda non vin a do ano 84 dirixida por David Lynch, e que tampouco lin ningunha das novelas de Frank Herbert. E iso non pode ser, hai que corrixilo.

Saúdos.

Cyrano de Bergerac

Nos anos 90 o cine francés foi capaz de relanzar de novo un dos seus personaxes máis icónicos: Cyrano de Bergerac. Xa pasaron máis de 30 anos, pero cando vin que botaban esta película no espazo de cine clásico da 2 non o pensei nin un intre, había que repetir aquela magnífica sensación.

Naquel ano 1990, Jean-Paul Rappeneau dirixiu unha magnífica versión (descoñezo se fixo algunha outra película destacada, pero non me soa) protagonizada por Gérard Depardieu, que durante uns anos foi unha estrela internacional e incluso creo que deu o salto a Hollywood. O elenco de secundarios están moi ben, destacando Anne Brochet, Vincent Pérez e Jacques Weber nos papeis máis importantes.

A ver, esta obra e o seu protagonista teñen moita chicha. Para comezar, Cyrano de Bergerac existiu na realidade e era máis ou menos como o pintan na película. Pero o primeiro en ter a idea foi o dramaturgo Edmond Rostand, quen fixo unha obra de teatro sobre o personaxe a finais do século XIX, ou sexa, uns 200 anos despois da vida daquel. Nos anos 50 xa se fixo unha versión cinematográfica, que polo visto tivo bastante éxito, pero dubido que tivera máis que esta versión última. Creo que a obra de Rostand xa era toda en verso, porque eu teño (ou tiña por casa, creo) unha versión en galego que representou un grupo de teatro coruñés hai uns anos, e tamén era en verso. E é un dos grandes puntos fortes da obra, polo menos nesta versión de cine.

A historia é máis ben simple, pero algo retorcida ao mesmo tempo, e debido a iso, dá moito de sí. Cyrano é un militar gascón e home pendenciero e arrogante, pero admirado por todo o mundo, porque vence en todos os duelos e pelexas nos que se mete, que son bastantes, e ademais búrlase moi ben dos seus contrincantes coas súas composicións en verso. Está namorado da súa curmá Roxanne, pero non pode nin quere confesarlle o seu amor, debido a un único defecto físico que o obsesiona, o seu grande nariz.

Pero precisamente Roxanne ponse en contacto con el para pedirlle que protexa especialmente a un novo cadete que entra xusto agora ao seu servizo, que é o home do que ela está namorada, sen saber que o seu curmán bebe os ventos por ela. Por se non chegara con iso, o cadete Cristian tamén está namorado de Roxanne, pero ela aprecia moito a cultura, a oratoria e o feito de escribir e declamar ben poesía. Pero Cristian é un zoquete niso, pero Cyrano non. Así que Cyrano decide escribir para Cristian e que os dous poidan ser felices.

Obviamente, Roxanne, que non é nada tonta, está a piques de descubrir a treta en moitas ocasións, pero finalmente non o fai. Cristian morre na guerra e ela vaise a un convento, no que durante moitos anos é visitada todos os sábados polo seu curmán Cyrano. Na derradeira visita, xusto despois dun ataque dalgúns dos moitos que o odian, Roxanne decátase de que foi Cyrano foi quen estivo escribindo aquelas cartas durante todo aquel tempo. Pero xa é tarde, porque Cyrano morre esa mesma noite nos brazos da súa amada.

Saúdos.

As miradas de Isaac Díaz Pardo

Un día destes baixei ao centro da Coruña (agora non o fago tanto como antes) para dar un paseo, ver as feiras que andan polo centro, como todos os meses de agosto, e atopeime na sede de AFundación unha exposición coa que non contaba. Titúlase "As miradas de Isaac" e fala sobre a vida e a obra de Isaac Díaz Pardo, xa que no estraño ano 2020 se cumprían 100 anos do seu nacemento.

A exposición ocupa varias plantas do edificio, está bastante ben, porque esta figura dá moitísimo de sí, e remata cunha sala na que se proxecta este audiovisual que tamén está en Internet, así que podedes disfrutar del.

Saúdos.

O Yang-Tsé en chamas

Oín falar moitas veces desta película, pero non me soaba ter visto absolutamente nada dela, como efectivamente confirmei onte. É unha película curiosa, algúns a cualifican como bélica (ten algo ou bastante diso), algúns como romántica (algo tamén hai), pero hai que recoñecer que é unha mestura bastante curiosa. Recoñezo que me entrou bastante interese cando souben que estaba ambientada en China en 1926, porque non vin case nada desa época.

A película foi dirixida en 1966 por Robert Wise. Os principais papeis foron para Steve McQueen, Richard Attenborough (actuou en "Parque Xurásico" e dirixiu "Gandhi"), Richard Crenna e Candice Bergen. En canto ao título, en Chile a coñeceron como "O cañoneiro do Yang-Tsé", e supoño que no resto do mundo a coñeceron co título orixinal "Sand Pebbles", que podería traducirse como "pedriñas da area". Na Wikipedia acabo de ler que con ese nome era coñecida a tripulación do barco no que sucede toda a acción, pero eu non lembro ter oído na película ningunha referencia similar. Ao mellor si a houbo, pero eu non lle dei maior importancia e esquecino.

A historia e o contexto no que tivo lugar son complexos. En 1926, China é un país no que loitan os xefes locais, os novos nacionalistas chineses dirixidos por Chiang-Kai-Chek, e os comunistas dirixidos por Mao Zedong. E nunha especie de guerra civil como é esa, obviamente a presenza estranxeira non é ben vista, sobre todo se son ingleses e estadounidenses, que non destacan por favorecer o progreso dos países que colonizan. Nesta película vemos principalmente un vello barco estadounidense que se atopa fondeado fronte a unha cidade chinesa, na que cada vez teñen peor prensa. E a historia xira en torno a Jake Holman (Steve McQueen), un maquinista que está namorado das máquinas dos barcos e pasa totalmente do resto das cousas, incluídas cousas, persoas e países. Xa imaxinades que a mestura de todo iso dá lugar a un cóctel explosivo.

É asignado a un vello cañoneiro chamado o "San Pablo" (que foi confiscado aos españois nas guerras do 98), e cando chega alí para facerse cargo da súa máquina, atopa un ecosistema bastante curioso, que non viu nunca antes. Os mariñeiros non fan practicamente nada, porque todo o traballo duro fano unha tropa de chineses que viven dentro do barco, teñen os seus propios xefes e camarotes, onde durmen hacinados e cobran un salario mísero. Por se non chegara con iso, o barco non fai nada útil, así que se dedican a dar paseos polos ríos cercanos para simular que vixian algo, e fan simulacros moi celebrados como atraccións de feria polo poboación cercana.

Cando chega, intenta facer unha revisión ao fondo da máquina, porque lle dá a impresión de que algo non funcionaba ben, e detecta uns erros que requiren unha reparación. Pero ao propoñer iso, o xefe de maquinas chinés considera que se cuestiona a súa autoridade, e os xefes militares estadounidenses están de acordo con iso, porque non queren rachar o difícil equilibrio que se dá no estraño barco. Pero finalmente o motor falla e cando intentan facer a reparación, o xefe chinés morre nun desgrazado accidente, pero bótanlle a el a culpa. Iso fai que comece a caerlle bastante mal a todo o mundo no barco, pero iso a el dálle igual.

Nese momento a situación en China comeza a complicarse, e os estadounidenses son cada vez peor vistos, e comeza a haber incidentes coa poboación local (que non coa do barco). Cando os mariñeiros baixan a divertirse, van sempre ao mesmo burdel todos xuntos, e alí prodúcense incidentes bastante feos, porque algúns deles son xente bastante nobre que quere sacar a aquelas mulleres da prostitución, pero outros dos mariñeiros son uns malnacidos que queren aproveitarse delas. De novo, isto non fai nada popular a Holman.

Por se non chegara con iso, pola zona tamén hai un misioneiro cristián estadounidense que decide declararse apátrida, que critica o militarismo do seu país, e quere integrarse en China por crerse totalmente querido polos autóctonos, ata que descubre coa súa morte que non estaba moi enterado da situación real do país. A el acompáñao unha profesora (Candice Bergen) que está encantada intentando ensinar algo aos chineses, e que acaba namorando de Holman, aínda que esa historia tampouco acaba demasiado ben.

E a película vai transcorrendo así, nun barco vello e oxidado que representa a un país estranxeiro nun entorno cada vez máis hostil, e un capitán (Richard Crenna) que pretende pasar desapercibido e non meterse en líos dos que non ía poder saír, pero que ao final acaba tomando decisións algo máis audaces para resultarlle útil a alguén. Iso si, acaba tamén morrendo porque aquí sálvanse poucos.

Saúdos.

A teoría do todo

Hai uns anos fixeron unha película sobre a vida de Stephen Hawking que parece que está moi ben, e tiña este mesmo título. Pero aquí non vou falar da película, que aínda non a vin, senón sobre un libro titulado así e que fala sobre ese tema que tanto obsesionou a este magnífico físico.

Este verán lin varios libros sobre física teórica (pero a nivel moi superficial e divulgativo, que a min a cabeza non me dá para máis) e este foi e será o último deles. Xa é o antepenúltimo dos libros en castelán que merquei no Círculo de Lectores, xa clausurado. Só quedan dous máis, un de relatos e outro sobre educación, que seguramente veredes reseñados aquí nas vindeiras semanas.

Este libro fala, como dicía, dese tema que tanto obsesionaba a Hawking (e supoño que a moitos outros físicos teóricos), que é a "Teoría do Todo", unhas leis físicas que funciones en todas as situacións, lugares e momentos. Xa se atoparon nos últimos séculos, se non entendín mal, catro leis ou forzas que están máis ou menos controladas, pero son lixeiramente incompatibles entre elas, porque hai momentos ou situacións, como os átomos ou o Big Bang, onde unhas leis se cumpren e outras non. Se non me engana a memoria, esas catro forzas son a gravidade, a cuántica, a forza nuclear febre e a forza nuclear forte.

Resulta interesante saber isto, pero como intuiredes, en canto se profundiza minimamente en calquera destes temas, a cousa vólvese moi espesa. Nestes libros insisten moito en usar poucas ou ningunha fórmula, cousa que se agradece, pero tamén insisten bastante en non usar apenas gráficos explicativos, que penso que si resultarían bastante útiles. Pero quen sabe, se cadra quitar fórmulas xa condiciona tamén que haxa que quitar gráficos para explicalas. Pero de ser posible, penso que estarían moi ben.

Despois disto, penso que vou descansar xa durante algún tempo destes temas tan sesudos, haberá que explorar outros territorios.

Saúdos.