No corazón do mar (película)

No título deste artigo tiven a precaución de aclarar que falo dunha película, porque hai case catro anos lin a novela na que está baseada, e será mellor diferencialas. Por se vos interesa, pinchando aquí podedes ler o artigo que escribín sobre a novela. A película é bastante fiel ao libro, polo tanto, o que contei daquela é perfectamente válido de novo neste momento.

A película foi dirixida en 2015 por Ron Howard, e os principais papeis foron para Chris Hemsworth, Benjamin Walker, Cillian Murphy, Tom Holland, Brendan Gleeson e Ben Whishaw. Hai que ter en conta que os dous últimos protagonizan unha historia paralela na que Herman Melville busca e coñece a un dos supervivintes da traxedia, 30 anos despois de que sucedera, para atopar a inspiración que o levará despois a escribir "Moby Dick", que non trata do mesmo pero é parecida. O resto de papeis tratan sobre a historia orixinal do baleeiro "Essex".

A historia trata sobre o baleeiro "Essex", fletado en Nantucket, illa do norleste de Estados Unidos onde está asentada boa parte da industria baleeira a comezos do século XIX, sobre 1820. A Owen Chase téñenlle prometido que sería o capitán dun novo baleeiro, debido á súa moita experiencia e éxito. Pero non é orixinario da illa, e iso sempre pesa na industria, polo tanto terá que aceptar ser primeiro oficial ante o capitán George Pollard, inexperto pero de familia importante na illa. Está claro que as relacións non van ser boas dado ese inicio.

Comezan a travesía e axiña comproban que no Atlántico sur apenas quedan baleas. Alguén dilles que no Pacífico hai moitísimas, así que superan o Cabo de Fornos e suben cara a liña do Ecuador, para dende alí, separarse da costa. Efectivamente, a moita distancia da costa, atopan campos de baleas ben cumpridos, e comezan a caza. Co que non contaban é que un dos cachalotes os atacara a eles, aparentemente con moita intelixencia, e destrúa completamente o seu baleeiro.

Só conseguen salvarse fuxindo en tres pequenas balsas, e a partires dese intre, o seu único obxectivo é volver á costa para salvar a vida, pero incluso iso lles costa bastante. Para acadalo, teñen que chegar incluso ao canibalismo. Ao final conseguen chegar pero a experiencia transformoulles totalmente a vida.

Saúdos.

A romanización en Galicia

No ano 2009 merquei o libro do que vou falar agora, tocoulle esperar quenda durante 13 anos, e máis que puido ser. Daquela estaba eu suscrito ao Círculo de Lectores, onde mercaba libros en castelán (porque xa pechou), e a Biblos, onde merco libros en galego (porque aínda segue funcionando). Tiña unha certa "obriga" de mercar un libro en cada plataforma cada bimestre, e nalgunhas ocasións a oferta non me chistaba demasiado, e acaba elixindo libros que podían ser interesantes pero que non me apaixoarían, como podería ser este.

En primeiro lugar debo dicir que o libro titúlase "A romanización en Galicia", e foi escrito por Ana María Suárez Piñeiro, que agora (non sei se daquela) é profesora de Historia Antiga na Universidade de Santiago de Compostela. Así que algo debe saber do tema. Pertence á Serie Keltia da Editorial Toxosoutos, da que xa teño mercado algún libro anteriormente. A historia, arqueoloxía, o pasado de Galicia é un tema do meu interese. Se cadra non está en primeira liña, pero interésame.

En calquera caso, a lectura resultoume algo insulsa, por moi xeral e pouco concreta. Ten pouco máis de 100 páxinas. Fala primeiro extensamente dos diferentes modelos de romanización que propoñen os teóricos do tema, como aculturación, integración, emulación, adaptación... E despois estuda ese mesmo concepto en diferentes lugares fóra de España, como a Galia, a Dacia, a Xermania, ou o norte de África, para rematar analizando o fenómeno en España e en Galicia. E remata o libro cunhas curiosas táboas estatísticas sobre epigrafía en estelas funerarias: quen dedica, a quen, que deuses se nomean, etc.

Saúdos.

Sissi

Si, si, recoñezo a posible estupefacción que poida provocar a presenza dun comentario sobre esta película neste blog, pero fun incapaz de resistirme á tentación de ver que nunha cadea da TDT española botaban seguidas as tres películas da saga. A tentación non foi velas todas, porque xa supoñía que a primeira ía satisfacer dabondo a miña curiosidade, e así foi. Por outra banda, non teño eu moi claro se eu vin algunha vez unha película austríaca, pero estou case seguro que esta saga está entre o máis exitoso da súa produción histórica.

A película foi dirixida en 1955 por Ernst Marischka (dirixiu a triloxía completa), para total lucimento da actriz Romy Schneider (a primeira princesa e despois emperatriz austríaca Isabel, coñecida como Sissi) e de KarlHeinz Böhm (o emperador Francisco Xosé I). Como non creo que volvamos falar aquí de cine austríaco (Schwartzenegger aínda non actuaba, polo visto), non creo que pague a pena mencionar ao resto do elenco, aínda que non deixa de resultar curioso que a nai de Romy Schneider tamén facía o papel da súa nai na película (de feito, o parecido é moi salientable).

Pois probablemente os austríacos estean moi orgullosos destas películas e da nostalxia do Imperio Austro Húngaro (cando se rodaron, ese Imperio aínda se viñera abaixo só unhas décadas antes). Pero a historia está ambientada no seu momento de máximo apoxeo, a mediados do século XIX. De feito, parece como se rodaran esta triloxía para conmemorar os 100 anos pasados dende o suceso. Tamén podemos comentar que o reinado desta desdichada muller abrangueu toda a segunda metade do século XIX, e que as películas parecen ser bastante fieis á súa historia, que xa digo, foi bastante máis triste do que poderíamos pensar. Pero imos falar só desta primeira película (as outras non as vou ver), que é máis alegre.

A nai do novo emperador Francisco Xosé I, que é unha argallante, está buscándolle muller, cando el non ten demasiada presa nese tema. E pensa que a princesa Elena de Baviera, a súa sobriña, é a candidata ideal. Avisa á súa irmá, a nai de Elena, para que a leve á festa de aniversario do emperador, alí presentalos, e que xa quede selado o compromiso. O emperador é coñecedor de todos estes manexos, pero pasa bastante. Pero para disimular un pouco, deciden que nesa inocente viaxe tamén as acompañe a irmá pequena Isabel, coñecida como Sissi, que é unha rapaza máis desinhibida, non moi pendente das convencións sociais, e moi impetuosa e simpática. E o emperador, que a coñecía dende hai tempo, pero había moito que non a veía (de feito son curmáns), queda prendado de Isabel, non de Elena, con gran disgusto para as dúas irmás argallantes. A trama é así de chorras, así que imaxinade as seguintes, aínda que creo que a vida da señora deu para moito.

Saúdos.

O imposible

Curioso caso o desta película. Produción totalmente española, pero con elenco británico, rodada en inglés e no estranxeiro, e que tivo un grande éxito. Exemplo de que poden facerse bos produtos audiovisuais sen vivir en Hollywood e sen pretender avasallar a ninguén con soberbia. Polo menos aparentemente.

A película dirixiuna no ano 2012 Juan Antonio Bayona (que grazas a esta película xa está tendo moito prestixio a nivel internacional), e no elenco destacan Naomi Watts e Ewan McGregor, como os pais da familia, e Tom Holland como o fillo maior. O resto de papeis son moi secundarios. Aínda que na película contan a historia como se a familia de vacacións en Indonesia fora inglesa ou estadounidense, realmente sucedeulle a unha familia española, que colaborou na escritura do guión, concretamente a nai, que era doutora.

Unha familia acaba de chegar a un paradisíaco "resort" de Indonesia para pasar o Nadal de 2004, cando se produce o fantástico tsunami que todos lembramos naquela zona. A familia está formada pola parella e tres fillos. Despois do impacto da xigantesca onda contra o hotel de luxo (que por outra banda é un edificio de planta baixa, non unha torre nin nada parecido), a familia queda separada en dous núcleos.

Por unha banda, a nai e o fillo maior. Pola outra, o pai cos dous fillos pequenos. Ningún dos dous grupos sabe do outro ata días despois, así que xa non conservan moitas esperanzas de volven xuntarse todos. A nai sofre graves feridas cando está fuxindo da onda, e cando consegue chegar ao primeiro hospital, dánlle unha certa prioridade para operala, porque a ferida do peito e da perna teñen moi mala pinta (ela mesma é doutora e sábeo). O fillo maior, que está con ela, por un erro de organización no hospital, tamén perde o contacto con ela durante unhas horas, incluso chega a pensar que morreu, pero finalmente atópanse de novo.

O pai segue unha traxectoria totalmente diferente. Deixa que leven aos seus dous fillos pequenos con outras familias a un refuxio seguro nas montañas, mentres el segue buscando á muller e fillo maior, aínda que xa ten poucas esperanzas de atopalos. Vai mirando en todos os hospitais da zona, para saber se alí está ingresada a súa muller ou fillo, e incluso chega a perder temporalmente o contacto cos seus dous fillos pequenos. Pero por unha grande casualidade, no último hospital que lle queda por mirar, localiza de novo aos seus dous fillos pequenos e tamén ao fillo maior, que os xunta coa nai. Operan á nai e marchan para Singapur nun avión da compañía de seguros contratada coa viaxe.

Si, emotiva película. Obviamente, o que máis chama a atención, para ser unha produción netamente europea e principalmente española, son os efectos especiais necesarios para recrear o tsunami e todos os desastres producidos a partir del, o caos e a destrución xeralizada. E non están nada mal, certamente.

Saúdos.

Do piñeirismo ao Consello da Mocidade

Hai máis de oito anos que un bo amigo que é un dos máximos expertos na historia do nacionalismo galego me agasallara con este libro, do que era un dos seus coautores. Xa sabedes que, para un libro, caer na miña biblioteca, é case garantía segura de esquecemento e ostracismo durante varios anos, para despois pasar a ser candidato a ser lido. Hainos que aínda esperaron máis.

Neste libro, editado pola Fundación Moncho Reboiras, e coordinado principalmente polos historiadores Xoán Carlos Garrido Couceiro e Uxío Breogán Diéguez Cequiel (aínda que hai varios artigos máis, de menor calado), fálase da historia do nacionalismo galego nunha época duns 30 anos. Máis ou menos dende que comezou a Guerra Civil ata mediados dos anos 60, cando nacen a UPG e o PSG, que máis ou menos dan lugar ao BNG uns anos máis tarde.

Obviamente, a figura de Ramón Piñeiro, que falaba de non actuar en política e si na cultura, pero que despois acabou militando no PSOE, non queda moi ben parada. El falaba de impregnar de galeguismo a todos os demais partidos e de non crear ningún propiamente galeguista ou nacionalista. Postura respectable pero que, obviamente, non gusta nada en determinados entornos. 

O que máis me chamou a atención foi a figura de Antón Moreda. Nacido no ano 34 en Galicia, tivo que emigrar de pequeno a Sudamérica, fíxose galeguista no exilio, e decidiu volver a Galicia no ano 60, cando tiña 26 anos. Os conflitos que tivo co grupo "piñeirista" naqueles anos, foron tan terribles e inesperados, que volveuse tolo e estivo internado nun manicomio na Terrá Chá durante uns 40 anos, ata a súa morte, que sucedeu hai uns 10 anos, aproximadamente. Moi interesante historia, da que xa se ten falado nalgún libro e película galega dos últimos anos.

Saúdos.

Avanoa

Hai algún tempo oín falar deste musical, de clara orixe coruñesa. Sae do empeño de varias escolas de música e teatro da cidade. Por exemplo, o elenco saíu da Escola Galega de Teatro Musical e da Rock School Coruña. E entroume a curiosidade por ver que saía de aí. Cando asistín, levei a sorpresa de que unha das actrices principais fora alumna miña. Cousas que pasan.

Como supoño que sabedes, nos musicais habitualmente hai partes faladas e partes cantadas. Obviamente, as partes faladas enténdense mellor, e permítenche entender a historia. Nas partes cantadas, entre que non todo o mundo vocaliza ben, ou esforzos na voz fan que non se entenda tan ben, e que están soando instrumentos que poden enturbiar a letras, se algo non se entende moi ben, tampouco pasa nada grave. Pero é que neste musical non hai partes faladas, só hai partes cantadas.

Polo tanto, non sei se sabería explicarvos exactamente que historia se contaba no musical. Leo na súa web un breve resumo da sinopse e cóstame relacionalo co que eu vin no teatro... Fala de que dous xóvenes que formaban parella, Canavar e Masina, fundaron unha empresa dixital e fixéronse inmensamente ricos. Agora, xa maiores, e coas ilusións perdidas, ven como outros mozos máis ambiciosos queren facerse cos mandos da empresa para facela menos humana e máis maquinal, pero tamén terán oposición.

Saúdos.

Morte accidental dun anarquista

Creo que xa vin esta obra en montaxe teatral en varias ocasións, pero creo que é a primeira vez que a vexo en galego. Paseino en grande vendo a obra, pola reacción final do público parece que non fun o único. A compañía encargada de facelo é moi fiable e a obra tamén, así que non había marxe de erro.

"Morte accidental dun anarquista" é a obra de teatro máis coñecida do autor teatral Darío Fo (que recibiu o Premio Nobel de Literatura en 1997, decisión moi criticada polo Vaticano, ao que non se lle coñece autoridade moral nin intelectual nese tipo de temas). É do ano 1970, e segundo o autor, está baseada nalgo que sucedeu en Estados Unidos en 1921. En calquera caso, en Italia, país do autor, onde a obra causou furor dende o primeiro día, din que lles lembra moito a algo que sucedeu nese país en 1969.

A compañía encargada de levalo á escea en galego é Talía Teatro, moi fiable e que raramente decepciona. O papel principal foi para Toño Casais, pero tamén están por alí clásicos da compañía como Artur e Dani Trillo, ou Marta Ríos.

Por se non sabedes de que vai, nunha comisaría italiana infíltrase un chalado que se fai pasar por xuíz do Tribunal Supremo, nun principio, porque despois desenvolve máis papeis, sen control. Supostamente vai investigar como sucedeu a morte dun anarquista que se tirou por unha fiestra desa mesma comisaría algún tempo antes. Ao facelo, vai desvelando que a investigación do caso non se fixo con todo o rigor necesario.

Pero vaia, coñecendo ese país, tampouco estraña tanto.

Saúdos.