Pánico no Transiberiano

Hai uns días pasoume unha cousa curiosa buscando novas películas. Hai moitos anos oín falar con paixón dun escritor estadounidense chamado H.P. Lovecraft. Dicían que as súas novelas de terror eran moi interesantes. Pola razón que fora, aínda que o personaxe me interesa, aínda non me animei a ler ningunha das súas novelas ou relatos, pero algunha vez caerá. Pero un día destes lembreime del e quixen ver algún documental sobre a súa vida e obra para intentar entender a mitomanía que arrastra. E intentei ver algunha película baseada neles, pero non foi doado. O máximo que atopei foi unha lista de películas "lovecraftianas" en Youtube e cheguei a esta que comento neste artigo, que me resultou amena de ver.

"Pánico no Transiberiano" (o título orixinal era "Horror Express") foi unha produción británica e española do ano 1972 dirixida por un tal Eugenio Martín (vaia, vin outra obra súa, a serie "Juanita La Larga"). No elenco había estrelas anglosaxonas como Christopher Lee, Peter Cushing ou Telly Savalas, e outras españolas como Silvia Tortosa ou Helga Liné. Tamén chama a atención Alberto Mendoza, un actor arxentino que naquela época actuaba moito en España, e que nesta película facía un papel que lembraba moito a Rasputín, e que por momentos parecía o mítico actor español Paul Naschy.

A historia é un disparate, pero resulta divertida de ver. Un antropólogo británico atopa en China a comezos do século XX o cadáver conxelado dun humanoide que cre que lle vai servir como proba para demostrar a certeza da Teoría da Evolución de Darwin. A súa intención é levalo en secreto nunha caixa grande no Transiberiano. Xa antes de partir, na estación de Pekín (que ten toda a pinta de ser a de Delicias en Madrid), se produce un primeiro incidente, cando un ladrón que intenta roubar a caixa, queda morto e cos ollos en branco.

No tren vai moita xente que lle aporta moita chicha á historia. Por exemplo, vai outro médico británico que é amigo pero tamén algo rival do antropólogo antes mencionado. E sobre todo, un conde polaco e unha condesa rusa, que van acompañados por un místico chalado (que se parece a Rasputín). O médico inglés, moi curioso por saber que poder levar o outro na caixa, soborna ao encargado do vagón de equipaxes para que mire no interior, pero é a segunda víctima, e ademais o humanoide consegue escapar da caixa. 

Xa estrañados por tantas mortes, fanlle no propio tren unha autopsia ao empregado do vagón, e ven que o seu cerebro está totalmente liso no seu exterior, polo tanto está totalmente baleiro de contidos e recordos. Chegan entón á conclusión de que a "criatura", cando ataca a outra persoa, aparte de matala e cegar completamente os seus ollos, absorbe os seus recordos e coñecementos. Por iso conseguiu saír da caixa, porque a súa primeira víctima era un ladrón que sabía forzar pechaduras.

Co desenvolvemento da historia, vaise sabendo que esa "criatura" realmente é un habitante doutro planeta ou galaxia que foi deixado no noso planeta hai millóns de anos (aquí debe estar a relación con Lovecraft que algúns viron), e que lembra todo o que absorbe das súas vítimas, e que o consegue mediante uns ollos luminosos que só poden percibirse na escuridade. Nun determinado momento, apagar as luces é o método que utilizan para localizalo, cando sospeitan que pode estar xa no corpo dunha nova víctima pero non conseguen velo.

E non vou desvelar moito máis, porque pasan moitísimas cousas, e iso que a película é curta, non chega nin a 90 minutos. A criatura vai pasando dun personaxe a outro, vai conseguindo cousas como resucitar como zombis a persoas ás que matara previamente. A conclusión final da película é trepidante.

Para min foi un pequeno descubrimento, así que recomendo vela, porque non se pasa nada mal.

Saúdos.

Espero chegar en breve

Aquí hai unhas cantas cousas que contar. Hai un par de anos foi a primeira edición do festival "Viñetas dende o Atlántico" que non foi dirixida por Miguelanxo Prado. A persoa encargada de coller o relevo foi o coruñés Manel Cráneo, persoa moi activa e con moita iniciativa. Como era previsible, comezou a súa dirección engadindo algunhas cousas que non se fixeran ata aquel momento.

Unha delas foi traer a autores portugueses, e máis concretamente a Chili com Carne, unha coñecida asociación portuguesa que se dedica é edición e promoción de fanzines e de publicacións underground nese país. Polo que parece, a súa sede central está en Cascais, preto de Lisboa. Entre outras cousas, puxeron un "stand" na feira" e fixeron unha exposición no local da Agrupación Cultural Alexandre Bóveda.

Nunca lin un cómic en portugués, pero supoñía que me resultaría factible, así que fun ao seu posto para ver que material tiñan á venda. Como a oferta era moi variada, non sabía eu por que decidirme, así que lle dixen á persoa que alí atendía unha información que podía valerlle de algo para comezar a negociación. Díxenlle que me gustaba bastante a ciencia-ficción. Cousa que é certa, pero que podería facer pensar que teño unha obsesión con ese xénero, e non é certo, pero sempre é un comezo para desencallar ese tipo de situacións.

En canto dixen iso, a súa mirada foi para "Espero chegar em breve", un pequeno cómic no que o autor Nunsky facía unha versión gráfica do relato do mesmo nome escrito en 1980 polo mítico autor Philip K. Dick, un dos máis prestixiosos dentro dese xénero. Ese volume forma parte dunha colección chamada Mesinha de Cabeceira, asociada a un fanzine do mesmo título.

A verdade é que hai non poucos relatos e novelas escritos por Dick que foron levados á gran pantalla, o máis coñecido deles é "Blade runner". Pero tamén é certo que foi moi prolífico e escribiu moitas obras, un total de 36 novelas e 121 relatos. 

Polo que parece, a saúde mental do tipo foi algo feble en bastantes momentos da súa vida. Se cadra de aí sae a temática das súas obras, moi centradas en personaxes atormentados e paranoicos, sempre dubidando de cuestións como a identidade. Por se non chegara con iso, xuraría que algunha vez lin que el opinaba que a súa mellor obra era unha titulada "Confesións dun artista de merda", que era a única que non era de ciencia-ficción. Síntoo moito, pero vendo a cantidade de obras súas que si son de ciencia-ficción e que gustan tanto a tanta xente, non lle vou facer demasiado caso.

Neste relato en cuestión, un astronauta chamado Víctor Kemmings vai crioxenizado nunha nave espacial que ten que facer unha viaxe duns dez anos. Pero nada máis saír, a intelixencia da nave dáse de conta de que el só (vai con moitos máis tripulantes, pero aos outros non lles pasa o mesmo) leva a mente consciente. Polo tanto, a nave vai extraendo recordos da súa mente para propoñerlle situacións na que el poida interactuar durante todo ese tempo, xa que na nave non hai aire nin ninguén con quen falar. Ou sexa, tremenda paranoia.

Saúdos.

A illa do tesouro (banda deseñada)

Un ano destes, na feira Viñetas dende o Atlántico, atopeime atendendo un dos postos a un ex-alumno co que me levaba moi ben. A verdade é que non lembro exactamente a quen pertencía aquel "stand", pero si sei que un dos produtos que vendía (porque me autoimpuxen a obriga de mercarlle algo) eran cómics da colección ClasiComix, ou sexa, a colección Clásicos Revisitados.

En canto vin que tiñan unha versión de "A illa do tesouro", o clásico de Robert Louis Stevenson, debuxado por un tal André Valente, que é un autor brasileiro que reside en Francia, decidinme por el. Lin a magnífica novela orixinal hai uns corenta anos e sempre me fascinou. Hai algunhas persoas que din que é a mellor novela da historia, eu non chego a tanto pero ando cerca desa opinión.

O único que vou comentar aquí desta coñecidísima historia son varios detalles que me chamaron a atención. O primeiro, cerca do comezo aparece a única figura feminina da historia, e o seu debuxo vaise "borrando" aos poucos. Nun determinado intre, o debuxante recoñece que lle doe que a única personaxe feminina da historia desaparecese por completo, cando parece que tiña bastante forza.

No tramo central, cando van chegando á illa onde supostamente se atopa o tesouro, a folla divídese verticalmente en dúas metades, e vai contando simultaneamente o que vai pasando nos dous bandos, o dos piratas e o dos "bos". Creativa e innovador solución. Por outra parte, teño a sensación de que na parte final simplificaron moito a historia, que daba algo máis de sí.

Saúdos.

O paso do noroeste. As aventuras do capitán Duchesnoy

Vaise achegando unha nova edición do salón de banda deseñada Viñetas dende o Atlántico, e lembrei que tiña na casa non sei cantas obras dese tipo aínda sen ler, así que puxenme con varias delas (hai que recoñecer que se len axiña).

A primeira obra que lin tiña unha pintaza. Titúlase "O paso do Noroeste. As aventuras do capitán Duchesnoy". O guión é do escritor Xavier Queipo e o debuxo é de Primitivo Marcos. Se non entendín mal, Xavier Queipo xa escribira uns anos antes unha novela sobre esa temática e Primitivo converteuna en novela gráfica. Foi editada por Galaxia, que non me soa que teña moita traxectoria en banda deseñada.

Para os que non o saiban, o Paso do Noroeste é un mítico paso entre os xeos do Ártico que permitiría ir do Atlántico ao Pacífico sen ter que rodear América polo sur nin cruzar pola canle de Panamá. Foi moi buscado e explorado durante séculos, sobre todo polos europeos. Polo que parece, a obra é totalmente de ficción e aproveita algúns feitos sucedidos en Europa para darlle máis lustre.

Vendo o apelido do principal protagonista, parece claro que Francia é quen leva a voz cantante. A expedición parte de Brest a finais do século XVIII. A armada francesa non quere revelar cal é o obxectivo real da expedición, así que maquíllana tamén de científica, pero iso obrígalles a contratar a un naturalista chamado Mirabeau, que terá bastante influencia en moitas peripecias da expedición, aínda que inicialmente non estaba previsto que fora así.

Paran nas Azores, despois nun porto de Terranova, e nese intre revelan cal é o seu verdadeiro obxectivo. Teoricamente íanse enfrontar a asentamentos ingleses nesa mesma ruta, pero atópanos xa abandonados, e non dan con seus inimigos en ningún momento. Os momentos de máis tensión son nalgúns enfrontamentos con esquimós.

Outra das tensións é que, cando a expedición marcha de Francia, aínda impera alí a monarquía, e o capitán Duchesnoy ten unha orixe nobre, da que presume moito. Aceptan con recelo a Mirabeau, que é claramente republicano e non o esconde.

Cando estaban na viaxe de volta polo Atlántico, o seu barco naufraga, polo que parece debido ás embestidas dun polbo ou lura xigante. Só Duchesnoy sobrevive e é recollido por un barco de pescadores vascos, que o levan a Hondarribia.

Unha vez reposto, entra en Francia e cre que a situación política é a mesma que había cando marchou, pero resulta que estalou a revolución, caeu a monarquía e os nobres coma el son pasados pola guillotina. Ao principio, el presume da súa orixe porque cre que lle abrirá portas, pero ten moita sorte e todos lle perdoan a vida porque entenden que leva anos fóra do país e que aínda non é consciente do cambio radical que tivo lugar. Acaba morrendo só na miseria e deixa como único legado a historia da súa expedición.

Saúdos.

Sendeirismo en Babia e Luna

Hai uns días Viaxes O Lóstregho estivo no noroeste da provincia de León facendo sendeirismo nas fermosísimas comarcas de Babia e Luna. Certo é que a base operativa estaba en Villablino, a capital da comarca da Laciana, pero todos os días facíamos os quilómetros que nos levaban un pouco máis cara ao leste ás comarcas antes mencionadas. Como xa sabíamos, o lugar era espléndido e as rutas tamén o eran, pero hai que recoñecer que tivemos bastantes problemas para completalas, como veredes a continuación:

- Ruta 1 (luns): Babia Alta. Ruta circular que comezaba en Piedrafita de Babia, subía a un chozo de pastores e basicamente rodeaba a Peña Larga, pasando pola aldea de Cacabillo. Na segunda parte pasábase xunto á Laguna Grande. Daquela non o sabíamos, pero foi a ruta que fixemos máis completa, pero houbo un tramo polo medio que tivemos que facelo un pouco por libre, guiándonos pola intuición, xa que tiñamos como referencia unha estrada e unha aldea. Outros días non tivemos tanta sorte.

- Ruta 2 (martes): Anel de Luna. Ruta circular, a máis esixente das previstas, de algo máis de 20 quilómetros. Comezamos en Robledo de Caldas e, como sempre, os primeiros quilómetros todo ía moi ben, o camiño estaba claro e non había dúbidas na sinalización. Pero pasamos un valado cunha porta e aí comezaron as dúbidas. Non volvimos ver ningún sinal máis en ningures. Seguindo a traxectoria que víamos na ruta deunos por subir por un camiño por onde había cabanas de pastores (algo moi habitual neste tipo de rutas), pero despois dun par de horas por alí, non veíamos saída e parece que estabamos algo lonxe da ruta. Non quedou máis remedio que dar volta.

- Ruta 3 (mércores): Fontes do Sil. Ruta con forma de raqueta (primeiro lineal e despois circular) que sae da aldea de La Cueta, a que está a máis altitude na provincia de León (uns 1400 msnm). Poderíamos dicir algo parecido á ruta anterior. A primeira metade moi ben, non había demasiada perda. Estabamos chegando á parte culminante, a zona onde xorden os primeiros mananciais do río Sil, e comezaron a desaparecer as marcas de sendeirismo habituais. Volvimos atopalas pero foinos imposible atopar as da baixada, así que tivemos que voltar polo mesmo camiño da ida. E aínda así vimos uns cantos camiños paralelos que parecían ser correctos.

- Ruta 4 (xoves): Vega de Carbajal. Unha ruta curtiña e moi sinxela que nos tiña reservada tamén unha sorpresa, totalmente inesperada. Ruta circular que comezaba en San Emiliano, pasaba pola aldea de La Majúa, despois ía a Candemuela, e de aí iría a Pinos, para volver a chegar a San Emiliano. Pois entre Candemuela e Pinos había que subir e baixar un monte cunhas porcentaxes de inclinación importantes. Subímolo por un lado, pero chegou un punto en que nos foi imposible localizar o camiño de baixada, porque só había precipicios que nos farían despeñarnos.

- Ruta 5 (venres): Lago Chao. Último gatillazo, por razóns totalmente diferentes ás anteriores. Ruta sinxela, moi ben sinalizada (non como as anteriores). Todo ía de marabilla ata que chegamos cerca do lago e os regatos e turbeiras da zona nos impediron pasar. Tristísimo.

Alguén que lea isto pode pensar que o sendeirismo é moi frustrante. Para nada. Hai que recoñecer que a racha desta semana foi terrible, e nunca víramos nada parecido. Algunha destas cousas pasa cada certo tempo, pero tan concentradas non. Seguro que o superaremos.

Saúdos.

A Coruña en acuarelas

A verdade é que non resulta moi acaída a sección de "Banda deseñada" para esta obra, pero crear unha específica para ela (que seguramente ficará soa alí) tampouco me parece gran idea. O caso é que no Culturgal do ano 2024 finalmente fíxenlle gasto no posto de Almacén de Fábulas, unha miniempresa montada por Anabel Ramudo que basicamente vende as acuarelas pintadas por Eduardo Baamonde.

Teñen cadernos de diferentes cidades e vilas de Galicia. Eu merquei a da Coruña, que ten 64 páxinas. Editárono no 2018, pero por algúns símbolos que veñen nalgunhas das acuarelas, parece que maioría foron pintadas a finais de 2017 e comezos de 2018.

Saúdos.

Jack o Destripador

Por razóns que non veñen ao caso, nos últimos días oín falar de novo do famoso caso de Jack o Destripador, e viñéronme ganas de ver algunha película que tratara o tema. Supoñía que algunha de cine clásico habería, dada a obsesión dos británicos co tema, e obviamente non me equivocaba. Agora ben, esta que vin eu decidiron darse certa libertadas e variaron lixeiramente a historia. De feito, o título orixinal da mesma era "O inquilino", e parece que previamente Hitchcock fixera unha película muda titulada igual e da mesma temática, así que esta versión da historia debía estar xa correndo pola zona.

"Jack o Destripador" foi dirixida en 1944 por un tal John Brahm, director alemán do que nunca oíra falar. Os tres principais papeis do elenco son para Laird Cregar (quen fai do asasino en serie), Merle Oberon e George Sanders. Un par de curiosidades. Polo visto, no caso real os investigadores comezaron a chamarlle "Jack o Destripador" ao sospeitoso principal porque o suposto autor lle mandou cartas á policía e nunha delas asinaba con ese nome. Por outra banda, o actor Laird Cregar morreu poucos meses despois de facer a película, cuns 30 anos de idade, polo visto polas secuelas físicas do adelgazamento para que lle deran máis e mellores papeis, xa que medía dous metros e pesaba moito máis de 100 quilos. Pero non lle valeu de moito.

A historia é máis ou menos coñecida. A novidade aquí (que non semella coincidir coa realidade) é que a causa dos asasinatos a mans dese tipo débese a que unha artista abandonou ao seu irmán, e el suicidouse debido á pena. Así que el decide vengarse das mulleres artistas. Nos primeiros asasinatos dos que se fala na película a verdade é que mata a "artistuchas" da rúa que non triunfan en absoluto. Pero o principal da trama consiste en que intenta matar a unha xa máis famosa e coñecida, pero a salvan no último momento. Nese intre, cando está acurralado, tírase a través dun cristal do teatro e cae ao río. Certo é que o tipo resulta do máis sospeitoso dende o primeiro intre. Xa se lle ve que é raro, pero é que ademais manifesta uns costumes e hábitos do máis estraño, que obviamente espertan as sospeitas de todo o mundo, ata Scotland Yard se entera.

Polo que parece, no caso real, o asasino matou a cinco prostitutas no barrio de Whitechapel (moi cerca da Torre de Londres e da Ponte da Torre), nun intervalo breve de tempo, dun par de meses. En todos os casos, degollaba ás víctimas e tamén extraía algúns órganos internos (ás veces máis, ás veces menos, suponse que o medo a ser descuberto lle facía apresurarse ás veces). Naqueles anos, máis ou menos naquela zona, tamén houbo outros seis asasinatos que alguén quixo atribuirlle a el, pero semella claro para os investigadores máis serios que non hai demasiadas similitudes.

Si que chama a atención que se produciran tantos casos tan brutais nun período de tempo e espazo tan pequeno, e que despois pararan por completo e non se producira nada parecido en ningún outro lugar (parece que ninguén foi capaz de atopar ningún caso similar que continuara coa serie). Parece que case todo Londres sufría unha gran superpoboación na época e grandes bolsas de pobreza. E obviamente, aínda que houbo e hai teorías do máis variadas, semella que o caso quedou sen resolver.

Saúdos.