Un hotel de primeira sobre o río

Xohana Torres é unha autora galega que ten moito prestixio, pero que tivo bastante pouca produción, e que ademais quería ser moi anónima, non lle gustaba nada a fama. Creo que escribiu sobre todo poesía e un pouco de teatro. O Centro Dramático Galego, na súa errática traxectoria dos últimos anos, propiciada principalmente polo desleixo da Xunta, con bo criterio na miña opinión, decidiu rescatar unha das poucas obras de teatro que escribiu, titulada "Un hotel de primeira sobre o río".

A escolla do equipo artístico foi algo arriscada, polo que parece. A dramaturxia foi a cargo de Gonçalo Guerreiro e María Torres, ou sexa, Elefante Elegante, grupo coruñés principalmente dedicado a teatro infantil, pero que tamén fan teatro para adultos. Cando é así, creo que son sempre espectáculos moi visuais e coloridos, e agradécese moito, como foi neste caso. O elenco está formado por sete actores e actrices bastante descoñecidos (eu creo que non coñecía a ningún): Iván Davila, Raquel Espada, Sofía Espiñeira, Merche Pérez, Nicolás Otero, Pablo Sánchez e Lidia Veiga.

A historia, aparentemente, é ben simple, aínda que teño a sensación de que nesta montaxe se simplificou aínda máis para deixar sitio ao colorido e o movemento típico dos dramaturgos. Ruth é unha muller que vive nun val no que uns especuladores queren forrarse facendo complexos turísticos de luxo. Ela négase a vender, e aparecen varios personaxes que van axudala nas súas conviccións ou contradicilas. Por exemplo, uns sobriños, fillos da súa irmá que vivía en Alemaña e que xa morreu, e que era copropietaria dos terreos.

Pero xa digo, a trama semella como secundaria e bastante fácil de seguir, e o foco semella estar posto nas curiosas "coreografías" e atuendos dos outros seis actores, que ás veces saen de cor celeste, ás veces de verde, ás veces de vermello, e fan cousas ben curiosas no escenario. Pero entendo que xente que ten máis atracción polo teatro máis tradicional, con diálogos ben construídos que expliquen a historia en detalle, puidera sentirse incómoda ou desagradarlle a proposta. A min non me desagradou.

Saúdos.

O porco de pé

Cando se cumpren 95 anos da creación da novela "O porco de pé" por parte de Vicente Risco, a compañía Producións Teatrais Excéntricas atrévese a facer unha versión teatral da mesma. Pero esta compañía resulta moi fiable. Texto de Pepe Sendón, dirección de Quico Cadaval e elenco formado por Víctor Mosqueira, Evaristo Calvo e Patricia Vázquez. Que podía saír mal? Os tres actores están moi ben, pero hai que recoñecer que Víctor Mosqueira, que fai os papeis duais de home-cocho e ten que pasar dun rexistro a outro en cuestión de décimas de segundo, destaca especialmente.

A novela e a obra fala do ambiente caciquil do Ourense de comezos do século XX. Vendo algunhas estrañas cousas que pasan por alí (cando escribo estas liñas, están sendo as eleccións municipais, que tamén teñen moita presenza na obra), semella que a obra segue sendo moi actual.

Entre os tres actores representan os seguintes papeis: Madame Blavatski, o Elocuente Pregoeiro, o Porco Celidonio, Baldomero García, o Alfaite Nogueira, Dona Nicasia, O Doutor Alveiros, os cabezas parlantes Outeiriño e Forcadela, o Advogado Barbeito, Lolita Piné, os Siameses de Ventosela, Suso e Clodomiro, o Conde, a Venus Victrix, as Criaturas Soñadas (o Anarquista, a Porca Vingativa, o Niilista, a Fascistoide, o Matachin Bolchevique) a Tenista Celidonia, Miguel Primo de Rivera, a Muller-Araña, o Demo e xentes que van á homenaxe a Don Celidonio. Esta listaxe atopeina na descrición do vídeo da obra en Youtube, obviamente eu sería totalmente incapaz de reproducila, algúns non sei nin sequera quen son. A obra é tan dinámica que están saíndo continuamente personaxes novos que enriquecen a trama.

Saúdos.

A aventura do Poseidón

Pois como dicíamos, o ciclo de cine clásico da 2 trata este mes de películas estadounidenses de catástrofes. Tivemos avións, edificios, e agora tocaba un barco. Lembrade que a gran estrela desta época foi o produtor Irwin Allen, que estaba especializado nese tipo de temáticas, gloria que pouco lle durou.

"A aventura do Poseidón" foi dirixida en 1972 por Ronald Neame. O reparto é bastante coral, aínda que se cadra ten algo máis de protagonismo Gene Hackman, o machirulo que salva a máis xente. Entre os demais, o elenco non está mal, ten a Ernest Borgnine, Red Buttons, Shelley Winters, Stella Stevens, Leslie Nielsen e Roddy McDowall, por dicir aos que máis coñecidos poden resultar agora, 50 anos despois.

Como habitualmente neste tipo de películas, a historia non ten demasiada chicha. Un transatlántico que vai polo Mediterráneo (aos estadounidenses estas cousas non lles pasan nas súas augas, vaia) é embestido por unha onde xigante dun tsunami. Como resultado diso, volva e queda coa quilla para arriba. Un pequeno grupo toma a decisión de seguir a un impetuoso sacerdote novo con moito caracter, para ir ascendendo na estrutura do barco e chegar así á zona das hélices, xa que supostamente alí o casco do barco é moito máis fino que no resto. Efectivamente, chega ata alí un grupo de só 5-6 persoas, que son rescatadas polas forzas italianas ou gregas.

Pero tamén como sucede sempre nestas tramas, hai múltiples intrahistorias que trufan a película. Por exemplo, o transatlántico está xa obsoleto e vai a Grecia para o seu desguace no seu último traxecto público. E o representante dos armadores está metendo presión para que o barco vaia a toda máquina. Iso e non levar lastre fai que a embestida da onda o volque, cousa que non tiña por que suceder, polo visto.

O sacerdote que lidera o grupo que se salva é moi enérxico debido á súa xuventude e ten moitos conflitos previos con outro sacerdote máis vello. Vai un matrimonio formado por un policía e unha ex-prostituta que o marido "sacou da rúa". Tamén vai outro matrimonio que van a Israel para ver por primeira vez ao seu neto. Unha rapaza que cantaba na orquestra do barco perdeu a todo o seu grupo, incluído o seu querido irmán, no impacto inicial. Hai un vello solteirón polo medio. Dous irmáns, o máis pequeno deles un rapaciño que sabe a estrutura do barco de memoria, e que dá a idea de subir ata as hélices. E a súa irmá maior semella estar namorando do sacerdote xoven.

Por certo, non o dixen antes, todo isto sucede na emotiva noite de Aninovo.

Saúdos.

Sangre de muérdago (Sangue de visco??)

Había xa varios anos que oíra falar desta banda e tiña ganas de vela actuar en directo. Supostamente son un grupo de folk que canta en galego, o seu nome é claramente español e o grupo está (máis ben estaba) radicado en Alemaña. Vaia, un lío!! O outro día fun velos á Sala Garufa e xa me fixen unha idea mellor do que significa este proxecto musical.

O grupo foi fundado e é liderado polo galego Pablo Caamiña Ursusson. Comezaron hai uns quince anos e creo que xa o fundou cando estaba en Leipzig. Polo que dixo durante o concerto, semella que foi máis ben un exilio voluntario, non obrigado por ningunha razón concreta. Alí rodeouse de músicos variados aos que convenceu do seu proxecto musical. O seu camarada principal é o alemán Georg "Xurxo" Börner. Tanto é así que xa deixaron Alemaña e afincáronse nalgún lugar da provincia da Coruña (algo me dixeron, pero prefiro non revelalo), e seguen os dous xuntos no grupo. O outro día tocaron acompañados por un violonchelista e un clarinetista (presentáronos brevemente ao final, pero non lembro os seus nomes).

O seu estilo supostamente é "neofolk" (xuraría que nunca vira esa palabra) cantado en galego. Non sei, a min deume a sensación de ser case como folk americano, moi semellante á música de cantautor, pero con instrumentos máis tradicionais europeos. Canta sempre Pablo normalmente acompañándose da súa guitarra acústica. Xurxo toca a nickelharpa (se non sabedes o que é mirádeo en Internet, pero vén sendo algo así como unha mestura de violín e zanfona). E xa dixen antes que no concerto do outro día tamén había un clarinete e un violonchelo. Só nun par de ocasións, Pablo non cantaba, deixaba a guitarra e collía a zanfona, e cada vez que o fixo, tocaron seguidas un par de pezas instrumentais.

A música do grupo resulta agradable pero é tremendamente lenta. Dígoo porque no folk é relativamente habitual que teñan máis presenza os ritmos rápidos que os lentos. As cancións nas que cantaba Pablo eran moi lentas, todas sen excepción. E o que é peor para min, parecéronme todas moi semellantes, fíxoseme un concerto moi monótono. As cancións máis movidas e que, se non me engano, provocaron as maiores ovacións, foron esas que xa mencionei, instrumentais con Pablo á zanfona. O grupo debería tomar nota dese detalle, pero seguro que xa o fixo.

Saúdos.

O coloso en lapas (ou Inferno na torre)

Recoñezo que ao traducir os títulos de películas ao galego partindo dende o castelán (feo vicio que debería abandonar) ás veces quedan algo insulsos. Esta película, que seguro que coñecemos todos, tivo o título orixinal de "Towering Inferno". En Hispanoamérica chamárona "Inferno na torre" (bastante ben) e en España descolgáronse cun delirante "El coloso en llamas", moi poético pero xa algo máis desviado. Botábana hai unhas semanas no ciclo de cine clásico da 2, que este mes é cine estadounidense de catástrofes.

Foi dirixida por John Guillermin en 1974 e o elenco estaba encabezado por Paul Newman e Steve McQueen, cunha rivalidade laboral considerable, xa que cobraron exactamente o mesmo, e tamén na pantalla. Despois, xa en papeis secundarios, aparecen William Holden, Faye Dunaway, Fred Astaire, Susan Blakely, Richard Chamberlain, O. J. Simpson, Robert Vaughn, Robert Wagner, e Jennifer Jones. É importante resaltar que o produtor foi Irwin Allen, especialista neste cine de catástrofes.

A historia non ten moita chicha. En San Francisco vaise inaugurar o rañaceos máis alto do mundo, con case 140 andares, e vai haber unha festa no último andar. Cando están aplicando toda a potencia para iluminar o edificio enteiro, xurde un incendio nunha sala de máquinas intermedia, e o incendio esténdese axiña en todas direccións. As persoas que asistían á festa perden toda posibilidade de saír, xa que o sistema eléctrico falla e o fume enche as escaleiras de todo o edificio. Hai que idear algunha fora de saír. Inténtanno pousando helicóptero na azotea, pero vai moito vento e hai un accidente. Dende un edificio cercano, obviamente máis baixo, botan un cable sobre o que irá unha pequena cabina que permite salvar a varias persoas, ata que un insensato con moitas ganas de saír provoca que rompa o cable e el caia ao baleiro. Finalmente fan estoupar uns xigantescos depósitos de auga que hai no alto do edificio. Eso apaga todos os lumes que estaban activos, pero a fabulosa corrente de auga tamén mata a algunhas persoas.

Esa é a historia xeral, polo medio hai moitas intrahistorias. Os dous heroes principais da operación antiincendios son o arquitecto do edificio e o xefe de bombeiros, que a pesar da aparente rivalidade machirula, acaban colaborando con fluidez. O incendio foi provocado porque o construtor quería aforrar costes, e díxollo ao seu xenro, que era o contratista dos materiais, e el aforrou e os cables eléctricos non eran da mellor calidade. E despois hai todo tipo de situación, amores, amantes, timadores, senadores, e demais fauna estadounidense.

Saúdos.

A louca historia de Galicia

Xa hai varias décadas (25-30 anos facilmente) que sei da existencia dunha compañía galega de teatro chamada Fulano, Mengano e Citano. Vin algunha obra deles e algún deles (Manuel Pombal) tivo unha certa presenza na TVG, pero xa digo, moi nos inicios, así que seguramente falamos dos anos 90. Hai unhas semanas viñan actuar ao Fórum Metropolitano da Coruña, e a proposta temática semellaba atractiva, así que me animei a ir. Teñen un Facebook e nalgún artigo dun xornal vin que a compañía está formada por catro actores: Manuel Botana, Suso Pando, Marcos Alonso e Manuel Pombal. Pero a min paréceme un pouco raro. Nesta obra actúan tres, en todas as fotos aparecen tres, e de feito, creo que o nome da compañía tamén fai referencia a que son tres.

Esta vez viñan coa obra "A louca historia de Galicia", na que se propoñían contar varios miles de anos de historia desta zona do planeta facendo multitude de personaxes entre os tres. Non ía eu con moi altas expectativas, pero recoñezo que o pasei bastante ben, e o público opinou o mesmo, porque ovacionou efusivamente ao final. Sospeito que parte da culpa foi do último sketch, no que se falou da terna de partidos políticos PP, PSOE e BNG na época de bipartito, co ocaso de Fraga e a irrupción de Feijoo.

O único vídeo que atopei en Youtube (se cadra hai máis, pero non fun quen de atopalos nunha busca rápida) desta compañía é dunha obra anterior. Éche o que hai.

Saúdos.

Picasso: branco no recordo azul

Como xa saberedes moitos de vós, porque se está comentando bastante, este ano cúmprense 50 anos da morte de Picasso. A Coruña foi unha das cidades onde viviu (xunto con Málaga, Barcelona, París e supoño que algunha máis de Francia). Só o fixo durante 4 anos, dende os 10 ata os 14, aproveitando que o seu pai era profesor na Escola de Belas Artes da cidade, e que el era alumno da mesma. Pero algunha xente di que eses anos foron esenciais, xa que foi cando decidiu que quería dedicarse á pintura, e que aquí perfeccionou a súa técnica de debuxo, que xa era moi depurada.

Si, pola cidade e nalgúns dos xornais da cidade (sobre todo aquel máis veterano) hai pegadas do paso de Picasso pola Coruña. Parece que xa fixo ou deixou aquí algunha mostra de que podía ter moito talento. Pero levouse todo con el, e hai fotos nas que se lle ve pintando algúns dos famosos cadros posteriores, e na parede ou nalgún moble vense algunhas das obras menores que pintou aquí. Polo tanto, parece que as levou sempre consigo, conservounas e as tiña en boa estima.

No Museo de Belas Artes pode verse ata finais de xuño a exposición "Picasso: branco no recordo azul", que intenta recrear como foi aquela época da súa vida, e que pegada deixou na súa obra posterior o seu paso pola cidade. Está dividida en dez seccións que abordan diferentes aspectos desta perspectiva. Por exemplo, unha das que me sorprendeu foi a sección que fala da súa faceta de escritor, que eu descoñecía por completo. O título da exposición está tomado dun verso dun dos seus poemas. Poemas que, por certo, non me pareceron moi inspirados, pero como eu non conecto moi ben con ese arte, se cadra si teñen moito valor.

Saúdos.