Tesis

A verdade é que xa nin a lembraba. Pero o outro día botaban na 2 "Tesis", a primeira película dirixida por Alejandro Amenábar, e decidín vela. Porque lembraba que me gustara moito no seu día. E así foi. Como dicía Eduardo Noriega no coloquio posterior, e estou totalmente de acordo con el, non envelleceu nada mal. Está claro que o detalle tecnolóxico de que na película se estean vendo continuamente cintas de vídeo VHS agora chirría un pouco, pero quitando iso, penso que segue sendo moi visible. É do ano 1996, José Luís Cuerda é un dos produtores e aparece como super-secundario en varias escenas. E todo o protagonismo é para Ana Torrent, Fele Martínez e Eduardo Noriega, aínda que Xabier Elorriaga tamén ten un papel destacado na historia.

Por se non a vistes, Ángela (Ana Torrent) é unha estudante de Ciencias da Comunicación que está facendo unha tese sobre a violencia audiovisual e as súas razóns e motivacións. O seu director de tese intenta conseguirlle un material sobre o tema na facultade, e non se sabe moi ben como, consegue un de primeira calidade, tanta, que morre dun infarto mentres o visualiza. E ela consegue ese material case de casualidade.

Contacta con Chema (Fele Martínez), que é coñecido na facultade como un friki ao que lle interesan moito ese tipo de cousas. Amósalle a cinta que provocou a morte do seu director de tese, e descubren que é unha "snuff movie", unha película onde se amosan asasinatos e asaltos reais, e que son moi valoradas no submundo que poboan os trastornados que buscan ese tipo de material.

Xuntos, por varios indicios, comezan a sospeitar que Bosco (Eduardo Noriega) está implicado no asasinato da moza que aparece na cinta, que desapareceu hai uns anos, e que era alumna desa mesma facultade.

Un ritmo trepidante lévanos cara ao final cuns xiros de guión e sorpresas bastante interesantes para ser unha película española de 1996 dirixida por un rapaz de vintepoucos anos, que aínda non rematar a carreira. Se non a vistes aínda, non a perdades. Isto serviume para lembrar que Alejandro Amenábar é un dos personaxes máis interesantes das últimas décadas do cine español, con diferenza.

Saúdos.

Star Trek: Na escuridade

Recoñezo que nunca vin nada da longuísima saga de "Star Trek". Comezou sendo primeiro unha serie de varias tempadas, sagas, versións, spin-offs, con centos de capítulos, e despois en películas xa levan unhas 15. Onte pola noite metinme por primeira vez no universo "trekkie". Non estivo mal, porque a película é recente, e os efectos especiais son moi avanzados, pero tampouco me pareceu tanta cousa. Seguramente repetirei cando me cruce con outra da saga, polo menos ata que me canse, claro.

A que eu vin foi "Na escuridade", película do ano 2013 dirixida por J.J. Abrams. Do longo elenco de actores e actrices, só coñecía a Benedict Cumberbatch e Peter Weller, e soábanme algo Zoe Saldaña e Karl Urban. Do resto, seguro que son moi coñecidos agora, pero eu estou algo ou bastante desconectado do cine actual. Así que os actores e actrices que eu máis coñecía van morrendo ou desaparecendo dos elencos, e emerxen novas figuras ás que eu tardo bastante en poñerlle cara.

A trama principal da película trata sobre o enfrontamento da Flota Estelar cun personaxe chamado Khan, villano mítico desta saga, que polo visto é un super-humano, ou sexa, un humano xeneticamente modificado. Está protagonizado por Benedict Cumberbatch (ten pinta de que xa é e vai seguir sendo durante unhas décadas unha superestrela do cine mundial), que se marca un papelón. Buf, a trama é moi enrevesada, pero como todo transcorre no ano 2200 e pico, a tecnoloxía é moi avanzada, non hai nada imposible, e por moi peregrino que pareza un xiro de guión, cabe a posibilidade de que se produza. Entretemento puro, adrenalina e acción. Ao final ganan os bos, e polo que me pareceu ver, o malo non foi eliminado, senón crioxenizado, así que poderán sacalo da neveira cando necesiten facer caixa.

Unha cousa que me chamou a atención é que, antes dos títulos de crédito, hai unha escea que non ten case nada que ver co resto da historia. Seguramente é un alarde de efectos dixitais, tan en boga agora, para deixar á xente anonadada xa dende o comezo. Pero aí xa coñecín ao famoso Spock e fun pillando algunhas claves da saga, como que a nave Enterprise non debe ser vista por civilizacións máis atrasadas, para que non condicione a súa evolución futura, ou que Spock é un tipo moi recto e eficiente, pero pouco emotivo. Esta escea só serve de escusa para que o impulsivo capitán da nave sexa relevado do seu posto, aínda que esa situación pouco dura.

Saúdos.

Bicos roubados

No cine europeo, Francia é un dos transatlánticos máis poderosos. No propio país teñen moita estima e orgullo polo seu cine, e ademais non o fan mal. Teñen escolas e estilos propios, e moitos directores, actores e técnicos de calibre mundial. Pero a min non me termina de enganchar, recoñézoo.

Un dos seus directores máis reputados foi François Truffaut. Comezou triunfando cunha película titulada "Os 400 golpes", que xa comentei neste blog hai uns meses. E como debía estar moi contento coa creación do personaxe protagonista daquela película, aínda neno, chamado Antoine Doinel, decidiu crear unha saga de películas en torno á súa vida, sempre protagonizada polo mesmo actor, Jean Pierre Léaud, que na vida real ía crecendo xunto coa personaxe das películas. Hoxe, no espazo de cine clásico da 2 botaron a terceira das películas desa saga, titulada "Bicos roubados", e que coincide coa época da súa xuventude. Gustome bastante pouco, igual que me disgustara a primeira, así que non creo que pique se deciden ir botando máis películas desta historia.

A trama está baseada na xuventude de Antoine. É expulsado do exército, pero é que ninguén entende por que se alistou voluntario, se claramente non tiña cualidades. Intenta conseguir algún traballo, pero dura pouco porque bastante inepto. E o máis divertido desta película, con diferenza, é que consegue traballo, no que aínda dura algún tempo, nunha axencia de detectives. Ao final acaba traballando como reparador de televisores, na última parte da película. Todo iso vai en paralelo coa súa estraña relación "sentimental" con Cristine, que polo visto se desenvolve nas seguintes películas.

Na miña humilde opinión, o actor non é bo. Na película que vin hoxe, que supostamente é boa, vinlle escenas nas que claramente o facía mal, ou a montaxe era mala ou o era a dirección, porque senón non lle atopo explicación. A min non me transmite nada, se cadra é un problema meu. Ou é mala a dobraxe, quen sabe, pero dáme a impresión que xesticula dun xeito bastante estraño para o que di nos diálogos. Ademais, o personaxe non conecta comigo. Nos "400 golpes" xa non o fixo, e agora que creceu, ségueme parecendo tan gilipollas ou máis que antes. Así que o vou deixar, se me ofrecen algunha película máis da saga, creo que vou pasar.

Saúdos.

Relato dun estalido xordo

Rematei as vacacións de Semana Santa lendo un libro que levaba case 12 anos en espera. Hai moitos libros na miña biblioteca que teñen que esperar tempo para ser lidos por min, pero con este tiña unha certa vinculación adicional, pero iso non lle serviu para avanzar moito máis na lista de espera.

O autor é un rapaz novo (daquela) chamado Pablo García Martínez, de Arzúa, que gañou a V Edición do Premio Biblos - Pazos de Galicia cunha novela curta titulada "Relato dun estalido xordo". Polo que acabo de ver, sospeito que non escribiu máis, ou polo menos non vexo anuncios de novas obras, en Internet non hai case nada sobre el, e o pouco que hai é sobre esta obra, publicada no 2009.

A miña vinculación adicional vén do seguinte feito. O Premio Biblos - Pazos de Galicia, tristemente só tivo sete edicións, e como xa dixen, esta obra ganou a quinta. Era un premio literario moi interesante, xa que estaba destinado a autores novos, menores de 25 anos, que escribiran en galego. E o premio, ademais da consabida figura, era a publicación do libro na colección de Biblos, que non está nada mal, e o máis salientable era que o autor ou autora pasaría un mes aloxado nalgún dos establecementos que forman parte de Pazos de Galicia, para ser titorizado por un escritor xa consagrado. Neste caso, a Pablo tocoulle en sorte Manuel Rivas.

E a miña vinculación é que tiven a sorte de ser convidado á entrega do premio. Eu daquela era presidente dunha importante asociación cultural galega, e lembráronse de min para convidarme á entrega de premios. A min ese tipo de eventos nunca me chamaron moito a atención, pero aquela vez decidín aceptar a invitación. E non era doada, porque a entrega de premios tiña lugar un venres ou sábado polo serán, xa os días eran longos (sería primavera ou verán, supoño), e era na Casa Grande do Bachao, fantástica casa de turismo rural que está no concello de Santiago de Compostela, á beira do río Tambre. Un sitio fantástico, onde pasamos uns gratos momentos coa entrega do premio e a cea posterior.

En canto á novela, non está mal. Déixase ler con agrado, pero é que ademais remata dun xeito fantástico que a min me gusta moito. Supoño que teredes visto películas ou lido libros que nos últimos momentos desvelan "algo" que dinamita todo o anterior, é dicir, que ao saber iso trastoca o significado de todo ou case todo o anterior. A min ese é un efecto que me gusta moito, e nesta noveliña haino, o cal fixo que a miña valoración xeral mellore.

En xeral, a maior parte da novela trata sobre unha noite de xolda durante as festas do patrón dun grupo de seis rapaces, mozos e mozas. Só hai dúas pequenas excepcións. Varios pequenos capítulos polo medio que falan sobre unha relación sentimental entre dous deles, algúns anos despois daquela noite. E un breve capítulo ao comezo, titulado "A mecha", no que un rapaz que sufría frecuentes migrañas, ten que ir a Urxencias porque unha noite se atopa bastante mal.

SPOILER: Pois no último e tamén breve capítulo, titulado "O estalido", desvélase un dato moi significativo. Resulta que aquel rapaz que sufría migrañas, morreu aquela noite debido a unha meninxite que non puido superar. E chegou a un acordo coa Morte, e foi que 10 anos máis tarde, íalle deixar que saíra un día a dar unha volta, e podía vir acompañado de unha persoa, a que el escollera (obviamente, o seu acompañante morrería). E decidiu escoller ao seu mellor amigo. Nese momento, decátaste de que na noite de xolda que narra a novela, as aparicións do rapaz morto son "fantasmais". A noite remata con que o seu mellor amigo sofre un golpe ao final da noite de farra, e deciden que hai que levalo ao hospital. O seu pai encárgase de levalo no seu propio coche, pero sofren un accidente no que morre, polo menos o rapaz (do pai non queda moi claro, pero é secundario na historia).

Saúdos.

Elisa e Marcela. Amigas e amantes

Nos últimos anos cruzouse comigo moitas veces a historia de Elisa e Marcela, as dúas mulleres que casaron na Coruña en 1901, feito que resultou moi escandaloso para a pacata sociedade da época. 

Acabo de ler o libro escrito por Narciso de Gabriel, o profesor da Universidade da Coruña que máis investigou e desvelou sobre o caso, polo que parece. Polo que conta, en torno ao ano 1993 estaba investigando sobre outro tema, os expedentes ao profesorado a comezos do século XX, e atopouse con esta historia, xa que Marcela tiña praza de profesora en Dumbría e desapareceu do seu posto. El non sabía absolutamente nada deste tema e comezou a investigar. Editou a primeira versión do libro en 2008 e tivo bastante éxito, sobre todo polo que lle axudaron algúns articulistas como Manuel Rivas a espallar a fama da historia.

Eu lin a segunda versión, de 2019, que ten basicamente todo o da primeira, pero se lle engadiron algunhas cousas descubertas nos últimos anos casualmente. Por exemplo, apareceron noticias confusas sobre Elisa (a que se fixo pasar por Mario para casar). Segundo algunhas delas, suicidouse cando estaba chegando nun barco a Veracruz (México), despois de casar cun danés con quen non quería consumar o matrimonio. Pero as datas non coincidían e resultaba todo pouco crible. Outra versión, se cadra algo máis fiable, dicía que morreu de cancro en torno a 1940. En canto a Marcela, unha descendente dela púxose en contacto con el por e-mail, e contoulle máis historias da familia. Polos datos que daba, semella que a historia era certa.

Tamén nos últimos anos, a compañía de teatro A Panadaría fixo unha divertida obra de teatro sobre a historia, que tivo moito éxito. E tamén nos últimos anos Isabel Coixet dirixiu unha película sobre a historia, algo controvertida, pero que tamén tivo o seu certo éxito. Con este libro pecho o círculo sobre este interesante suceso.

De todo isto saco a conclusión de que Elisa ou Mario era unha muller, pero con caracter e atributos facilmente asimilables aos homes. Chamoume a atención, por exemplo, que en Portugal, onde estiveron algún tempo despois de fuxir da Coruña, a animaron a vestir de muller e todo o mundo dicía que lle quedaba mellor a roupa de home. Ela dicía que era hermafrodita, pero seguramente era algo excesivo. E quixo botarlle unha man a Marcela para que levara de mellor forma a maternidade da filla que tivo cun home que non quixo asumir a súa parte.

Pero vaia, o tema é tremendamente complexo. E ademais, os máis de 100 anos que pasaron da historia cambian moito a perspectiva. Pero como iconos da diversidade sexual son fantásticos.

Saúdos.

 

Os mitos gregos

Comecei forte esta Semana Santa, lendo "Os mitos gregos" de Robert Graves. Tiña uns cantos libros para escoller, de temáticas variadas, pero casualmente o outro día vin un fragmento da transmisión da nova obra de teatro do Centro Dramático Galego, titulada "O charco de Ulises" e baseada en parte na mitoloxía grega, e decidinme por este libro.

O libro está moi ben, sempre tendo en conta como é a mitoloxía grega clásica, na que se mesturan deuses, xigantes, titáns e humanos de forma bastante estraña, uns pasan de mortais a inmortais por estrañas razóns, case todos son capaces de transformarse en seres doutras formas (uns máis que outros, claro) e, en definitiva, é mitoloxía, e as historias hai que collelas con moitísima cautela, porque incluso sendo flexibles mentalmente, hai veces que xa non sabes por onde saír.

O libro está estruturado nos seguintes sete capítulos:

- No principio

- Os deuses olímpicos

- Sobre heroes, deuses e homes

- Minos e Teseo

- Tebas e Micenas

- Heracles (nalgúns sitios coñecido como Hércules)

- Os argonautas e Medea

E hai que ter en conta que non se mencionan dúas historias posteriores moi coñecidas grazas a Homero. A Odisea, porque que eu lembre, o nome de Odiseo ou Ulises non sae en ningún momento. Nin a Ilíada, novela na que se conta a guerra de Troia (tamén coñecida como Ilión). Si que aparecen Agamenón, Menelao, Príamo, Paris e Helena, pero non se fala da guerra de Troia, que veu despois.

En definitiva, que se pasa moi ben lendo o libro, pero claramente botei algo en falta ao final. A este libro víñalle de marabilla un glosario de nomes ao final, para saber en que lugares se mencionaba a cada personaxe. Porque hai centos de personaxes, e hai frases autenticamente endiañadas con dez ou doce nomes entre amigos, inimigos e familiares, resulta moi denso e imposible de seguir o fío por momentos.

Saúdos.

Salomé

Como xa dixen aquí algunha vez, non me desagradan en absoluto as películas de temática bíblica, sobre todo os clásicos dos anos 50 e 60, tan ampulosas e esaxeradas, con escenarios grandiosos (daquela non había efectos especiais que puideran recrealos) e grandes estrelas. Así que nunha cadea de televisión fascistoide española, aproveitando a Semana Santa, botaban "Salomé", película que non me soaba ter visto, e deille unha oportunidade. 

Foi dirixida en 1953 por William Dieterle. O papel principal foi interpretado por unha deslumbrante Rita Hayworth. Do resto do elenco destacaban Stewart Granger, facendo o papel do centurión Claudio, un lugartenente de Poncio Pilatos, que se namora de Salomé, pero que ao mesmo tempo é defensor e case seguidor de Xoán Bautista. E tamén estaba Charles Laughton facendo de Herodes Antipas, padrastro de Salomé e rei de Galilea, que non fai nada contra Xoán Bautista porque cre que non resulta perigoso, aínda que cada vez máis xente do seu entorno lle pide que o encarcele e mate. Herodes cre que se lle fai algo a Xoán, entón si, todo o populacho se erguerá contra el.

Ao mellor estou confundido, pero eu cría que Salomé, por algunha razón, quería a morte de Xoán Bautista, e que se alegraba moito cando o mataban, e lle ofrecían a súa cabeza, pero nesta película polo menos, a historia non é así, en absoluto.

Salomé é filla de Herodías, a nova muller de Herodes Antipas. Dende nova vive en Roma. Pero é expulsada de alí por Tiberio, por ser estranxeira e porque un xeneral romano quere casar con ela. Polo tanto, con moito disgusto, volve a Galilea, para vivir coa súa nai e o seu padrastro, que apenas a lembraba, pero que agora comeza a fixarse na súa deslumbrante beleza. Dende Roma, é acompañada polo centurión Claudio, que viña tamén acompañando ao novo gobernador da zona, Poncio Pilatos.

Cando chegan, xa se atopan con Xoán Bautista, un profeta que está anunciando a chegada dun novo mesías. Xa ten bastantes seguidores, aínda que pobres, e algúns están confundidos e afirman que el é o novo mesías, a pesar de que el insiste en que é outro. A Poncio Pilatos non lle gusta demasiado, pero pasa bastante del. Salomé tamén pasa moito del, de aí a miña confusión. E xa se descubre que Claudio era amigo del e que lle profesa simpatía.

A principal inimiga de Xoán Bautista é Herodías, a nai de Salomé, que quere que o maten, porque insiste en que coas súas arengas está falando mal da familia real galilea, pero é case a única que ve tal perigo.

Cara ao final da película, incluso se ve como Salomé tamén lle colle cariño e aprezo a Xoán Bautista. Pero nunha festa que se dá en honra do rei, Salomé decide bailar para el, e todos saben que iso significa que a continuación se xuntará íntimamente co rei, o seu propio padrastro, ao que se lle saen os ollos das órbitas, ao ter probas certas da sublime beleza de Salomé. Na euforia do momento, Herodías lle di a Herodes que poderá gozar dela se lle entrega a cabeza de Xoán Bautista, e el accede encantado, porque non ve o momento de deitarse coa súa fillastra. Pouco despois, aparece unha bandexa coa cabeza do Bautista, e Salomé berra e deixa de danzar.

Eu xuraría que a historia era outra ben diferente....

Saúdos.