As desterradas

Xa leva varios meses de xira polo país esta obra, da que oín falar moi ben, e tiña ganas de vela. Ademais, esta montaxe é da compañía Producións Teatrais Excéntricas, e iso é garantía de éxito case total. O Teatro Rosalía de Castro da Coruña estaba case cheo. Tristemente, esta representación tivo lugar exactamente o mesmo día que morreu Piti Sanz, músico que estaba moi unido a esta compañía.

A autora da obra é Carme Varela, e a dirección é de Quico Cadaval. No elenco están catro actrices que fan sempre de monxas, Belén Constenla, Patricia Vázquez, Rebeca Montero e Rocío González, por outra banda está Melania Cruz, que nalgún momento fai de monxa pero case sempre fai de aldeá, e remata en Víctor Mosqueira, que fai un cantos papeis diferentes nos que apenas fala, como aldeán, romeiro, músico...

A historia está ambientada no mosteiro bieito feminino de San Salvador de Albeos, que acolle as reliquias de San Paio, que era daquela zona. Nos séculos XV e XVI, os mosteiros bieitos de Galicia estaban enfrontados á coroa de Castela. E a raíña Xoana decretou mediante unha carta que as monxas debían deixar ese mosteiro e marchar para o de Antealtares en Compostela, onde xa estiveran varias veces, aínda que elas alí considerábanse "desterradas". Acatan a orde (non todas) con resignación, despois de resistirse todo o que puideron.

Saúdos.

Fargo

Estes días ando con bastantes ganas de ver cine, e en Amazon atopeime con "Fargo", un dos primeiros éxitos dos irmáns Coen, que fixeron hai case trinta anos, e animeime. Non vin moitas películas desta xente, pero parece que teñen un estilo bastante particular rodando historias. Polo que parece, sobre todo vin cintas que fixeron nos seus primeiros anos de carreira, como "Arizona Baby", "Morte entre as flores" ou "O gran Lebowski".

"Fargo" foi dirixida en 1996 polos irmáns Coen (parece que Joel máis ben dirixe e Ethan máis ben produce, e guionizan xuntos). Os protagonistas principais son Frances McDormand e William Macy nos papeis principais, con secundarios memorables como Steve Buscemi, Peter Stormare, Harve Presnell e Steve Reevis. Ao comezo da película din que a historia está baseada en feitos reais, pero semella que non era certo en absoluto, senón que o puxeron para intentar condicionar ao público.

A historia está ambientada en Minnesota. Un vendedor de coches ten débedas, pero ten a sorte de estar casado coa filla dun empresario moi rico. Para intentar pagar as débedas, ocórreselle o absurdo plan de contratar a un par de delincuentes para que secuestren á súa muller, e despois repartir o rescate con eles. Pero resulta que, en paralelo, preséntalle ao seu sogro e ao socio del unha idea de negocio que pode funcionar e deciden axudarlle a levala adiante. Polo tanto, o secuestro xa non é necesario, e intenta paralo, pero non chega a tempo para impedilo.

Por outra banda, os dous delincuentes contratados resultan ser bastante salvaxes, e matan as tres persoas que foron testemuñas nun control de estradas da policía que non puideron esquivar. A xefa da policía do afastado lugar onde suceden esas mortes, que non parece moi espabilada, comeza a investigar, pero ao final si resulta ser bastante espabilada (pero toda a xente desa zona semella que non) e resolve o caso.

Saúdos.

Rebeca

Hai pouco botaron esta mítica película no espazo de cine clásico da 2, e en condicións normais a vería alí, pero houbo algo que mo impediu, que agora non lembro que puido ser, e como está dispoñible en Youtube, boteille un novo visionado, que ben o merece. Xa a vira hai moitos anos, e lembraba que estaba moi ben e a trama xeral, pero non os detalles. Unha das cousas que máis me chama a atención desta película (non sei se na novela orixinal de Daphne du Maurier sucede) é que a protagonista principal non ten nome, ou polo menos, non se coñece en ningún momento. Fascinante, porque non desaparece da pantalla en case ningún momento.

"Rebeca" foi dirixida en 1940 por Alfred Hitchcock, sendo a súa primeira película en Estados Unidos. Estivo nominada a moitos Oscars, pero só levou dous, entre eles o de Mellor Película, que foi a única vez que este director o conseguiu (e mira que fixo méritos para máis). No elenco destacan, obviamente, Joan Fontaine e Laurence Olivier, e entre os moitos secundarios destaca poderosamente Judith Anderson facendo de ama de chaves.

A trama é coñecida. Unha modesta e humilde señorita de compañía dunha señora insoportable coñece en Montecarlo a un lord inglés chamado Max De Winter. De feito, a que estaba obsesionada con trabar amizade con el é a súa xefa, pero o lord namora da súa criada e decide casar con ela inmediatamente. Algo xa se comentaba de que o lord estaba recuperándose da morte da súa anterior esposa en tráxicas circunstancias.

Chegan a Manderley, a mansión inglesa na que vive o lord, e dende o primeiro momento, todo o todos fanlle patente que a memoria da anterior esposa, Rebecca De Winter (obviamente, non aparece en ningún momento, pero case parece que si), é indeleble, e que lle vai resultar moi difícil facela esquecer e que non vai encaixar ben en ningún momento.

Polo que parece, todo o mundo a adoraba, especialmente a ama de chaves, a lúgubre señora Danvers, pero a nova esposa vai sabendo que, por exemplo, Max De Winter non tiña unha boa relación con ela e que, en parte, tivo algo ou moito que ver coa morte da súa muller, que pasaba tempadas soa nunha casiña na praia, co seu amante.

Saúdos.

O cebo

Hai unhas semanas cruceime na televisión con algo bastante raro. Supostamente estaban emitindo o programa "Versión española" da 2, na que botan películas españolas. Pero o que estaban proxectando non tiña en absoluto a pinta de ser unha película española. Polo visto, era esta coprodución hispano-xermano-suíza. De feito, o seu título orixinal está en alemán, e significaría algo así como "Sucedeu a plena luz do día". Todos os actores eran alemáns ou suízos agás unha, María Rosa Salgado, que foi unha certa estrela da época, pero pouco despois deixou a profesión ao casarse cun famoso toureiro (ejem...).

"O cebo" foi dirixida por Ladislao Vajda en 1958. Aparte da española María Rosa Salgado, o resto do elenco é xermano-suízo, destacando o papel de Heinz Rühmann, e tamén o de Gert Frobe (que fixo de Goldfinger na famosa película de James Bond).

A historia non está mal. Nun bosque cercano a unha vila suíza aparece morta unha nena de 8 anos. Descúbrea un vendedor ambulante, que como non ten moi boa fama na zona, é acusado inmediatamente do asasinato. El intenta defenderse, pero case ninguén lle cre, e acabo aforcándose na cadea.

O único que lle tiña algo de fe era o comisario xefe da zona, pero mira ti por onde, vai deixar de selo, porque marcha para Xordania cun contrato de cinco anos para organizar a policía daquel país. Pero cando xa está montado no avión para Xordania, ve algo que lle dá unha boa pista para localizar ao asasino, que el segue pensando que non foi o vendedor ambulante.

Intenta volver ao seu antigo posto, pero non llo permiten, así que comeza a investigar pola súa conta. Instálase na zona na que el cre que vive o asasino, porque ve conexión con asasinatos anteriores. Merca unha pequena gasolineira, queda a vivir alí e contrata a unha muller solteira que ten unha filla moi parecida á nena asasinada.

E dun xeito máis ou menos discreto, convértea nun "cebo humano" para o asasino, que efectivamente, vive por alí, pasa pola estrada na que está esa gasolineira, e acaba picando, con final feliz para todos.

Saúdos.

Treixadura - Camiño Longo

Dende hai xa bastantes anos, son un gran seguidor do grupo Treixadura, e creo que non me perdo ningún dos seus concertos cando se achegan por Coruña. Eu xuraría que xa levaban un mínimo de 6 ou 8 anos sen vir por aquí. Onte pola noite estiveron de novo e foi un grande éxito, coma sempre, resultan tremendamente fiables.

Non podo aseguralo, pero xuraría que era a primeira vez que viñan dende que presentaron o seu último disco, titulado "Camiño longo", publicado no ano 2022. Creo que estaba pendente da axenda cultural ou da súa web para ver cando pasarían por Coruña, pero nunca había noticias, por fin acabaron chegando. Polo que estou vendo, hai poucas cancións novas neste disco, e moitas novas versións e reinterpretacións dos éxitos de sempre.

Pois nada, como xa dicía, son moi fiables e previsibles, cando vas a un concerto sabes ao que vas, pero nunca fallan. Sobre todo ao comezo cantaron algunhas pezas que non me soaban de nada, dixeron que estarían no seu vindeiro disco, que publicarían a finais deste ano, pareceume entender. Como principal novidade no elenco, non estaba o gaiteiro Xaquín Xesteira, que foi substituído polo seu fillo Roi.

Saúdos.

Papaventos

Seguimos avanzando cara ao final da colección Biblioteca Galega 120, editada pola Voz de Galicia no ano 2002, cando se cumprían 120 anos da fundación dese xornal, e baixo a dirección editorial do xornalista Tucho Calvo. Nesta ocasión tocou ler a novela "Papaventos" de Xavier Queipo, o volume 116.

Interesante novela, xa que o escritor é moi hábil na redacción, aínda que nalgunhas ocasións moi detallista en aspectos como o léxico, entre outras cousas de especies animais, xa que é biólogo, e traballou neses labores na Comunidade Europea ata hai pouco, que se xubilou, e volveu a Vigo.

A obra basicamente conta a vida de Francis, un tradutor de orixe padronesa pero que está vivindo en California dende hai tempo, e alí gánase a vida traducindo para unha editorial. Aínda que tivo algunha relación homosexual no seu pasado (e da que non garda, en absoluto, malos recordos), acaba de comezar unha relación con Rose, unha muller de orixe irlandesa da que está moi namorado.

E simultaneamente, suceden dúas cousas que semellan ter moita relación entre sí, aínda que non deberían. O seu editor dille que hai un escritor portugués chamado José Saramago, que todos os anos soa como posible Premio Nobel, e a editorial quere dar a campanada traducindo ao inglés a última novela do autor, titulada "Ensaio sobre a cegueira". E xusto ao mesmo tempo, o seu oftalmólogo diagnostícalle unha doenza dexenerativa das súas retinas que o deixará cego en, como moito, seis meses, xa que non hai cura para ela.

Polo que acabo de ler, o Nobel déronllo a Saramago no ano 1998, e esta novela é do ano 2001. Pero parece que está baseada en feitos reais, porque o verdadeiro tradutor da obra ao inglés, Giovanni Portiero, morreu nesas circunstancias.

Francis acaba volvendo a Padrón na parte final da súa vida para rematar a tradución nun ambiente de máis tranquilidade, mentres a cegueira vai avanzando. O final é tamén bastante tráxico, pero non sei se é igual ao da realidade.

Iso si: non teño nin idea da razón pola cal escolleu ese título para a novela. Nun momento polo medio, nunha escena do máis secundaria, sae un neno chinés xogando cun papavento, e Francis axúdalle a manexala mellor, porque claramente é novato. Pero nada máis.

Saúdos.

Manuela Rey is in da house

Teño a sensación de que nos últimos tempos o Centro Dramático Galego colleu de novo un certo pulo. Semella que a dirección de Fran Núñez estalle dando algo de aire fresco, e hai bastantes producións e bastante variadas. Seguro que haberá moita xente da profesión teatral que non estea de acordo, e que saben máis ca min do tema, pero tamén é certo que é un sector no que teñen bastante tendencia a estar insatisfeitos, pase o que pase.

O caso é que onte mesmo vin unha das súas últimas producións, que xa dende o título semella pouco convencional: "Manuela Rey is in da house" (supoño que o título está en inglés, pero nin iso podería asegurar). A obra non está mal, pero hai que recoñecer que estiran o chicle dun evento ou sucedido do que se sabe moi pouco, e supoño que o fan a partir de elucubracións e moita imaxinación.

O evento ou sucedido foi o descubrimento da existencia dunha actriz galega de mediados do século XIX, que morreu pouco tempo despois sendo unha estrela do mundo teatral en Portugal, pero da que non se sabe apenas nada (sobre todo dos seus primeiros anos, dos últimos xa si).

Manuela Rey naceu en Mondoñedo en 1842. Por algunha razón que se descoñece, con poucos anos (se cadra 8 ou 10) marchou dalí cunha compañía teatral. Cabe a posibilidade de que algún dos integrantes da compañía fora familiar seu, pero tampouco está nada claro.

Despois de actuar principalmente en lugares do noroeste da península ibérica, acabou chegando a Portugal con non moitos anos, menos de 20. E alí tivo sorte e pasou a formar parte do elenco estable do Teatro Nacional Dona María II, que está no centro de Lisboa. Era xa unha estrela consagrada, e consérvase algunha fotografía. Morreu a comezos de 1866, cando só tiña 23 anos.

É unha coprodución do Centro Dramático Galego, o Centro Dramático de Viana do Castelo, o Teatro Nacional Don Joao, o Teatro Nacional Dona María II e incluso o INCIPIT, que pertence ao CSIC, porque houbo traballos de arqueoloxía (documental) debidos a esta investigación. O elenco está formado por oito persoas, catro galegas e catro portuguesas.

Saúdos.