Iribarne

Esta obra de teatro xa debía levar cerca de dous anos de xira, oíra falar moi ben dela e tiña ganas de vela, porque a primeira vez que veu á Coruña non me foi posible ir. Pero a segunda, cando pechaban a xira, non a deixei fuxir. E de novo volveron encher o Teatro Rosalía de Castro.

A obra é da compañía Butaca Zero en coprodución co Centro Dramático Nacional (CDN) e a Mostra Internacional de Teatro de Ribadavia (MIT). Non é normal que esta compañía faga producións tan grandes e potentes, pero esta vez valía a pena. A autora é Esther Carrodeguas, a dirección é de Xabier Castiñeira, e o elenco está formado por Mónica García, Xurxo Cortázar, Anxo Outomuro, Lidia Veiga, Jorge de Arcos e Esther Carrodeguas. Todos facendo de Manuel Fraga (si, as actrices tamén) en diferentes momentos da súa intensa vida. Tres horas de obra xunto cun descanso de quince minutos cronometrados.

Había, antes de vela, algo que me desconcertaba. Supostamente era unha crítica moi ácida a Manuel Fraga e a todo o que el representa (franquismo e Partido Popular). Pero me desconcertaba que a estrea da xira inicial fora en Vilalba, a vila natal de Fraga e onde supostamente o idolatran. Pero despois de vela está claro: non hai compaixón e é unha crítica feroz ao seu labor e traxectoria, e nas partes que tocan, tamén ao Franquismo (chámanlle Paquita todo o tempo). Non me explico como puido estar de xira por todas partes, con coprodución do Centro Dramático Nacional, e que non se escoitara o máis mínimo comentario da "caverna mediática madrileña".

Saúdos.

Os cabaleiros prefírenas loiras

Esta foi a terceira película do ciclo de Marilyn Monroe co gallo do centenario do seu nacemento. Seguramente é o título máis famoso da súa filmografía. Pero a min foi das que menos me interesou. Estou agora revisando na Wikipedia o argumento, e sóame moi vagamente, así que xa a estaba esquecendo. Despois de vela, tiven a sensación (e na documentación tamén o insinúan) que tiña un papel (e un salario) máis destacado Jane Russell que Marilyn. Pero Jane Russell morreu de vella e non tivo o impacto na historia do cine que si tivo Marilyn.

"Os cabaleiros prefírenas loiras" foi dirixida por Howard Hawks en 1953. Parece que tiñan pensado contratar a Betty Grable, pero despois do éxito de "Niágara", pensaron que Marilyn Monroe era moito máis rendible en todos os aspectos. Os principais papeis do elenco foron para Jane Russell, Marilyn Monroe, Charles Coburn e Elliott Reid.

Pois nada, que dúas cantantes de Arkansas que se levan moi ben e que queren triunfar na música e na vida, son moi diferentes, pero seguen xuntas para conseguir os seus obxectivos. Por razóns que xa non lembro móntanse nun trasatlántico con destino a Francia, xunto ao equipo olímpico (irían a algúns Xogos Olímpicos, digo eu), algúns ricachóns e algún detective contratado polo mozo dunha delas para asegurarse que a picarona non facía ningunha falcatruada na viaxe.

O que pasa na viaxe é todo un enredo (que estou intentando esquecer por completo), xa que o detective que vixila a unha delas namora da outra, saca fotos que poden resultar comprometedoras, e fan cousas para intentar sacarlle esas fotos. Obviamente, despois de todos os líos, a cousa acaba ben con varias vodas.

Saúdos.

O proceso

Tiña no punto de mira dende hai algún tempo esta obra, que levaba algún tempo de xira por Galicia. Non me soa que viñera á Coruña, pero en canto souben que ían representala no Centro de Usos Múltiples do Burgo, en Culleredo, non o dubidei.

Trata sobre a denuncia que o bispo de Ourense interpón contra Manuel Curros Enríquez por varios dos poemas da súa obra "Aires da miña terra". Oíra falar bastantes veces do tema e apetecíame ver unha montaxe teatral que abordara o asunto, que ao final quedou en nada.

A montaxe foi da compañía Malasombra, a autoría e dirección foi de Cándido Pazó, que sempre é unha garantía, e o elenco estaba formado por Jouse García, Marcos Orsi, Paula Pier e Xoque Carbajal. O auditorio estaba case cheo (tampouco é tan grande) e gustou moito.

Saúdos.

Niágara

Esta foi a segunda película do ciclo que RTVE dedicou a Marilyn Monroe polo centenario do seu nacemento. Cando escribo este artigo xa o botaron completo, así que xa sei de sobra que foi a mellor película (ou a que a min máis me gustou e interesou) de todo o ciclo, así que vou recomendar o seu visionado, porque é cine negro con guión retorcido e imprevisible. Marilyn estaba máis ou menos no seu papel habitual, pero nesta historia as consecuencias son menos banais que nas outras películas.

"Niágara" foi dirixida en 1953 por Henry Hathaway. Os catro papeis máis interesantes foron para Marilyn Monroe, Joseph Cotten, Jean Peters e Max Showalter, que interpretan aos dous matrimonios que se coñecen estando de vacacións nese lugar.

George e Rose Loomis son un matrimonio moi inestable que están rematando a súa estancia nas cataratas do Niágara, cando chegan alí en "lúa de mel posposta" o matrimonio formado por Ray e Polly Cutler, este moi máis estable e convencional. Coñécense porque o segundo matrimonio ía ocupar unha cabana que usaran os primeiros, pero estes aínda non marcharon, porque o marido está supostamente enfermo.

Dende o principio xa se percibe que o matrimonio Loomis non está moi unido. Rose semella moi vivaracha e despreocupada, ademais de atractiva (seguro que xa estades intuíndo quen interpreta ese papel) e o seu marido parece moi ciumento e atormentado. Pola contra, o outro matrimonio vai ao seu e intenta non mesturarse demasiado cos outros dous.

Na primeira visita ás cataratas, Polly xa descubre accidentalmente que Rose ten un amante, así que a relación comeza a parecerlle rara. Pouco despois, na urbanización onde están as súas cabanas fan unha festa con música, Rose pon no xiradiscos unha canción que lle gusta moito, e George sae da cabana e rompe o disco diante de todos. Agora xa todos ven que algo non vai nada ben.

E a partir de aquí seguen pasando moitas cousas. Aínda que a película ten máis de 70 anos, a min sorprendeume bastante, así que non vou destripala moito máis, pero xa vedes que hai un incendio prendido: amante + marido ciumento. Recoméndase o seu visionado (será a única deste ciclo de Marilyn da que diga algo similar).

Saúdos.

Nikola Tesla: o xenio da electricidade moderna

Mira que vou pouco eu a exposicións ultimamente, ou vou a algunhas que me resultan irrelevantes. Pero pasou por A Coruña hai pouco a exposición itinerante organizada por La Caixa, titulada "Nikola Tesla. O xenio da electricidade moderna" e fun vela. Xa me cruzara con ela hai un par de anos en Segovia, pero alí non tiña tempo para vela, mais esperaba que acabara chegando a esta zona algún día, como así foi.

Pois que dicir, que Nikola Tesla paréceme un personaxe fascinante, e todo o material que vexo por cerca bótolle un ollo, que nunca está de máis.

Saúdos.

O albergue da sexta felicidade

Como creo que xa sabedes, sigo con certa fidelidade o espazo de cine clásico da 2, que é os luns a última hora da noite. Hai uns meses proxectaron esta película, pero non me foi posible vela, e por algunha razón, despois tampouco a puxeron en RTVE Play (normalmente si o fan, durante máis ou menos tempo, pero si o fan). Pero como era unha película bastante antiga, busquei en Youtube, e atopeina completa e dobrada ao castelán, así que mireina alí un tempo despois. Debo recoñecer que inicialmente me producía certo recelo (sabendo algo da súa sinopse) pero finalmente resultou máis interesante do que pensaba.

"O albergue da sexta felicidade" (título moi pretencioso pero fiel ao orixinal e coherente coa película) foi dirixida por Mark Robson en 1958. O principal do elenco foi interpretado por Ingrid Bergman, Curd Jürgens e Robert Donat, o resto de papeis son moi secundarios. E obviamente está moi centrado no papel de Ingrid Bergman, xa que basicamente é un "biopic" do personaxe real Gladys Aylward, que amenazou con demandar á produtora porque dicía que o guión non contaba máis que mentiras, e especialmente indignada porque a actriz fora Ingrid Bergman, que abandonara ao seu marido e fillo para irse con outro home, e iso fora un escándalo do que ela nunca se arrepentiu. Pero finalmente Gladys non levou a cabo ningunha das ameazas.

A película fala dunha ama de chaves británica, sen traballo fixo e con certas dificultades para conseguilo, que está obsesionada con ir misioneira á China da década de 1930. Despois dalgúns intentos, consegue unha recomendación para ir a unha zona afastada e rural do norte de China, onde xa hai outra misioneira maior á que pode botarlle unha man. Chegar ata alí xa é unha odisea porque hai que ir no Transiberiano e nese intre hai guerra entre China e Rusia.

O caso é que consegue chegar e faise unha persoa moi querida e aprezada polo poboación. Uns manos máis tarde a China é invadida por Xapón, e cando chegan a aquelas montañas, deixan que ela leve aos rapaces a un lugar seguro para que non sufran o peor da guerra.

Como curiosidade, diremos que a maior parte da película foi rodada en Snowdon, no norte de Gales, usando á numerosa colonia chinesa de Liverpool como extras.

Saúdos.

Como casar cun millonario

Como sabedes, nos blogs os artigos lense na orde contraria á da publicación. Isto ten algúns problemas. Por exemplo, este artigo, que será o último que leades sobre un ciclo de películas de Marilyn Monroe, é sobre a primeira película que vin dese ciclo. Nel poñerei a miña opinión e documentación despois de ter visto xa todo o ciclo, que constou de cinco películas. Basicamente quedei coa idea que tiña desa actriz, agás nunha película que me sorprendeu bastante (pero non é esta que comento aquí). Por dicilo nalgures, a idea do título orixinal era sinxela de trasladar a outros idiomas, e en case todos os países fixérono con bastante fidelidade. En varios países de Sudamérica cambiaron "casar" por "pescar" ou "atrapar", pero a esencia mantense.

"Como casar cun millonario" foi dirixida en 1953 por Jean Negulesco. Foi a primeira película rodada en Cinemascope, pero a segunda en ser proxectada en público. O elenco estivo formado por Marilyn Monroe, Lauren Bacall, Betty Grable, William Powell, David Wayne, Rory Calhoun, Cameron Mitchell, Fred Clark e Alexander D'Arcy. Por certo, a voz cantante das mulleres parece levala Lauren Bacall, Marilyn semella algo secundaria nesta película.

A historia é ben simple, pero chirría a estas alturas da historia. Tres mulleres están obsesionadas con casarse con millonarios. Por medio de malas artes, fanse cun ático nunha zona moi céntrica de Nova Iork, e van intentar usalo para conquistar a ricachóns que piquen. Agás unha, que semella a lideresa espiritual do trío (Lauren Bacall), as outras dúas semellan bastante inxenuas e son manexadas pola outra.

Van coñecendo a homes variados, algúns ricachóns que non lles gustan demasiado, outros que lles gustan máis pero non parecen tan ricos, etc. Xa non lembro moi ben o final, que case resulta irrelevante, pero creo que un dos homes que máis lles atraía e que parecía bastante pobre, realmente era moi rico, e as tres mulleres desmáianse ao decatarse da súa falta de "vista".

Saúdos.