Juanita La Larga

Estoume aficionando a isto de ver series históricas españolas que están en RTVE Play. Casualmente en Youtube acabo de atopar unha "película" que condensa toda ou a maior parte da serie, que dura pouco máis, porque só son tres capítulos de algo menos dunha hora, pero a verdade é que non sei como farían. Como xa dixen aquí máis veces, están baseadas en grandes novelas, neste caso do literato Juan Valera, do que oín falar pero nunca lin nada. Esta obra é a segunda máis coñecida, despois de "Pepita Jiménez".

"Juanita La Larga" foi dirixida en 1982 por un tal Eugenio Martín. O elenco estivo formado por Violeta Cela, Conrado San Martín, Mercedes Sampietro, Manuel Zarzo, Queta Claver, Manuel Alexandre, Imanol Arias, Miguel Rellán e Walter Vidarte. A min sóame menos esta miniserie que outras que vin nestes días, só fixeron tres capítulos e o elenco paréceme algo menos estelar (analizándoo 40 anos despois) que outras producións, do cal deduzo que nesta serie puxeron menos medios que noutras.

A serie está ambientada a finais do século XIX nunha vila cordobesa chamada Villalegre, pero foi rodada principalmente en Cabra e Juan Valera casualmente naceu alí mesmo, así que se cadra non é tanta casualidade. Basicamente conta a hipócrita vida da conservadora sociedade daquel lugar e época con respecto aos amores entre persoas, familias, estratos sociais e todo iso.

Juana La Larga e a súa filla Juanita son famosas na vila por traballadoras e facendosas, pero tamén por ser moi independentes e non deixarse manexar por ninguén. Ademais Juanita é a moza máis lozana e desexada do lugar, pero para todos os homes, independentemente do seu estatus social.

O malo é que o home que máis se encariña con ela é Don Paco, o secretario do Concello, que xa ten máis de 50 anos e está viudo, cando ela só ten 17. Polos costumes da época, podería ser o seu avó sen demasiado problema. Pero tan encariñado está, que elas fanlle a el un regalo dunha luxosa levita, e el a Juanita dun vistoso vestido. E dálles por lucilos nas festas da vila.

E mira ti por onde, que unha das forzas vivas máis poderosas da vila é Dona Inés, a beata filla de Don Paco, que ten sete fillos cun gandul chamado Don Álvaro, que está de xolda continuamente e perseguindo a outras mulleres, pero isto non lle parece mal a ninguén. Pola contra, Inés está moi cabreada con ese capricho de seu pai, e ten como aliado ao cura, que nas misas das festas lanza afiados dardos dende o púlpito, que todo o mundo entende perfectamente.

As cousas tranquilízanse e Juanita comeza a traballar case como secretaria de Dona Inés. Don Paco observa como Don Andrés, o cacique da vila, tamén está namorado de Juanita, e decide marchar unha noite de alí, sen avisar a ninguén. Todos entran en pánico pensando que lle pasaría algo, pero está varios días fóra, incluso resolve un secuestro, e volve á vila de novo, aínda que xa moi cambiado na súa forma de pensar.

Finalmente se desencadean os acontecementos e Don Paco e Juanita acaban casando co total beneplácito de Dona Inés, que xa cambiou totalmente de opinión con respecto a este tema, e por suposto, a sociedade local o acepta, demostrando claramente a súa hipocresía.

Saúdos.

Ninotchka

O outro día vin unha película de Ernst Lubitsch que, estando ben (con ese director é imposible equivocarse), non chega ao nivel doutras que coñecía, entroume a nostalxia de ver algunha das súas películas que xa coñecía e que me fascinaron no seu momento. A principal era "Ninotchka" e fixen unha búsqueda un pouco máis intensa en Youtube, e conseguín atopala dobrada ao castelán.

"Ninotchka" foi dirixida por Ernst Lubitsch en 1939, pero esta vez o guión non foi de Samson Raphaelson (fixo o guión de nove películas deste director, pero esta non era unha delas), foi dun equipo de catro persoas entre as que estaba Billy Wilder. Os papeis principais foron para Greta Garbo e Melvyn Douglas, que estiveron moi ben secundados por actores e actrices como  Ina Claire, Sig Ruman, Felix Bressart, Alexander Granach e Béla Lugosi, que aparece só nunha escea breve ao final. É unha comedia bastante simpática.

Tres enviados da Unión Soviética están de misión comercial en París para intentar vender as xoias dunha duquesa rusa. Casualmente esa duquesa rusa vive en París e está amigada cun conde. Por casualidade, un aliado da duquesa traballa de camareiro no luxoso hotel no que se hospedan eses tres enviados, e entérase de que as xoias da duquesa están alí e vai inmediatamente a avisala. O conde escoita a conversa e vai inmediatamente ao hotel para intentar negociar ou, polo menos, dificultar a venta das xoias.

En Moscú reciben noticias de que os avances dos tres enviados son moi poucos (ademais, o conde conseguiu convencelos axiña das bondades do sistema capitalista), e mandan a unha nova persoa para resolver a xestión, dela teñen moitas menos dúbidas da súa fiabilidade ideolóxica. Quen chega é Nina Ivanovna Yakushova (Ninotchka), rigorosa e convencida comunista que axiña detecta a febleza ideolóxica dos camaradas.

O conde coñece casualmente a Ninotchka e comeza a flirtear con ela, e case inmediatamente namóranse. En calquera caso, Ninotchka pretende seguir coa xestión como se nada, pero cada vez vai caendo nas redes do conde e resúltalle máis difícil resolver o caso. A condesa, moi avispada, consegue tenderlle unha trampa para que volva a Moscú sen resolver o tema.

Esquécense do tema, e os tres enviados pouco dilixentes son enviados a Estambul para propósitos parecidos, co resultado habitual no seu caso. De novo reciben queixas en Moscú da pouca fiabilidade deses tres enviados, e piden que manden a alguén máis dilixente. O encargado do tema pídelle a Ninotchka que se encargue, e ela rexeita e prefire non ir, pero son ordes do partido, e non lle queda máis remedio que aceptar. Cando chega alí, descubre que era unha "trampa" do conde, que está alí esperándoa.

Saúdos.

Tehanu (Historias de Terramar IV)

Seguimos lendo esta saga de literatura de fantasía neste Nadal. Esta é a cuarta parte da saga de Terramar, e parece que no seu día se subtitulou "a última historia de Terramar", pero non foi certo. A autora Úrsula K. Le Guin escribiuna xa en 1990, vinte anos despois das tres primeiras, seguramente coa intención de rematala. Pero se a les, claramente vese que non vai ser a última, e que aínda vai pasar algo máis "despois", porque un dos personaxes principais que se presenta nesta novela, pega un fogonazo nas últimas páxinas dando a entender que vai ser importante nas seguintes partes (das que xa falarei dentro duns días, porque comezo agora mesmo a súa lectura).

Nesta parte non pasan demasiadas cousas. O principal é que Tenar, xa asentada e vivindo na illa de Gont despois das peripecias que viviu con Ged na segunda parte, casou e tivo varios fillos. De feito, o seu marido xa morreu hai varios anos e os seus fillos xa se independizaron e andan ao seu. Cerca da súa casa sucede un feito terrible: un grupo de moinantes que andaba por alí (ese fenómeno é cada vez máis común nas illas, os moinantes e vagamundos) formado por unha muller e dous homes, intenta matar queimándoa nunha fogueira a unha nena. Pero algúns veciños conseguen salvala no último momento. Quédanlle unhas terribles secuelas e ten o brazo dereito queimado, perdeu case todos os dedos e o mesmo lle pasa coa parte dereita da cara, perdeu a visión dese ollo. Esta neniña chámase Therru e é adoptada por Tenar.

Chégalles o aviso de que Ogion, o mago silandeiro que lle ensinou a ela, e moito antes a Ged, está morrendo. Van visitalo e efectivamente, está nas últimas, e morre ao días seguinte, pero antes diso, xa avisa de que Therru será importante no futuro. Tenar e Therru quedan unha tempada na casa de Ogion, coidando a propiedade, pero algúns moinantes que estaban na illa chegan tamén ata alí, e están rondando a casa de Ogion e o pazo de Re Albi, onde están pasando cousas un pouco raras.

Por se non chegara con iso, chega un barco de Havnor con servidores do novo rei Lebannen (o Arren da terceira parte), porque están buscando en Gont ao novo Arquimago. Cren que Ged está por alí, pero nin sequera teñen claro se el é a persoa que buscan. Incluso insinúan se será unha "muller de Gont", pero ninguén sabe a quen se poden referir.

Tenar e Therru vense ameazadas e deciden escapar cara ao porto de Gont, onde está o barco do rei, e están a piques de ser pilladas polos moinantes, pero finalmente intervén o mesmo rei e salva a situación, e lévaas de novo á súa casa no val. Cando están alí, os moinantes intentan atacar de novo a súa casa para recuperar a nena, pero aparece Ged por sorpresa, e consegue neutralizar o ataque.

Suben de novo á montaña porque lles din que Carriza, unha estraña bruxa que era veciña de Ogion, estaba a piques de morrer, pero non era certo, só lle botaran un meigallo. Botoullo un mago bastante malvado que tiña enmeigado o pazo de Re Albi, e cando xa parecía que Tenar, Ged e Therru ían morrer despeñados nun cantil, aparece Kalessin, o primeiro dos dragóns, que foi chamado por Therru, que así demostra que ten uns poderes que ninguén coñecía. A partires deste momento recibe o nome de Tehanu, o nome dunha importante estrela.

Saúdos.

IX Galicia Magic Fest

Onte asistimos a unha edición máis do Galicia Magic Fest, organizada polo mago pontevedrés Pedro Volta. Comparando as actuacións que estaban previstas e as que finalmente houbo, había varias diferenzas:

- Finalmente non viñeron os neerlandeses Magus Utopia (que son un feixe de xente)

- No seu lugar veu o alemán Julius Frack e o surcoreano Sang Soon Kim

As actuacións foron as seguintes:

- Juliana Chen, chinesa-canadiana, que fixo primeiro un truco con máscaras e cartas que aparecían por todas partes, e despois outro con aneis metálicos que entraban uns dentro doutros.

- Stuart MacDonald, estadounidense, que fixo unha historia sobre un libro de maxia, e sobre todo facía aparecer unha variña máxica e as súas gafas vermellas en todas partes, e despois duplicaba cousas cun espello.

- Julius Frack, alemán, que sobre todo facía aparecer prendas de roupa a partir de calquera cousa.

- Sang Soon Kim, surcoreano, que fixo trucos coas cores e tallas de zapatillas deportivas.

- Mirko Callaci, arxentino, que fixo trucos de base física cun aro e un vaso cheo de auga, noutro fixo de ventrílocuo (é máis de humor que de maxia), e outro con pompas de xabrón que se convertían en pelotas de cores e materiais diferentes.

- Pedro Volta, co seu muestrario habitual de adiviñacións e teletransportacións variadas.

Saúdos.

Anxo

Onte lembrei que tiña moitas ganas de ver máis películas dirixidas por Ernst Lubitsch e con guión de Samson Raphaelson. A máis doada de atopar e que non vira nunca foi esta "Angel", así que probei. Parece que está considerada unha película menor na súa filmografía, e efectivamente así me parece, pero ten uns cantos toques tan propios deste tándem que a fan diferente.

"Angel" foi dirixida por Ernst Lubitsch e guionizada por Samson Raphaelson en 1937. O trío protagonista está formado por Marlene Dietrich, Melvyn Douglas e Herbert Marshall, o resto son secundarios con pouco peso e presenza.

A trama non é demasiado complexa, é un triángulo amoroso formado por unha muller, o seu aburrido marido diplomático e un vividor que coñece á muller casualmente en París. O encontro entre a muller e o amante xa é curiosa, nunha especie de "casa de citas" de alto nivel rexentanda por unha suposta duquesa rusa. Coñécense por un equívoco pero quedan prendados un do outro inmediatamente. Pasan unha noite marabillosa, pero todo debe rematar porque ela sabe que aquilo non podo durar.

Co seu marido atópase a gusto, e el non é mal tipo, todo o contrario, pero é un tipo aburrido e ten unha vida moi ocupada porque é un diplomático inglés imprescindible para que os países europeos non entren en guerra entre sí, así que non pode atendela demasiado.

Casualmente o marido e o amante xa se coñecían de hai moitos anos atrás na India, pero non o lembraban, e moito menos poden intuír que hai unha muller no medio que os une e á que aman os dous. Despois do reencontro dos dous militares ingleses, o amante vai á casa do marido para visitalo. E cando están alí, tanto o amante como a muller, antes de atoparse, saben o que vai suceder, e conseguen sobrelevar a tensa situación sen maior problema.

Finalmente prodúcese un segundo encontro, de novo en París, no que a muller ten que decidir con cal dos dous homes se vai, e seguramente xa supoñedes que decisión toma, se temos en conta que a película é de finais dos anos 30 e o puritanismo anglosaxón se notaba en moitas cousas, como o cine.

No cine coñécese como o "toque Lubitsch" a esas escenas nas que o público sabe que está pasando algo concreto aínda que na imaxe non se ve. Nesta película hai varias situacións desas, moi simpáticas. Por exemplo, unha florista lle vende un ramo de violeta ao amante a noite na que se coñecen en París, e sabemos que Angel xa marchou só polos movementos da florista e dos berros do amante, pero a cámara nunca deixa de mirar para a florista. E no momento de máxima tensión na casa, cando xa están xuntos os tres, os camareiros deducen o que pode estar pasando en función dos restos de comida que chegan en cada un dos tres pratos. Maxistral.

Saúdos.

Crisálida

Onte fun ver ao Teatro Rosalía unha obra á que lle tiña certas ganas. Titúlase "Crisálida" e foi posta en escea por Caramuxo Teatro, compañía coruñesa que se dedica normalmente ao teatro infantil, pero que ás veces fai obras tamén para público máis adulto, como pode ser esta. De feito, a media de idade onte era máis ben elevada, como pasa habitualmente co púbico teatral (polo menos na Coruña).

É unha obra breve, muda, de máscaras e algún monicreque, que fala sobre a histórica mercería coruñesa "A Crisálida", que agora está en San Andrés, e que antes estaba na mesma rúa, ou bastante cerca. Eu nunca entrei alí, pasei algunha vez por diante e flipei bastante, e teño entendido que as persoas que a rexentaban (creo que eran dous irmáns, Fernando e Nieves) eran algo peculiares. E foi moi soado que, cando tiveron que pechar por xubilación, colleu a mercería un rapaz novo que está marcando tendencia. Diso trata a obra.

Os catro intérpretes son Josito Porto, Laura Sarasola e Juan Rodríguez (os dous fundadores de Caramuxo) e Anahí Taraburelli. Eu xuraría que levan xa varios anos de xira con ela. Pero ao final da obra dirixíronse ao público, e daba a impresión de que era a primeira vez que a representaban na cidade, ou polo menos nese teatro.

Saúdos.

Cañas e barro

Estoume aficionando a isto de ver series españolas de RTVE Play baseadas en grandes obras literarias, que se fixeron principalmente en torno aos anos 80. Hai uns días vin "Fortunata e Jacinta", e agora animeime con "Cañas e barro". Tamén debo recoñecer que me animo porque estou nas vacacións de Nadal e estas series duran poucas horas. Desta concretamente o único que lembraba era que andaban sempre en barcas na Albufera e a traumática morte dun bebé, afogado na marisma. Está ambientada na Albufera nos últimos anos do século XIX. A obra orixinal é de Vicente Blasco Ibáñez, que a publicou pouco despois, en 1902.

"Cañas e barro" foi dirixida en 1978 por Rafael Moreno Marchent (polo visto tamén foi o creador de "Curro Jiménez"). No elenco podemos destacar aos seguintes intépretes: Alfredo Mayo, Manuel Tejada, Luis Suárez (apuntaba alto, pero morreu uns anos despois, sendo aínda novo), José Bódalo, Victoria Vera, Ana Marzoa, María Jesús Lara, Carlos Romero Marchent, Terele Pávez e Armando Calvo.

A historia fala basicamente do clan dos Paloma na aldea do Palmar, que está á beira da Albufera valenciá. Para os que non o saiban, a Albufera é unha lagoa litoral de pouca profundidade (sobre 1 metro de auga) e bastante fértil. Os Paloma, que se chaman sempre Antonio Sirvent e só se diferenzan no segundo apelido, sempre foron pescadores na Albufera e están considerados os mellores barqueiros do lago.

Pero o maior do clan que segue vivo, coñecido como o "Tío Paloma", segue aferrado ao seu labor de pescador, pero a Albufera cada vez dá menos peixe e non resulta doado vivir só diso. O seu fillo Tono ve como novos labradores están plantando arroz nas terras cercanas á lagoa e gañan moitos cartos e viven mellor. Así que fai algo que o pai case non lle perdoa (aínda que seguen vivindo na mesma casa, unha das míticas "barracas" do Palmar, pero non se falan): convértese en labrador. Merca unhas terras e, por se non fora pouco, pasa anos enchendo con terra as augas colindantes da Albufera, para aumentar o seu terreo.

Ten un fillo coa súa muller Rosa, sempre algo delicada de saúde, que morre cando o neno aínda é novo, ten uns doce anos Tonet. Pero xa dende o comezo vese que o rapaz non ten a rigorosa ética de traballo dos seus antecesores, que é un vago e que lle vai moito a xolda. Pasa todo o día con Neleta, unha veciña moi guapiña coa que se leva moi ben, e con Sangonereta, o fillo de Sangonera, o borracho oficial da aldea.

O outro personaxe principal da trama é Cañamel, o tipo máis rico da aldea, que ten a taberna, e que é o que manexa máis cartos na zona, así que todos os negocios pasan polas súas mans. El xa é maior e está casado cunha muller que xa está nas últimas, e na taberna traballa a súa cuñada a Samaruca, que parece bastante mal bicho, e que está disposta a facer o que sexa para seguir traballando na taberna, incluso cando a súa irmá morre.

Pasan os anos, todos van crecendo, e cando morre a muller de Cañamel, Neleta xa é unha rapaza, moi pícara e atractiva. A Cañamel fáltalle tempo para casar con ela, e a ela fáltalle tempo para aceptalo para saír da pobreza. E todo iso sucede cando Tonet está loitando na Guerra de Cuba. Cando está alá, a súa familia está moi preocupada por saber da súa saúde, pero finalmente volve perfectamente, e convértese na atracción da aldea, porque segue sendo o máis seductor e o máis xoldista, como antes.

Cando Tonet era novo, a súa familia acolleu a unha rapaza da inclusa de Valencia, chamada Borda, que non era moi agraciada, pero sei moi traballadora e cariñosa. Pasados os anos, é a única fiel ao seu "pai" Tono, e a única que lle axuda na súa eterna loita de converter en terras as augas da Albufera, ata que ao final o conseguen, pero incluso a vida de Borda corre perigo por algúns buratos que se forman na terra e que ameazan con tragala nun determinado intre.

Ao final morre Cañamel e deixa un testamento no que todo é para Neleta, agás que volva casar ou ter fillos. Volven os encontros furtivos de Neleta e Tonet, e ela queda embarazada, pero non quere saber nada do seu fillo, porque perdería a herdanza, así que lle pide a Tonet que se desfaga do bebé, e el afógao na marisma, estando a piques de ser descuberto. Uns días máis tarde acompaña ao seu avó e un cazador rico que vai pola marisma, e atopan o cadáver do bebé, e Tonet decide suicidarse. Aínda que o avó non estaba de acordo, Tono e Borda (que sempre estivo namorada de Tonet en secreto) entérrano nas terras ganadas á Albufera. Ou sexa, Dramón.

Saúdos.

A costa máis afastada (Historias de Terramar III)

Finalmente na edición deste ano do Culturgal merquei as catro novelas que me faltaban da saga de Terramar. Merquei as dúas primeiras partes nas dúas edicións anteriores do Culturgal e linas durante unha ponte festiva que houbo hai un par de meses. Non me desagradaron, así que merquei as outras catro, e teño intención de lelas neste Nadal. Non é un grande esforzo, cada unha das novelas é bastante levadeira, non leva moitas horas.

Segue desenvolvéndose o curioso universo de Terramar, e parece que á autora, Úrsula K. Le Guin, gústaballe moito que cada novela xirara principalmente en torno a moi poucos personaxes, dous ou tres, como máximo. Acabo de rematar a terceira e vou comezar a cuarta, e parece que Ged vai ser protagonista de todas ou boa parte delas.

Neste caso Ged vai estar acompañado por Arren, un príncipe da illa de Enlad que vai á illa de Roke, onde se atopa a Escola de Magos, a preguntar por que razón os encantamentos de moitos magos nunhas cantas illas xa non funcionan dende hai algún tempo. Certo é que en Roke algúns rumores chegaran sobre iso, pero non fixeran moito caso. Pero semella que hai que activarse e investigar o que está pasando.

Nesta ocasión teñen que ir en dirección ao sur, Wathort, Lorbanery, e ao final acaban xirando cara ao Oeste, guiados por algúns dragóns, porque parece que o problema está na última das illas, Selidor. Chegan ata alí e acaban resolvendo o problema, pero finalmente Ged perde xa todos os seus poderes máxicos debido ao esforzo por resolver este tema.

Saúdos.

Fortunata e Jacinta

Como sabedes, non son eu moi dado a ver series, a non ser que sexan moi breves e poida velas completas en períodos vacacionais que o permitan. Tiña pendente de ver algunha das históricas que hai en RTVE Play e atopeime con "Fortunata e Jacinta". Ademais de que RTVE facía producións moi coidadas naquela época, esta serie está baseada nunha das novelas máis famosas de Benito Pérez Galdós, eminente novelista do que lin varias obras hai moitos anos, pero que me deixaron fascinado, así que esa referencia sempre me anima a ver obras como esta. Certo é que levo anos sen ler nada del, e non será porque non teña obras súas en casa, xa que teño unha edición primorosa dos "Episodios Nacionais", unha saga de corenta e seis novelas históricas que contas o século XIX en España. A ver se algún día me animo.

A serie "Fortunata e Jacinta" foi dirixida por Mario Camus en 1980, dando lugar a 10 capítulos de algo menos dunha hora de duración. Os papeis principais foron para Ana Belén, Maribel Martín (actriz que apuntaba ben alto pero deixou a profesión aos 35 anos), Mario Pardo e François-Eric Gendron (actor francés que non me soa absolutamente de nada, debe ser ignorancia miña). A nómina de secundarios é extensísima e moi poderosa: Fernando Fernán Gómez, Charo López, Francisco Rabal, María Luisa Ponte, Jean-Marc Thibault, Mary Carrillo, Manuel Alexandre, Francisco Algora, Luis Ciges, Manolo Zarzo, Cristina Torres, Berta Riaza e Mirta Miller, entre outras. Como curiosidade direi que actuaban como secundarias, con diferente grao de aparicións, dúas irmás que un ano máis tarde formarían parte do elenco de "Verano azul".

Nun novelón galdosiano como este, a trama é complexa (non o lin, pero seguro que será moito máis complexo que a serie audiovisual). A historia está ambientada no Madrid de 1870, aproximadamente. Basicamente diremos que conta a historia cruzada de dous matrimonios, o de Fortunata e o de Jacinta (isto seguramente sería obvio), tendo en conta que no medio das dúas estaba o truhán de Juanito Santa Cruz (marido de Jacinta e amante de Fortunata). Así que xa vos imaxinades o lío que se armou. Neste tipo de historias seguramente é boa idea centrarse nos personaxes ou familias principais:

- Familia Santa Cruz: Os pais de Juanito Santa Cruz, un gandul fillo único dunha familia aristócrata, estanlle buscando un bo partido para casalo, e escollen a Jacinta, a filla maior duns amigos, que teñen unha recua de fillas. Ela é moi mona e honrada, pero para Juanito, que é un calavera, non chega abondo, e está continuamente saíndo con xente "da rúa", e é aí onde coñece a Fortunata. Jacinta está obsesionada con ter fillos, pero non debe ter bos xenes ou Juanito non o intenta demasiado, o caso é que nunca teñen fillos, e isto frustra a Jacinta, que é a protagonista principal dos tres primeiros capítulos da serie.

- Fortunata: Como dicíamos, Fortunata é de familia humilde, non sabe ler nin escribir e dase á mala vida, que é onde coñece a Juanito. Teñen un fillo pero Juanito desenténdese dos dous. Fortunata vaise cun mal bicho e o rapaz acaba morrendo. A partir de aí, Juanito e Fortunata seguen véndose, pero el non quere comprometerse a nada.

- Familia Rubín: Aparece en escea Maximiliano Rubín, un estudiante de Farmacia raquítico e enfermizo, que vive coa súa tía Dona Lupe, que o domina como quere. Coñece casualmente a Fortunata e queda prendado dela, e ofrécelle casar e sacala da rúa. Ela tenlle algo de aprezo por facer ese esforzo, pero non lle quere demasiado, porque é feo e enfermizo, pero acaba aceptando o casamento. Pero á familia non lle parece ben a idea, e prefiren que Fortunata pase unha tempada nun convento, para aclarar os seus pensamentos, e casan cando sae dalí. Pero Juanito Santa Cruz segue rondándoa de cando en vez e ela é incapaz de evitar a atracción que sente por el, e Maxi acaba descubríndoo, como non podía ser doutro xeito. Por alí tamén andan os irmáns de Maxi, Juan Pablo, político carlista con bos contactos e Nicolás, crego que intenta centrar a cabeza do seu irmán Maxi e de Fortunata tamén, con non moito éxito.

Aparte disto, un mogollón de personaxes secundarios engadindo complexidade á historia, claro.

Saúdos.

Escrito baixo o sol

O outro día botaban no espazo de cine clásico da 2 unha película que non coñecía, así que lle dei unha oportunidade, aínda que a información previa que tiña non agoiraba nada bo. Tristemente confirmouse que era unha boa boñiga, son cousas que pasan co cine estadounidense (porque tamén hai cine clásico doutros sitios, non si?). Foi unha máis das películas que fixo John Ford con John Wayne, pero neste caso das menos coñecidas, e polo visto era un homenaxe a un personaxe real, Frank "Spig" Wead, que era amigo do director. Por certo, o título orixinal era "As ás das aguias" (bastante fiel á temática, que trataba sobre aviación), en Arxentina a titularon case igual pero en España decidiron innovar, pero esta vez estiveron pouco afortunados. Certo é que este tipo dedicou parte da súa vida a ser escritor de guións de cine, pero o do sol é unha licenza poética bastante mediocre.

"Escrito baixo o sol" foi dirixida por John Ford en 1957, 10 anos despois da morte de Frank Wead. Os papeis principais foron para John Wayne, Maureen O'Hara (que facía unha vez máis da súa esposa), Dan Dailey (que debía ser un cómico famoso na época, e ten un peso seguramente incomprensible na historia), Ward Bond (outro clásico das películas deste director), Ken Curtis e Kenneth Tobey.

Como dicíamos, basicamente conta a vida nos anos máis interesantes e produtivos (se é que os houbo) de Frank Wead. A que se dedicaba este tipo? Pois era un tolo da aviación, que intentou desenvolver a creación de portaavións (pareceume entender que el viviu na época na que se fabricaron os primeiros), entre as dúas Guerras Mundiais pero cando xa estaba a piques de comezar a Segunda. Para iso, retaba a carreiras aéreas a Herbert Hazard, que polo visto era o xefe da forza aérea, pero semella que o que pretendía era utilizar avións e hidroavións xunto con portaavións da Mariña. Nesta fase amósanse varias pelexas multitudinarias entre integrantes das dúas forzas, que lle dán un tono moi distendido á película.

Por outra parte, a vida familiar do tipo era un desastre. Mórrelles dunhas febres o seu primeiro fillo, ao que apenas lle dedican un par de escenas, e non queda claro se iso ten algunha relevancia na súa vida, porque pouco despois teñen dúas fillas case seguidas, pero non sabemos nada delas ata que teñen 5-6 anos. Pero el está enfrascado na súa vida militar e apenas pasa por casa, a súa muller leva unha vida bastante disipada, e case son as nenas pequenas as que levan a casa, que está moi desordeada. Un día volve á casa sorprendendo a todos, incluídas as súas fillas, que aínda non o coñecían en persoa, só o viran en fotos. De noite, escoita chorar a unha das fillas na cama (seguro que pasou máis veces, pero el non o sabía), érguese rápido para atendelas e cae polas escaleiras. Como resultado desa caída, rompe a espalda e queda minusválido, así que a súa vida cambia por completo.

A recuperación tarda meses, aínda que mellora máis do que preveían os médicos, pero obrígalle a cambiar de actividade, e ponse a escribir, que parece que sempre lle gustou bastante. Escribe unhas cantas novelas que son rexeitadas por todas as editoriais. Pero un día recibe a visita dun dos seus mandos, que lle di que hai un produtor de Hollywood interesado en rodar algunha historia escrita por el, que "trate sobre portaavións" (que temática máis estraña!!). Polo que vexo en Internet, entre 1929 e 1947 escribiu o guión dunhas 30 películas, moitas delas con directores prestixiosos como Ford, Capra, Curtiz ou Hawks.

A familia estaba xa totalmente separada, el nunha punta do país, a muller na contraria e as fillas estudando na universidade, e intentou que se reuniran todos, e tiña boa pinta o plan, pero xusto nese momento sucedeu a catástrofe de Pearl Harbour, e chamárono a filas para ser supervisor das operacións dos portaavións no Pacífico. Estivo alí algún tempo pero un ataque ao corazón fixo que volvera antes de tempo.

Saúdos.

Sherlock Holmes e a muller araña

Seguimos avanzando pola saga de películas que fixo a Universal nos anos 40 sobre o personaxe de Sherlock Holmes. Foron un total de 14 e penso que xa me quedan moi poucas por ver. E de feito, as últimas estanme parecendo moi interesantes e orixinais. Acabo de ler que esta concretamente está baseada na novela "O signo dos catro" e en catro contos máis.

"Sherlock Holmes e a muller araña" foi dirixida (coma case sempre) por Roy William Neill en 1943. Os papeis principais foron (tamén coma sempre) para Basil Rathbone e Nigel Bruce, a mala da película foi Gale Sondegaard e aparecen secundarios como Dennis Hoey (Lestrad) e Mary Gordon (a señora Hudson). 

Esta trama tamén é complexa e, de novo, Holmes enfróntase a unha muller ben espelida e malosa.

Comezan a producirse en Londres unha serie de estraños suicidios, entre xente que, aparentemente, non tiña maiores problemas na vida. Disto entéranse Holmes e Watson en Escocia, onde están descansando xa que Holmes non se atopa demasiado ben. Un día dálle un mareo xunto a un río e desaparece nas augas. Watson dá por suposta a súa morte e volve a Londres, onde recibe as condolencias de toda a sociedade.

Pero realmente Holmes finxiu a súa morte para poder volver a Londres e investigar o caso con máis liberdade, porque algo lle resulta moi estraño. Cando se pon a investigar, descubre que todas as mortes se produciron cunha póliza de seguro polo medio e en moi estrañas circunstancias.

Entón finxe ser nunha populosa festa un ricachón hindú, para que a banda de delincuentes se fixe nel, e despois revélalles que en realidade ten moitas débedas e non sabe como saír adiante. Teoricamente, iso convértelle nunha vítima perfecta da banda. Pero a súa xefa é moi lista e entérase de que realmente non é un tipo hindú senón que é Sherlock Holmes. E intenta matalo do mesmo xeito que aos demais.

E aquí é onde se revela o método, que era bastante retorcido. Despois de asinar esa póliza de seguro, un dos integrantes da banda achégase á casa da vítima. Leva con el unha maleta grande que ten uns respiradeiros de ventilación. Cando intentan matalo, fano cunha araña africana moi salvaxe, cun veleno que produce unhas dores tan atroces que a xente prefire morrer (iso explica os estraños suicidios). 

O que recoñezo que non me quedou moi claro (esta vez non quedei durmido en ningún momento, tranquilos), é quen ía dentro da maleta (houbo varias versións ao longo da película) e, sobre todo, que función cumpría. Inicialmente crían que era un neno que se metía polos condutos de ventilación do edificio da vítima e levaba a araña velenosa ata o punto máis cercano da vivenda, para que ela rematara o traballo. Nunha escena cerca do final, na que Holmes e Watson están a piques de morrer asfixiados na súa propia casa por un incendio provocado pola banda, aparece un neno bastante repelente que tiña moitos boletos para ser o da maleta. Pero non, nunha das últimas escenas din que finalmente era un pigmeo, ao que apresan. Non teño moi claro que cambie moito a cousa, pero....

Saúdos.

Casino

Hai unhas semanas, extrañamente, botaban no espazo de cine clásico da 2 unha película que non vira nunca e que tampouco botaron alí nos últimos tempos. Foi a famosa "Casino". Tiña certo interese en vela, pero vaia, sen pasarse tampouco, porque xa sospeitaba máis ou menos de que podía tratar. O que me chamou a atención é que está baseada en personaxes reais. O guión e unha novela que fala da mesma historia naceron case ao mesmo tempo, ou incluso pode que a novela fora posterior. O seu autor foi Nicolas Pileggi, que xa traballou co director en varias ocasións máis.

"Casino" foi dirixida en 1995 por Martin Scorsese. Os principais papeis do elenco foron para Robert De Niro, Joe Pesci e Sharon Stone. Estiveron secundados por outros actores secundarios como James Woods, Frank Vincent ou Don Rickles. Está claro que estando Scorsese, De Niro e Pesci a cousa trataba da mafia italoestadounidense.

Sam "Ace" Rothstein é un magnífico apostador de orixe xudea que traballa para a mafia italiana de Chicago. Está tan ben considerado que o mandan a dirixir un casino de Las Vegas que conseguiron mercar. Como era previsible, mellora moito as ganancias e gana aínda máis prestixio na organización.

Debido a iso, mándanlle a Nicky Santoro, un antigo colega de Ace en Chicago, para que o protexa a el e á inversión. Pero resulta que este Nicky é bastante conflitivo e salvaxe, e ademais decide montar unha banda de atracadores cos seus colegas, para aproveitar o tempo de estancia nun lugar onde corre tanto diñeiro. 

Por se non chegara con iso, Sam namora dunha estafadora profesional e moi atractiva (e tamén algo prostituta) chamada Ginger McKenna. Aínda que ao principio non estaba moi claro, acaban casando e tendo unha nena, pero tamén é certo que ningún dos dous lle presta demasiada atención. Non é só iso, senón que ela aínda segue bastante unida a Lester Diamond, o seu antigo proxeneta, co que aínda queda de cando en vez para pasarlle cartos ou facer outras cousas, Obviamente, isto non agrada demasiado a Sam, que transixe pero cóstalle bastante.

Saúdos.

Viaxe alucinante

Estaba o outro día buscando algunha película non moi longa para ver de noite, e como sempre, unha das posibles temáticas preferidas é a ciencia-ficción. Cruceime con esta "Viaxe alucinante", cuxo título me soaba de algo, aínda que parece que tamén podía confundilo con "Viaxe alucinante ao fondo da mente", que trata dun tema totalmente diferente, a pesar da similitude no título. Por certo, o título orixinal era "Viaxe fantástico", así que aínda menos mal, non se pasearon moito. Hai varias películas que xogan coa idea de miniaturizar a seres humanos para metelos dentro doutro corpo humano (creo que "O chip prodixioso" debe ser a máis coñecida), pero non me soaba ter visto ningunha completa, cando a idea me parece moi interesante.

"Viaxe alucinante" foi dirixida por Richard Fleischer en 1966. Os papeis principais do elenco, bastante coral, foron interpretados por Stephen Boyd, Raquel Welch, Edmond O'Brien, Donald Pleasence, Arthur O'Connell, William Redfield e Arthur Kennedy. Como curiosidade, ese mesmo ano publicouse unha novela de Isaac Asimov do mesmo título, baseada no guión desta película.

Un laboratorio de investigación estadounidense descubriu como facer para miniaturizar a seres humanos e obxectos, pero só conseguiu que ese efecto dure 60 minutos. Pero precisamente un científico foi capaz de saber como aumentar ese tempo, pero sufriu un intento de atentado polo que está en coma, a causa dun hematoma cerebral. Así que van meter a un equipo de persoas nun submarino e van introducir esa nave no seu torrente sanguíneo para reparar o hematoma e salvar a vida dese importante científico.

Para comezar, non está totalmente claro que todas as persoas metidas nese submarino sexan igual de fiables, e sospéitase que algunha delas (pero non se sabe quen) poida intentar boicotear a operación, razón pola cal algún dos expedicionarios non é médico, senón experto en seguridade.

Parece que van co tempo algo xusto para facer a operación, pero ademais sufren algún contratempo, como que atravesan sen querer unha fisura nunha vea que os manda na dirección contraria. Pretendían ir en dirección ao cerebro e comezan a baixar ao corazón. Supoñen que a nave non poderá soportar a forza dos latidos, así que conseguen (o equipo de apoio que está no exterior, obviamente) parar o corazón durante un minuto nada máis, para poder atravesalo e que non morra o paciente.

Despois desa e algunha peripecia máis, chegan ao hematoma nos últimos minutos e conseguen reducilo cun laser que levaban (e que fora saboteado por alguén), e conseguen tamén saír do corpo do paciente nos últimos segundo a través do nervio óptivo e navegando nunha bágoa. Finalmente vese como volven ao seu tamaño normal no laboratorio, segundos despois de saír do corpo do señor.

Saúdos.

Vestida para matar (Sherlock Holmes)

Xa non me falta por ver demasiadas películas da saga de 14 que nos anos 40 rodaron na Universal sobre o personaxe de Sherlock Holmes. Como xa dixen aquí, resúltanme moi agradables de ver. Con esta pasoume algo curioso. Como son películas breves (nunca duran máis de 70 minutos), animeime a vela un xoves pola noite, a última hora. Non me notaba eu demasiado canso, pero o caso é que quedei durmido mentres a veía, a pesar de que era moi interesante. Tiven que vela completa ao día seguinte, xa máis fresco, e comprobei que só vira o día anterior os 25 ou 30 primeiros minutos. E por outra banda, non me preguntedes por que razón o título da película é "Vestida para matar" porque non ten demasiada relación co tema. O único que podería ser é que a lideresa do grupo de delincuentes se disfraza nalgunha ocasión, pero máis ben para roubar, e que a súa intención basicamente é roubar, non matar, pero non me parece unha elección moi acertada.

"Vestida para matar" foi dirixida, como case sempre, por Roy William Neill en 1946 (creo que foi a última da saga, se non me equivoco). No elenco destacaban obviamente Basil Rathbone e Nigel Bruce, nesta ocasión acompañados por Patricia Morison, Edmund Breon e Frederick Worlock.

A trama é ben curiosa. Nun cárcere, todos os anos, hai algúns reclusos que elaboran caixas de música que despois se entregan a unha casa de subastas para que as vendan ao mellor postor. A unha prestixiosa casa de subastas chegan tres desas caixas, que son vendidas a tres persoas diferentes por prezos bastante baixos. Pouco despois da subasta, chega un tipo algo sospeitoso a esa casa para preguntar polo paradeiro dos tres compradores, e danlle eses datos despois dun pequeno soborno.

Por diferentes medios conseguen dúas desas caixas, unha por un roubo e outra por un asasinato. O home asasinado era amigo de Watson, e o día anterior da súa morte contáralles a Watson e Holmes o estraño caso de que entraran na súa casa para roubar algo da súa fantástica colección de caixas de música, pero só levaron unha moi perralleira. Ao día seguinte descubren que cando o asasinaron levaron outra moi similar.

Isto activa a Holmes, que consegue a segunda desas caixas, e intenta descubrir por que son tan importantes para alguén. Coa axuda dun colega seu que é músico, descubre que as tres caixas tiñan a mesma canción, non moi coñecida, pero con pequenas variantes, que foron erros metidos a propósito polo seu creador para transmitir algunha mensaxe.

Ao final descubren que o recluso que facía as caixas participara uns anos antes no roubo dunhas planchas para facer billetes do Banco de Inglaterra. E mediante esas variacións na melodía estaba dicíndolle aos seus colegas (dunha forma moi orixinal), onde deixara escondidas esas planchas. Pero Holmes é máis listo e conseguen chegar xusto a tempo de frustrar ese novo roubo.

Saúdos.

Tarzán e os cazadores

E xa que conseguín ver algunha das películas clásicas de Tarzán, intereseime máis polo personaxe. Aínda que (para min) o actor máis identificable nese papel é o de Johnny Weismuller, cónstame que moitos outros tamén o intentaron. Soábame que outro dos que tivera máis éxito foi un tal Gordon Scott, e tiña certo interese en ver algunha das súas películas, así que animeime coa que foi máis doada de atopar en Youtube.

"Tarzán e os cazadores" foi dirixida entre 1958 e 1960 (non está moi claro, polo visto) por Charles Haas e Sandy Howard (e parece que tamén houbo algún director máis sen acreditar). Recoñezo que non me soa de nada ningún deles. O actor principal obviamente é Gordon Scott. Como secundarios, están outros actores e actrices que non me soan absolutamente de nada, como Eve Brent, Rickie Sorensen, Leslie Bradley ou Maurice Marsac.

De novo, a trama é ben simple. Hai un negociante local de África que acompaña a cazadores furtivos que pretenden cazar a animais para zoos occidentais. Obviamente, Tarzán está en contra e conxúrase para que sexan apresados. Polo tanto, pouco despois aparece o irmán do primeiro cazador, que agora vén coa intención de vengar ao seu irmán e ademais cazar a Tarzán, para rematar coa súa ameaza. Pero xa podedes imaxinar o final.

Polo visto, había un grupo de puristas que adoraban as películas clásicas de Weismuller e despreciaban todos os intentos posteriores, como este. Certo é que as películas antigas tiñan se cadra un certo maior encanto, pero tampouco eran grandes marabillas. A min esta pareceume bastante mediocre, pero nada moi diferente ás anteriores.

Saúdos.

Tarzán dos monos

Hai un par de meses vin unha película moderna sobre o personaxe de Tarzán, e xa debín comentar aquí que tiña certa nostalxia polas vellas películas de Tarzán que botaban na televisión española nos anos 80. Non sei que debeu pasar, pero hai xa moito tempo que non as programas e incluso foime imposible atopalas en Youtube hai uns anos, cando as busquei. Pero algo debeu pasar, e hai un par de anos alguén subiu algunha. Por exemplo, esta, que é a primeira da famosa saga protagonizada polo eminente nadador Johnny Weismuller.

"Tarzán dos monos" foi dirixida por W.S. van Dyke no ano 1932. Os actores principais foron Johnny Weismuller, Maureen O'Sullivan, Charles Aubrey Smith e Neil Hamilton. Como curiosidade, diremos que a mona Chita non existía na novela orixinal de Edgar Rice Burroughs, e que o berro típico desas películas foi "deseñado" polo especialista en son Douglas Shearer baseándose en cantos tradicionais austríacos chamados "yodel".

A trama é bastante simple. James Parker e Harry Holt son uns cazadores europeos que están en África buscando un cementerio de elefantes, onde cren que poden obter marfil para facerse ricos, pero ninguén parece saber onde está, ou semella ser un lugar tan máxico e prohibido que ninguén quere axudarlles.

Chega de visita Jane, a fermosa filla de James, e Harry Holt axiña queda prendado dela, e faille ás beiras. Pero cando están pola selva intentando buscar o famoso cementerio, atópanse con Tarzán. Ao comezo, Jane cre estar secuestrada e en perigo, pero axiña percibe que Tarzán é moito máis e bo e nobre do normal, e pérderlle o medo. Nun determinado intre, Tarzán libera a Jane, para que volva cos seus.

Pouco despois, os expedicionarios son de novo apresados, pero por unha tribu salvaxe que non semella ter moi boas intencións. Jane consegue que Chita escape e vaia avisar a Tarzán do contratempo, que consegue liberalos. Pouco despois James morre, xusto cando acaban de descubrir o famoso cementerio de elefantes.

Saúdos.

1936

Unha das grandes últimas montaxes do teatro español foi "1936", a cargo do Centro Dramático Nacional. Parece que se estreou a finais de 2024, e todo pinta que pode seguir de xira en 2026. Veu a comezos de 2025 a Coruña, pero esgotáronse as entradas axiña (a pesar de que estaba tres ou catro días, algo bastante inusual). Tiña un certo interese en vela pero xa a dei por perdida, cousas que pasan. Pero mira ti por onde, de casualidade, saíu a posibilidade de vela a comezos de novembro en Narón, que ten un auditorio teatral prestixioso. E ata alí fomos.

Para comezar, reiterar iso, que Narón ten unha cultura teatral máis que consolidada, coa súa propia Escola Municipal de Teatro, que leva décadas formando á xente da profesión. E unha programación estable, que ten funcións todas as semanas. Tendo en conta que Narón ten uns 40 mil habitantes, e que está pegada a Ferrol, que ten uns 70 mil, non está nada mal para unha poboación dese tamaño. Xuraría que antes facían o teatro nun edificio máis antigo e que hai poucos anos se mudaran ao novo Pazo da Cultura, que nos pareceu impoñente, cun auditorio comodísimo e moi amplo, no que deben caber 700-800 persoas.

O elenco e equipo da obra é fantástico. O texto é de Albert Boronat, Juan Cavestany, Andrés Lima e Juan Mayorga. A dramaturxia é de Albert Boronat e Andrés Lima, e a dirección é deste último. Actúan representando infinidade de papeis diferentes Cristina Arias, Mamen Camacho, Antonio Durán “Morris”, Natalia Hernández, María Morales, Paco Ochoa, Guillermo Toledo e Juan Vinuesa, acompañados por un coro de xente nova, que deben ser en torno a 15 ou 20 persoas. A obra dura unhas 4 horas e 15 minutos, con dous descansos. Nos laterais do escenario tamén se poñen algunhas butacas para acoller a algo máis de público (haberá escenarios onde non sei se caberán). Parece que ao comezo da xira estaban no elenco Blanca Portillo e Alba Flores (e se cadra outras persoas das que eu non oíra falar), pero parece que xa non actúan na obra.

Con tanto esforzo, xa suporedes que está moi ben. Obviamente, nunha obra tan longa, hai momentos máis altos e outros máis baixos, pero non necesariamente son os mesmos para todo o mundo. Eu fun cun grupo de xente numeroso, e había sensacións diversas en cada un dos tramos. Estando moi ben, a min deixoume algo frío, porque tratar algo tan denso e intenso como os oito anos de República e Guerra Civil non é doado nin sequera con catro horas de obra. Pero vaia, se tedes a oportunidade de vela, eu non a deixaría fuxir.

Saúdos.

Rhythm of the Dance

Levaba tempo con ganas de ver un espectáculo coma este de baile irlandés. Xa estaba previsto que viñera o ano anterior á Coruña pero cancelouse, por algunha razón que descoñezo. A min isto do baile non me interesa nin o máis mínimo, pero hai que recoñecer que o baile irlandés resulta especialmente vistoso de ver, e a música irlandesa non me desagrada en absoluto, aínda que é algo monótona para o meu gusto. 

Agora ben, todo parece indicar que eu estaba deslumbrado por vídeos de espectáculos como "Riverdance", que xa ten uns cantos anos de vida, e pensei que ía ver algo similar. Similar foi, pero claramente máis pobre. O número de bailaríns neste caso era menor (creo recordar que estaba cerca dos 15) e non resultaba tan vistoso. Como non entendo do tema, non sei se esa menor vistosidade tiña que ver coa cantidade de bailaríns ou coa coreografía.

En Irlanda isto do baile é como unha relixión e hai graos de estudos moi ben estruturados e esixentes. Esta montaxe é de The National Dance Company of Ireland, que con ese nome ten pinta de ser organismo oficial, pero tampouco podería aseguralo. Polo que vin no video, algúns dos músicos (dos bailaríns case non me lembro) non coinciden cos que vin eu na Coruña, así que pode ser que, igual que nos grandes musicais, haxa varios elencos, ou varias persoas para cada papel ou instrumento, por se hai baixas de calquera tipo.

En canto á música, había cinco instrumentistas. Un tocaba a guitarra acústica e cantaba, outro tocaba a frauta, unha rapaza tocaba o acordeón, outro tocaba o violín e outro o bodhran, o pandeiro típico irlandés que ofrece unha moi rica sonoridade. Casualmente, o chaval que tocaba o bodhran tamén era bailarín nalgún dos números.

Saúdos.