A Odisea

Xa fun ver unha das estreas cinematográficas do ano, unha desas escasas ocasións nas que vou ao cine comercial. Na miña opinión, o director máis importante da segunda metade do século XX foi Stanley Kubrick, e no século XXI (non digo que sexa o seu sucesor) o está sendo Christopher Nolan. Como me pasaba con Kubrick, non todas as súas películas me gustan, pero en xeral escolle uns temas que me interesan e roda dun xeito que resulta moi atractivo. Pero tamén digo que da combinación Nolan - Odisea esperaba máis. Non sabería dicir exactamente que máis esperaba, pero non me pareceu para tanto.

Tampouco me vou meter na voráxine de críticas que lle caeron ao director por escoller un elenco no que había negros, asiáticos, persoas transxénero e cousas parecidas. Son cousas dos tempos, pero está claro que en Estados Unidos teñen moito medo a eses sesgos, e intentan representar un mundo variado que existe agora (nas últimas décadas principalmente), pero que na antigüidade non era así. Queda algo raro pero tampouco me vou escandalizar por iso. E moito menos polas críticas que din que o acento estadounidense non queda nada ben na versión orixinal. Claro que non, pero creo que non queda moita xente viva para falar en grego clásico, éche o que hai. Por outra banda, considero unha tontería preocuparse demasiado polas voces nun produto audiovisual GRAVADO. Quen queira escoitar boas voces actorais debería ir ao teatro, é o único lugar onde se pode disfrutar iso.

Preocupábame algo máis que parte da historia da Odisea ía aparecer na película (dura case tres horas, había tempo para metelo todo ou case todo). Acabo de mirar e parece que falta toda a parte inicial da volta de Odiseo e os seus compañeiros. Ou sexa, todo o que lle pasa cos cícones, os lotófagos e con Eolo. A partir de aí si que aparecen o resto de aventuras: Polifemo, lestrigóns, Circe, Hades, Escila, Caribdis e a illa de Helios. E casualmente tamén falta o capítulo que vén despois, cos feacios. Despois chega a Ogigia, pasa sete anos con Calipso sen lembrar todas estas historias, e finalmente volve a Ítaca.

"A Odisea" foi dirixida por Christopher Nolan en 2026. Os principais papeis foron para Matt Damon, 

Tom Holland, Anne Hathaway, Robert Pattinson, Lupita Nyong'o, Samantha Morton, Zendaya, Charlize Theron, Samantha Morton, John Leguizamo, Jon Bernthal e Himesh Patel.

Para que non o saiba, a Odisea, un dos dous grandes poemas épicos de Homero da Grecia Clásica, conta a volta de Odiseo (Ulises en latín) á súa terra Ítaca, despois de ser o principal detonante da victoria na Guerra de Troia, que se conta na Ilíada. Odiseo propón a trampa do Cabalo de Troia, un gran cabalo de madeira que os gregos deixan como ofrenda aos troianos, despois de dez anos infrutuosos de asedio á cidade. Os incautos troianos meten o cabalo na súa cidade sen decatarse que dentro del hai un feixe de soldados gregos que abrirán as portas da cidade ao inmenso exército liderado por Agamenón. Esta parte final da Guerra de Troia tamén aparece bastante na película. Pero na mesma tamén se fixan bastante na evolución do personaxe de Odiseo, tipo moi astuto e sagaz, pero que comeza a ver que o saqueo de Troia se cadra non foi tan boa idea, e que iso pode dar fin a esa época da civilización, na que manda a Lei de Zeus, de ser hospitalario cos visitantes (tan de moda no mundo actual).

A partir de aí, Odiseo e os seus intentan volver a Ítaca. Saen de Troia ao mesmo tempo que Agamenón e Menelao, pero semella que Odiseo xa non ten moitas ganas da súa compañía (a guerra de Troia durou dez anos), e busca unha ruta alternativa que el cre máis curta. Se estamos escribindo isto e a obra que conta a travesía se titula a "Odisea", está claro que se trabucou. Iso si, Nolan conta isto con múltiples saltos na liña temporal, como é habitual nel. Polo que acabo de ler, a "Odisea" de Homero tampouco ten unha narración temporal lineal, tamén vai dando saltos cara diante e atrás (lina hai varias décadas, xa non a lembro demasiado).

Rematarei comentando como resolveu tecnica ou artisticamente o director varias das historias, e que me chamaron a atención pola súa creatividade e brillantez:

- Cando chegan á illa de Eea, na que se atopa Circe, varios dos soldados de Odiseo se adiantan e dan coa súa cabana. Circe parece unha campesiña e semella ter medo inicialmente dos soldados, pensando que lle van facer algo malo. Eles tranquilízana dicindo que só teñen fame e que veñen coller algo de víveres para proseguir a viaxe nada máis. Ela dálles de xantar e vese que a eles lles encanta a comida que lles ofrece, pero dun xeito moi entusiasta. Ela comeza a acariñar a cabeza dun deles, e vaise vendo aos poucos como primeiro a cabeza dese soldado, e despois todo o demais, se vai convertendo nun cocho. Odiseo estaba só cazando noutra parte da illa e xa notou algo raro cando lle disparou a un cervo, e cando foi recollelo, viu que era unha home. Vai buscar o resto de soldados, pregunta por eles, Circe dille que xa estiveron alí pero que marcharon sen agardar por el, e ve un montón de cochos moi nerviosos ao redor. Desconfía da comida que lle ofrece Circe, que desencanta aos soldados e os converte en homes de novo.

- O Hades é simplemente unha praia con area negra (supoño que de tipo volcánico). Cando Odisea convoca a Tiresias e aos mortos, os "cadáveres" simplemente érguense xa que estaban na capa superior ou superficial desa praia. Odiseo pode falar con varios deles, como Sinón (o soldado que avisou aos troianos que o Cabalo de Troia era unha ofrenda dos gregos, que marcharan) e con Agamenón (Odiseo e os seus homes non sabían que morrera traizoado polos seus), que lle dán consellos e peticións variadas para cando volva a Ítaca.

Pois iso, que está ben pero eu esperaba máis. Saúdos.