A Fundación

Dende hai xa uns cantos anos, os alumnos de 2ºBacharelato que se examinan da PAU en Galicia (ao mellor no resto de España tamén, non o sei) teñen que ler unha serie de obras na materia de Lengua Española, que despois "caen" nesa temible proba. Unha delas nestes momentos é "A Fundación", obra de teatro de Antonio Buero Vallejo. Xa oíra falar dela moitas veces, pero saber que no mítico espacio de teatro "Estudio 1" estaba gravada unha montaxe desa obra animoume a vela en RTVE Play, porque tiña moi boa pinta. Por certo, poño este artigo na sección de "Teatro" aínda que a vin na televisión, non en directo.

Esta "montaxe" concreta foi dirixida en 1977 por José Osuna e os principais papeis do elenco foron para Paco Valladares, Jesús Puente, Manuel Gallardo, José María Guillén, José Caride, Luis García Ortega, Celia Castro, Rafael Duque, José María Álvarez. A obra orixinal escribiuse poucos anos antes, foi escrita en 1973 e estreada no teatro en 1974. E isto chama a atención porque sería moi doado interpretar a obra como unha crítica ás ditaduras totalitarias, e nese momento en España aínda había unha (estaba nas últimas, pero naquel momento non podían sabelo, só intuilo).

Cinco homes (Tomás, Tulio, Asel, Lino e Max) comparten unha habitación nun sitio que se chama "A Fundación", que ao principio parece un avanzado centro de investigación. Todo parece ir ben e as únicas presencias "extrañas" son un certo mal olor que sae do baño e un tipo que está deitado nunha cama, que non se move nin fai nada, só fala de cando en vez.

Pero axiña se detecta que deses cinco homes, catro están algo enfrontados a un deles, Tomás. Este semella ver e ouvir cousas que os outros non perciben, e dálle un aire moi estraño a toda a escea. Segundo avanza a historia, sábese que algunhas das cousas estrañas que se notaban ao comezo eran só ilusións de Tomás, como o home enfermo que estaba na habitación, e o bo ambiente no suposto centro de investigación.

Porque ao final sábese que realmente están na celda dun cárcere, e de que están condenados a morte. E ao final el vai lembrando que primeiro o apresaron a el, e el delatou ao resto da organización á que pertencía, e por iso colleron aos demais, que antes non o coñecían.

Como posibles interpretacións da obra hai a obvia crítica ás ditaduras (como a que había en España naquel momento) ou outras máis metafóricas, sobre o cárcere que é a vida, sempre ameazada pola morte.

Saúdos.