"Palinurus" en Casa Hamlet

Dende hai uns anos, a finais de setembro, celébrase a G-Night, na que investigadores galegos presentan os temas nos que están traballando. Faise en todas as cidades galegas (descoñezo se nalgunha vila máis) e normalmente a oferta de actividades divulgativas nesa tarde-noite é ben cumprida. O que nos sorprendeu este ano é que tamén se presentaban produtos das investigacións en Humanidades, que son moito menos comúns e coñecidas. 

Neste caso, en Casa Hamlet fíxose unha lectura dramatizada do "Palinurus", escrito en 1445 por Maffeo Vegio. Un grupo da Universidade da Coruña está localizando todos os textos similares a este (do que agora falaremos) e traducíndoos a castelán, para que poidan ser disfrutados por todos os hispanofalantes.

Esta obra é unha especie de "spin-off" da Eneida, na que Palinuro, o timonel do barco que trouxo a Eneas da guerra de Troia á península agora coñecida como Italia, fala co barqueiro Caronte sobre todos os avatares da súa vida, e o barqueiro explícalle que, se cadra, a súa vida non tivo tantas calamidades como el pensa, e hai outras vidas que son moito máis sufridas que a súa.

A lectura correu a cargo de dous actores de Casa Hamlet, concretamente Daniel Otero e David Vilares, e a presentación da obra e do proxecto de tradución foi a cargo de Jorge Ledo, que explicou as características destas obras. Ben interesante.

Saúdos.

Paseata arredor da morte

 Obviamente só cheguei á lectura deste libro porque forma parte da famosa colección Biblioteca Galega 120 da Voz de Galicia, que levo anos lendo dendo número 1 ata o 120, e este concretamente xa é o 111.

Domingo García Sabell, polo que din, era un médico moi culto e interesado en moitas áreas do saber, aparte dun tipo algo escuro en aspectos ideolóxicos (polo menos para min), pero un libro de filosofía ou antropoloxía sobre a morte, escrito por el, que era un eminente médico, podía ter algún punto de interese. Se cadra o ten, pero non fun quen de atopalo, e non vou facer máis intentos.

Saúdos.

Lúas de Outono 2024

Un ano máis, no mes de setembro, celebrouse no Teatro Rosalía de Castro da Coruña unha edición máis das Lúas de Outono, a homenaxe nacional que se lle fai a Manuel María na cidade na que morreu hai 20 anos. Dende hai un par de anos tamén se homenaxea e menciona a Saleta, a súa compañeira de vida, xa falecida.

O programa nesta ocasión non foi moi complexo. Ao habitual recitado de poemas de Manuel María, nesta ocasión na voz de Eva Veiga, proseguiu a presentación do disco "Unha gorxa chea de paxaros", o último editado por Os Carunchos, nos que musican 13 poemas do autor.

Saúdos.

Tan só a fin do mundo

Hai xa unhas semanas comezou a tempada teatral na Coruña. Este ano propúxenme, porque semella que o calendario mo vai permitir, polo menos en certa medida, ir algo máis a obras desta arte que tanto me encanta. Iso máis ou menos xa o consigo todos os anos, pero este ano ademais vou intentar ir tamén a obras que, en principio, non me atraian tanto, como podería ser esta da que vos escribo hoxe.

"Tan só a fin do mundo" é unha coprodución das compañías Teatro Kamikaze e Teatro Español. O elenco está formado por Irene Arcos, Yune Nogueiras, Raúl Prieto, María Pujalte, Eneko Sagardoy e Gilbert Jackson. Este último é un actor negro que non di nin unha soa frase, que aparece en moitos momentos da obra bailando ou movéndose polo escenario. Por un comentario que se escoita nalgún momento, parece que representaba á morte que se achegaba. O autor foi Jean-Luc Lagarce, que escribiu a obra en Berlín en 1990.

A obra resulta bastante rara e confusa. Un personaxe preséntase ante o público dicindo que sabe que vai morrer dentro dun ano, e que polo tanto, vai pasar pola casa familiar, por onde había tempo que non pasaba, para intentar despedirse (como punto de partida, non está mal, pero resulta un pouco raro ese vaticinio da morte, aínda que ten explicación, como veremos despois).

Alí atópase con catro familiares: a nai, os dous irmáns, e unha cuñada, a muller do seu irmán, á que aínda non coñecera en persoa. E non me estraña que levara tempo sen pasar por esa casa, porque vese que as relacións son moi tensas entre todos eles, practicamente en todas as combinacións posibles. E diso vai a obra, non me deixou gran pegada, non lembro cal era o final, pero creo que non era especialmente impactante.

No folleto que entregaban, pódese ler que pouco antes de escribir a obra, o autor recibiu a noticia de que contraera o virus do VIH. Unha vez lido iso, o resto xa cobra sentido, e explica, ao meu ver, esa certeza da cercana morte que a min me resultaba tan inexplicable.

Saúdos.

 

Paycheck

Xa hai semanas que vin esta película, e apenas lembraba xa nada, tiven que ler un artigo que a resume, para centrarme, e iso debe ser indicio de algo. Tiña ganas de vela dende hai tempo, por estar baseada (unha máis) nun relato do gran Philip K. Dick, un dos autores máis celebrados da ciencia-ficción. No mundo hispanofalante esta película ou o relato no que se baseaba foron titulados "O pago" ou "A paga". Pero é unha historia moi retorcida, non sería doado poñer un título representativo.

Esta película foi dirixida en 2003 por John Woo, e no elenco destacan Ben Affleck, Uma Thurman, Aaron Eckhart e Paul Giamatti.

A historia fala dun exitoso enxeñeiro que é capaz de imitar os sistemas doutras compañías e melloralos. Pero cando remata cada proxecto, bórranlle a memoria por cuestións de seguridade. Chégalle unha moi interesante oferta dun antigo compañeiro de estudios, pero que lle esixe un compromiso de tres anos, moito máis longo do que el adoita asinar.

Fai o traballo, bórranlle a memoria, coma sempre, e o pago será en accións desa compañía, condición que el acepta, aínda que dubida ao principio. Cando vai recoller o seu salario, descubre que as súas acción nesa compañía valen xa casae 100 millóns de dólares, cousas que lle fai moi feliz, obviamente. Pero queda totalmente perplexo cando na empresa lle din que unhas semanas antes devolveulle as accións á empresa a cambio de nada, e hai documentos que o acreditan. Aínda máis perplexo queda cando lle devolven os seus obxectos persoais, que consisten nun sobre con obxectos que non recoñece en absoluto.

A partir de aí, comezan a pasarlle cousas máis tolas e disparatadas cada vez, situacións que non parecen ter saída, pero consegue fuxir de todas elas con obxectos dese "sobre misterioso" que di non recoñecer. Non me vou extender nesta parte da historia, é a maior parte da película e, xa vos digo, tremendamente retorcida, é mellor que a vexades vós mesmos. Non me gustou demasiado que se converte nunha película de acción pura e dura, eu esperaba outra cousa. Como non, ao final a historia comeza ben, ganan os "bos" e acaba obtendo aquela magnífica recompensa monetaria, pero doutro xeito totalmente diferente, porque parece que neses tres anos de traballo estivo traballando nunha máquina que lle permitía prever o futuro.

Saúdos.

Un gran reportaxe

Este artigo forma parte da triloxía que escribín sobre a "mesma historia": tres películas baseadas na mesma obra de teatro. É o terceiro artigo que escribín desta serie (polo tanto, aparecerá de primeiro no blog). Se consultades os outros dous, sobre todo o que aparece de último (pero que escribín de primeiro), teredes máis información sobre a trama. O título orixinal desta película é "Front Page" (a tradución ao español non é demasiado fiel), exactamente igual que a obra de teatro orixinal de Ben Hetch e Charles MacArthur, escrita a finais dos anos 20. Esta primeira versión e a última parécense bastante, a do medio é a que decidiu innovar, na miña opinión, con pouco criterio.

"Un gran reportaxe" foi dirixida por Lewis Milestone en 1931, poucos anos despois da obra de teatro orixinal. Tamén podemos salientar que a produción estivo a cargo de Lewis Milestone e Howard Hughes. Poderíamos citar un elenco máis amplo, pero ímonos centrar nos tres papeis principais, a cargo de Adolphe Menjou, Pat O'Brien e Mary Brian. Deses tres, só me soaba vagamente o primeiro, que ademais é a gran estrela da película, cousa que non pasou nas outras versións, polo menos non en tanta medida. Teoricamente o papel máis destacado é o de Hildy Johnson, pero en cada versión fixeron o que lles pareceu.

A trama é moi similar á terceira película (ver o terceiro artigo desta serie), e polo tanto deduzo que a obra de teatro orixinal tamén era así. Chama a atención que os personaxes se chaman igual e que hai algúns diálogos que son absolutamente idénticos, así que deberon ser moi fieis á obra orixinal.

Hildy nesta versión tamén é home, entre el e Walter Burns non hai máis que unha relación profesional, e ao final, igual que pasa na terceira versión ("Primeira plana"), Hildy vaise coa súa moza Peggy Grant para casarse, supostamente coa bendición do editor Walter Burns, pero xa está conspirando para evitar a voda, exactamente do mesmo xeito que fai na primeira película, ou sexa, regalándolle un reloxo de ouro que leva o seu nome. En canto sae o tren, chama á policía da primeira cidade onde para o tren, para dicirlles que Hildy lle roubou ese reloxo, e que deben detelo.

Tamén podedes ver esta película completa en Youtube.

Saúdos.

Lúa nova

Este artigo forma parte da triloxía que escribín sobre a "mesma historia": tres películas baseadas na mesma obra de teatro. É o segundo artigo que escribín desta serie (polo tanto, aparecerá de segundo no blog). O título orixinal desta película é "His girl friday", pero as traducións do mundo hispanofalante son bastante disparatadas. En Arxentina fóronse ao "Xexún de amor", en Venezuela a "A miña asistente favorita" e es España quedáronse con "Lúa nova". Lembremos que a obra de teatro orixinal de Ben Hetch e Charles MacArthur, escrita a finais dos anos 20, titulábase "Front Page" (a tradución de "Primeira Plana", a versión de 1974, claramente é a máis fiel).

"Lúa nova" foi dirixida por Howard Hawks en 1940. Poderíamos citar un elenco máis amplo, pero ímonos centrar nos tres papeis principais, a cargo de Cary Grant, Rosalind Russell e Ralph Bellamy. Para min é claramente a máis frouxa das tres versións, porque decidiron convertela nunha comedia romántica. As outras dúas parécense bastante entre sí, do cal deduzo que deben ser fieis á obra de teatro orixinal, e nesta tomáronse moitas liberdades (lexítimas), pero que na miña opinión a deixaron moito peor.

A historia vén sendo a mesma que nas outras dúas, pero aquí cambian moitas cousas: os tres papeis principais aparentemente se conservan, pero cunha polaridade totalmente diferentes. Hildy Johnson é agora unha reporteira (o nome Hildy parece ambiguo, antes era o diminutivo de Hildebrand, agora de Hildegard). Vai casar cun tal Bruce Baldwin, e resulta que o editor, Walter Burns, aparte do seu xefe, foi o seu marido, pero xa están divorciados. Así que tiñan moitas ganas de liar as cousas, sobre todo con tintes románticos.

O resto da historia segue máis ou menos igual, pero agora coa agravante de que o editor está intentando evitar a voda, pero non por motivos profesionais, senón porque quere casarse de novo con Hildy. De feito, o final cambia con respecto ás outras dúas versións, porque nesta xa non aparece Bruce Baldwin, senón que Hildy e Walter vanse a disfrutar da lúa de mel que non tiveron no seu momento, porque volven casar. Polo visto, esta película tivo moito éxito no seu momento, pero a min é a que menos me gusta das tres, con diferenza.

Aquí podedes vela completa en Youtube.

Saúdos.

Primeira Plana

Este artigo forma parte da triloxía que escribín sobre a "mesma historia": tres películas baseadas na mesma obra de teatro. É o primeiro artigo que escribín desta serie (polo tanto, aparecerá de último no blog). O título orixinal desta película é "Front Page" (polo tanto, a tradución ao español é bastante fiel), exactamente igual que a obra de teatro orixinal de Ben Hetch e Charles MacArthur, escrita a finais dos anos 20.

"Primeira plana" foi dirixida por Billy Wilder en 1974. Poderíamos citar un elenco máis amplo, pero ímonos centrar nos tres papeis principais, a cargo de Jack Lemmon, Walter Mathau e Susan Sarandon.

O xornalista Hildy Johnson vai casar coa súa moza Peggy Grant, así que pasa polo seu xornal para despedirse do editor, o cínico e tiránico Walter Burns. Pero este non acepta esa realidade, e invéntase o que sexa para impedilo. Hildy era o especialista en temas xudiciais do seu xornal, e xustamente eses días hai unha grande polémica porque acaba de fuxir do cárcere un pobre home que estaba condenado a morte por matar a un policía. Todo o mundo di que é un perigoso comunista, pero realmente non hai nada diso, e a única persoa que o defende é unha prostituta que tivo a oportunidade de coñecelo un pouquiño máis, e todos din que é a súa namorada.

Cando me refiro a "todos", refírome á caverna de xornalistas que están na sala de prensa do cárcere, especializados nesas temáticas, como lle pasaba a Hildy, que pasaba por alí para despedirse cando lle colle o suceso. Están sempre xogando ás cartas, bebendo, non traballan nada e a maioría aprovéitanse dos poucos que traballan nese entorno para finxir que están investigando.

Por se non chegara con iso, están o sheriff da prisión, que é un auténtico incompetente, e o alcalde, o seu aliado, que só pretende obter réditos políticos para saír reelixido. De feito, mentres están alí, chega o indulto para o fugado, pero eles empéñanse en ocultar a noticia, aínda que máis tarde acaba descubríndose.

Finalmente aclárase todo e Hildy e Peggy conseguen marchar para casarse. Aparentemente, Walter axúdaos a marchar, pero realmente xa está tramando algo para impedilo, como bo cínico que é.

Aí tedes unha breve escena desta película.

Saúdos.